Rutte: transparantie dient formatie nu niet

VVD-voorman Mark Rutte komt woensdagmiddag aan bij het gesprek met Mariëtte Hamer en D66-leider Sigrid Kaag.
VVD-voorman Mark Rutte komt woensdagmiddag aan bij het gesprek met Mariëtte Hamer en D66-leider Sigrid Kaag. Foto Bart Maat/ANP

„In dit stadium is de transparantie die we zo graag willen de formatie niet dienstig”, zei demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte woensdagmiddag na zijn gesprek met informateur Mariëtte Hamer. Rutte was daar samen met D66-leider Sigrid Kaag en hun formatieteams. Al wekenlang komt er maar mondjesmaat informatie over de formatie naar buiten. Nu de gesprekken in een volgende fase zijn beland, zal die stilte alleen maar toenemen, voorspelde Rutte. „Voor een goede formatie moet ook even in vertrouwen kunnen worden gewerkt.”

Het is voor het eerst sinds een week dat de twee partijleiders aanschoven bij de gesprekken. Vorige week dinsdag concludeerde Hamer, na zes weken van gesprekken met partijleiders, dat het niet zou lukken om te starten met een klassieke formatie. In plaats daarvan adviseerde ze dat Rutte en Kaag het voortouw zouden moeten nemen in het schrijven van een document dat de basis zou moeten vormen van een nieuw regeerakkoord. Andere partijen zouden zich daar vervolgens bij aan kunnen sluiten.

Stand van de economie
Sinds dat moment zijn de formatieteams van de twee liberale partijen met elkaar in gesprek. Namens de VVD zijn dat Sophie Hermans en Mark Harbers, namens D66 Rob Jetten en Steven van Weyenberg. Woensdag waren ook Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank en Centraal Planbureau-directeur (CPB) Pieter Hasekamp uitgenodigd. Zij hebben het gezelschap bijgepraat over de „stand van de economie” en de begrotingsruimte voor een nieuw kabinet.

Rutte wilde woensdag niet ingaan op wat er inhoudelijk besproken is en geen vragen beantwoorden over hoe vergevorderd de gesprekken zijn. Hij „vreest” dat er de komende tijd weinig informatie naar buiten komt. „Mijn ervaring is dat gesprekken waarbij partijen over en weer moeten proberen tot gemeenschappelijke inzichten te komen gebaat zijn bij enige mate van vertrouwelijkheid.” De VVD-leider wilde wel benadrukken dat zijn partij er geen baat bij heeft als de formatie nog lang duurt. „Sommige mensen denken dat de VVD dat prima vindt. Dat vinden we niet prima, want ook wij willen met nieuw elan een nieuw kabinet starten.”

Als het aan Hamer ligt beginnen half augustus de formatiegesprekken met meer partijen, die zich kunnen vinden in de aanzet tot een regeerakkoord waar VVD en D66 nu aan werken. Dat document zou voor half juli af moeten zijn. Of dat lukt is de vraag, dinsdag kondigde Rutte wel aan dat hij zelf al vakantiedagen heeft ingepland. „Ik denk dat je ervan uit mag gaan, dat durf ik wel te zeggen, dat het voor de hand ligt dat het hier eind juli, begin augustus even allemaal wat rustiger is.”

In een eerdere versie van dit artikel stond dat het gesprek met Hasekamp en Knot dinsdag plaatvond. Dat was woensdag.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Rutte: transparantie dient formatie nu niet