De vermiste Saman wilde zo graag een Italiaans meisje zijn

Eerwraak De Pakistaanse Saman wilde leven als een Italiaans meisje in Italië. Zeer waarschijnlijk is zij vermoord door haar oom.

‘Italian girl’, zo luidde haar profielnaam op sociale media. Saman Abbas (18) wilde een gewoon Italiaans tienermeisje uit Novellara in de regio Emilia-Romagna zijn, haar diploma van de middelbare school behalen en daarna mogelijk verder studeren. Bovenal wilde ze samen zijn met een jongen van haar keuze. Ze had een vriend, en weigerde te trouwen met de man in Pakistan die haar familie voor haar had uitgekozen.

Sinds eind april is Saman verdwenen. De Italiaanse justitie behandelt haar verdwijning als een moordzaak sinds Samans zestienjarige broer heeft verklaard dat hun oom haar heeft vermoord. Na de verdwijning verdwenen ook vijf familieleden. Samans ouders namen de volgende dag het vliegtuig naar Pakistan. Van daaruit beweerde haar vader nog tegenover een Italiaanse journalist dat zijn dochter niet was verdwenen, maar naar België zou zijn gereisd.

Saman Abbas wilde een ‘italian girl’ zijn. Foto’s EPA, ANP

Justitie verdenkt de vijf verdwenen familieleden van de moord op Saman Abbas. Naar haar lichaam wordt al wekenlang verwoed gezocht. Haar oom Danish H. wordt in heel Europa gezocht. Dat geldt ook voor een voortvluchtige neef. Een tweede neef werd al door de Franse politie opgepakt in Nîmes en is uitgeleverd aan Italië.

De zaak houdt Italië bezig. Alle grote kranten en tv-zenders volgen elke nieuwe wending op de voet. Het veelbekeken Rai-programma Chi l’ha visto? – dat tips over vermiste personen verzamelt – ging al meermaals uitgebreid in op de zaak.

Dat juist deze verdwijningszaak zoveel losmaakt in Italië heeft een paar verklaringen. Het land is wel bekend met wraakmoorden tegen meisjes en vrouwen die breken met een maffiafamilie, maar veel minder met afrekeningen in een specifieke cultureel-religieuze context. Schattingen over de grootte van de Pakistaanse gemeenschap in Italië variëren sterk. Volgens de Pakistaanse ambassadeur wonen er 150.000 van zijn landgenoten in heel Italië.

Aandacht voor femicide

Dat Saman Abbas op sociale media voor de bijnaam ‘Italian girl’ koos, roert veel Italianen, omdat het duidelijk maakt hoezeer ze één van hen wilde zijn, en er gewoon bij wilde horen. En daarbij groeit in Italië de laatste jaren het bewustzijn over en verzet tegen geweld tegen meisjes en vrouwen, in de media en bij politici.

De kwaliteitskrant Corriere della Sera heeft een speciale webpagina gewijd aan femicide, met daarop alle gezichten van vermoorde vrouwen en hun levensverhaal. Concurrent la Repubblica heeft een online observatorium over vrouwenmoord, met nieuwsartikelen, duiding en praktische informatie over waar vrouwen in nood hulp kunnen zoeken.

Maar toen de centrum-linkse oud-premier Enrico Letta zei dat Saman Abbas een nieuw slachtoffer is van femicide, kreeg hij verwijten uit rechtse hoek. De krant Il Giornale, waarvan Silvio Berlusconi’s broer Paolo de uitgever is, verweet Letta dat hij blind was voor de „context van islamitisch fundamentalisme”. Rechtse partijen als Lega en Broeders van Italië fulmineerden dat het Italiaanse integratiebeleid heeft gefaald. De felste reactie kwam van een andere oud-premier, Matteo Renzi. De verdachte oom, indien schuldig, is volgens hem „een beest, dat zo snel mogelijk moet worden opgesloten, zonder kans op strafvermindering”.

Saman Abbas verdween in de nacht van 30 april op 1 mei, en werd voor het laatst gezien op een boerenerf in Novellara, waar haar vader werkte en het gezin verbleef. Volgens de Italiaanse omroep Rai belde haar vader om drie minuten voor middernacht naar Danish H. Die sprak achteraf met een vrouw in Pakistan over „een klus die prima is uitgevoerd”. Familieleden bezorgden Samans ouders enkele dagen eerder vliegtickets waarmee die naar Pakistan reisden. Tussen Italië en Pakistan bestaat geen uitleveringsverdrag.

Lees ook over de reconstructie van de moord op een Pakistaanse social media-ster

Bewakingsbeelden van een camera op het erf laten zien dat Saman die avond naar buiten loopt met een witte rugzak, gevolgd door haar ouders. Bij hun terugkeer is van Saman geen spoor. Op een derde beeld loopt de vader het huis weer uit. Hij keert terug met de witte rugzak. De politie heeft ook beelden van drie mannen die op 29 april met een schop naar het veld lopen. Justitie denkt dat het gaat om familieleden die op het landgoed een put gaan graven om haar lichaam in te verbergen. Het vermoeden is dat de ouders hun dochter aan Danish H. hebben ‘overhandigd’.

Neuspiercing en gympen

Het verhaal van de familie Abbas in Italië begon vijftien jaar geleden. Eerst kwam de vader van het gezin vanuit Pakistan naar Emilia-Romagna, om daar werk te zoeken. Hij ging aan de slag bij het landbouwbedrijf in Novellara, en liet daarna ook zijn vrouw en kinderen, en andere familieleden naar Italië verhuizen. Danish kwam pas een jaar geleden aan. Volgens Italiaanse media is hij gewelddadig en niet geïntegreerd in de Italiaanse samenleving. Zijn nichtje Saman, die make-up gebruikte, een neuspiercing had en gympen droeg, was hem een doorn in het oog.

Bekijk ook deze fotoserie over slachtoffers van eerwraak in Pakistan

De bom barstte een eerste keer in oktober vorig jaar, toen de nog minderjarige Saman het gearrangeerde huwelijk weigerde dat haar ouders haar hadden voorgesteld. Het meisje voelde zich daarna zo bedreigd dat ze hulp vroeg aan de sociale dienst. Ze kreeg een schuilplaats, maar keerde op 11 april dit jaar terug naar huis om haar paspoort op te halen.

Volgens Italiaanse media hadden haar ouders haar verteld dat ze haar levenskeuze respecteerden: zij zouden naar Pakistan terugkeren, terwijl Saman in Italië mocht blijven. Dat was waarschijnlijk een valstrik.

Op 22 april deed Saman aangifte tegen haar vader, die weigerde haar paspoort te geven. Ze had dat nodig voor een zelfstandig leven. Acht dagen later zou ze, na weer een ruzie, haar paspoort uiteindelijk hebben teruggekregen en de woning hebben verlaten.

Tot nog toe wordt vergeefs gezocht naar de plek waar Saman Abbas begraven zou zijn. Haar jongere broer en haar vriend – een Italiaan van Pakistaanse origine – worden bedreigd en staan onder bescherming van de politie.