De mooiste voetbalavond van het EK

EK voetbal Veertien doelpunten, twee knock-outduels met een toegift en een verliezende wereldkampioen. Niet eerder bracht het EK zoveel spektakel als maandag.
Kylian Mbappé druipt af zijn gemiste strafschop waardoor de Fransen werden uitgeschakeld door Zwitserland.
Kylian Mbappé druipt af zijn gemiste strafschop waardoor de Fransen werden uitgeschakeld door Zwitserland. Foto Franck Fife / Reuters

De mooiste voetbalavond van het EK duurt exact vijf uur en 46 minuten. Een trip. Een avontuur dat de neutrale kijker meesleept van een heroïsch gevecht in het Parken Stadion in Kopenhagen naar nog sensationelere scenes in de National Arena te Boekarest, waar de meest waardevolle speler ter wereld veertien minuten voor middernacht zou falen op een beslissend moment.

Dat is voetbal. Op zijn best.

Haaks op wat het Nederlands elftal zondag voorschotelde, bracht deze maandagavond het spektakel dat voetbalminnend Europa met ingehouden adem tot zich zal hebben genomen. Veertien doelpunten, verdeeld over twee achtste finales waarin het ene topland met de schrik vrij kwam en het andere totaal onverwacht werd uitgeschakeld.

Zouden de Fransen dan toch stiekem hebben gedacht dat ze wel gingen winnen, tien minuten voordat de Zwitsers de wedstrijd een compleet andere wending zouden geven, een klein uur voordat in de kleinste dorpjes nabij de Alpen de mensen claxonnerend door hun buurten zouden rijden?

Dat was de verrassing in de late uren. Maar eerst was daar nog Kroatië-Spanje geweest, ook al een topwedstrijd, ook al een knock-outduel met toegift.

Lees ook: Welkom in het Hysterische Tijdperk

Spanje-Kroatië: acht doelpunten

Drievoudig Europees kampioen Spanje leek tot vijf minuten voor tijd verzekerd van een plek in de kwartfinale. Tot de Kroaten scoorden. Eerder dit EK mocht de Spaanse bondscoach Luis Enrique zijn team dan hebben vergeleken met een fles Cava die ontkurkt moest worden, het waren de Kroaten die de stop plots weer terug in de hals duwden. Twee treffers, in zeven minuten. Alles lag weer open.

En terwijl de liefhebber op het puntje van zijn stoel moet hebben gezeten, werd ook de statistiekenfan op zijn wenken bediend, wetende dat de Kroaten met hun tweede treffer het doelpuntenrecord op een EK verbraken (109), dat later zelfs zou oplopen tot 118 goals. Maar dat was verder bijzaak, op een avond die nóg veel meer spanning te bieden zou hebben.

Want al was de Spaanse zege (5-3 na verlenging) spectaculair, het duel erna zou pas echt dé wedstrijd van het toernooi worden. Frankrijk-Zwitserland. De regerend wereldkampioen tegen een land dat in 1954 voor het laatst de kwartfinale van een groot toernooi bereikte. Wat dat betreft voetballen de Zwitsers al decennia zoals zij zich in geopolitieke kringen manifesteren: tamelijk onopvallend.

Dat was althans de indruk vóór de achtste finale tegen Les Bleus.

Twitter avatar UEFA UEFA There’s nothing quite like football, is there? #EURO2020 #ESP #SUI https://t.co/48ayxV2L7Y

’Wir machen das’

Onwaarschijnlijk leek het dat Zwitserland zich zou kunnen meten aan de Fransen. Kylian Mbappé, Antoine Griezmann, Karim Benzema, Raphaël Varane, Ngolo Kanté… geen Zwitser die net zo veel bewondering geniet als de wereldkampioenen van 2018. Al moet het gezegd: echt overtuigend kwamen de Fransen de groepsfase niet door.

In deze wedstrijd is dat opnieuw te zien. Dat het niet helemaal lekker loopt bij het sterrenensemble van bondscoach Didier Deschamps. Toch maken ze de 1-0 achterstand na rust ongedaan. Twee keer Benzema. Daarna krult Paul Pogba de bal weergaloos in de bovenhoek: 1-3.

De middenvelder doet een dansje. Hij weet het, hoe goed hij is. Hij weet het, dat hij straks waarschijnlijk de man van de wedstrijd zal zijn, zoals Paul Pogba, de spelmaker die met reuzenpassen kan dribbelen, dat wel vaker is.

Lees ook: Hoe Frank de Boer de geesten van zijn spelers rijp maakte voor succes dat niet kwam

En terwijl hij de bal uit het net vist, realiseert de Zwitserse doelman Yann Sommer zich misschien wel dat hem een spoedig weerzien met zijn dochtertje Nayla wacht. Haar geboorte miste hij net, toen hij twee weken geleden na de verloren groepswedstrijd snel naar zijn gezin was gevlogen. Zijn tweede kindje. Een wolk.

Toch zal de gezinshereniging nog even moeten wachten. Met de kans dat sommigen hun tv al hadden uitgezet, zien miljoenen kijkers in Europa hoe Zwitserland zich opricht, net als de Kroaten eerder op de avond. Na de 3-2 valt in de slotminuut de 3-3. Het is 22.45 uur. En de avond duurt voort.

Penalty’s – dat is waar de wedstrijd op uitdraait. „Wir machen das”, schreeuwt de Zwitserse aanvoerder Granit Xhaka naar zijn medespelers die in een kring om hem heen staan. Nu is voetbal plots een individualistische sport geworden. Speler versus keeper, in afwachting van het lot. Hoe dan ook zal minimaal één speler na de strafschoppenserie worden herinnerd zoals Clarence Seedorf, Frank de Boer en Jaap Stam in Nederland: een penaltymisser. De vraag is wie.

Mario Gavranovic is dat niet. Hij neemt de eerste strafschop en scoort, net als de andere vier Zwitsers. De Fransen volgen. Weergaloze strafschoppen. Pogba, Olivier Giroud, Marcus Thuram, Presnel Kimpembe. Allemaal raak. En dan komt hij naar voren, Kylian Mbappé, voormalig wondertiener, tegenwoordig alweer een tijdje de meest waardevolle speler ter wereld á 189 miljoen euro. 22 jaar oud.

De speler van Paris Saint-Germain moet scoren. Anders is het over en uit.

Mbappé loopt achteruit. Dan rap naar voren. Een trap met rechts, wegdraaiend richting de linkerhoek. Daar waar Yann Sommer ook is, de niet eens zo lange doelman (1.83 meter) die zijn pas bevallen vrouw nog langer laat wachten omdat hij zijn handen tegen de bal krijgt.

Pats – het EK van Frankrijk is voorbij, terwijl Zwitsers in eigen land de straat op rennen. Van Bern tot Basel is het feest nu Zwitserland voor het eerst in 67 jaar een kwartfinale op een eindronde zal spelen.

Niet veel later twittert oud-voetballer en BBC-presentator Gary Lineker: „Wat een wedstrijd. Wat een toernooi. Wat een dag. Wat een Sommer.”

Twitter avatar GaryLineker Gary Lineker 💙 This might be the best day’s football I’ve ever watched. 2 extraordinary games that are almost the mirror image of each other. Unbelievable scenes.