Opinie

De coronadictatuur, de protesten en de afloop

Tom-Jan Meeus

De cafés zijn open en de mondkapjes verdwijnen uit de winkels, dus je denkt: de demonstranten tegen ‘de dictatuur’ zullen nu wel even uitrusten. Zij hadden het ook niet makkelijk het afgelopen jaar. Maar ik las dat ze zondag toch weer de straat op waren.

Wel had ‘Nederland in Verzet’, met honderden op de been in Emmen, de actiethema’s verbreed. Ze streden nog steeds voor ‘de vrijheid’ - „ik hoef geen injectie en nazipaspoort” – maar volgens RTV Drenthe ook tegen Ruttes wanbeleid, de Groninger aardbevingen, de tekorten in de zorg en de Toeslagenaffaire. Soort Gele Hesjes.

De andere strijders tegen de dictatuur doen het blijkbaar wel rustiger aan. De dames van Moederhart hebben volgens hun website geen bijeenkomsten gepland. Viruswaarheid blijft voorlopig van de straat: onder ‘onze acties’ staan vooral dagvaardingen. De groep waaruit de hashtag #kutkaag voortkwam, Vrouwen voor Vrijheid: ‘no upcoming events’. Etc.

Intussen gaat Thierry Baudet, die dit voorjaar met zijn Vrijheidstour acht zetels won, komend weekeinde weer de weg op met Theo Hiddema, die zich destijds ergerde aan „corona-ontkenners” in FVD. Maar de man die Hiddema in de campagne verving, Wybren van Haga, is alweer uit FVD vertrokken, net als eerder Hiddema, maar die is weer terug, want behalve in dure woorden zijn FVD’ers erg goed in onnavolgbare keuzes.

Hiddema’s eigen analyse van de pandemie op 25 juni 2020 (‘De coronacrisis is voorbij’) kwam enkele coronagolven te vroeg maar kreeg vorige week, 24 juni 2021, bijval van Geert Wilders, die in de Kamer zei: „De coronacrisis is echt allang voorbij.” Dat belooft wat. In hetzelfde debat voorzag Baudet dat het erger wordt met de dictatuur. De CoronaCheck-app van het Rijk, een entreebewijs om virusverspreiding te belemmeren, is als „beginnende slavernij, complete controle, het verdwijnen van vrijheid”, zei hij.

Het interessantste was natuurlijk dat Baudet en Wilders vorige week óók kans zagen zich te distantiëren van Ruttes kritiek op de anti-homowet van de Hongaarse premier Orbán. Daar had Nederland volgens hen niets over te zeggen. Dit is dezelfde Orbán die volgens Amnesty de rechterlijke macht insnoert, de vrijheid van meningsuiting onderdrukt en de persvrijheid beperkt. Maar dictator zullen ze hem niet noemen.

Jaren droegen deze twee Haagse politici vaderlandsliefde uit, en vielen zij collega’s aan die hun land bekritiseerden - maar nu blijken zij zelf de Hongaarse premier boven de Nederlandse te verkiezen. Dat het zo zou aflopen met de binnenlandse critici van ‘de coronadictatuur’ – je zou er anderhalf jaar geleden niet op gekomen zijn.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft elke dinsdag op deze plek een column.