Brieven

Brieven 29/6/2021

Wetenschap

Reddend zwemmen

Dat was een mooie en enthousiast geschreven reactie van Lukas M. Verburgt (De denkarmoede van de vooruitgangsoptimist, 26/6) op het artikel van de Bende van de Vooruitgang (Een vaccin? Nu al? Leve de medische wetenschap!, 12/6). Zie deze zinnen: „In het licht van de geschiedenis hebben we het beter dan ooit, aldus een paar mannen in pak. In het licht van vandaag hebben we daar niks aan, aldus iedereen die dag in dag uit leeft met en lijdt onder de problemen van nu. De Bende is als degene die aan de waterkant staat en tegen de man die zijn hoofd met moeite boven water weet te houden, roept: ‘Wist je dat gemiddeld genomen meer mensen dan ooit kunnen zwemmen?!’”

Maar hier gaat de retoriek wel op de loop met deze geestdriftige wetenschapshistoricus in coltrui. Als wij aan de waterkant staan en die spartelende man zien, dan belt een van ons 112 op de mobiele telefoon en een ander trekt snel zijn kleren uit, duikt in het water en pakt de drenkeling met de vervoersgreep – en zo nodig met de bevrijdingsgreep. Brevet: reddend zwemmen. Had je niet in de Middeleeuwen.


De Bende van de Vooruitgang

Dries van Agt

Duivels dilemma

Briefschrijvers Mans Schmidt en Christien Tuankotta verzwijgen in hun aantijging jegens Van Agt enkele belangrijke feiten (Onbarmhartigheid, 26/6). Op 23 mei 1977 begon bij De Punt een door Zuid-Molukse jongeren uitgevoerde treinkaping waarbij een vijftigtal willekeurige burgers gijzelaar werd. Diezelfde dag begon in een lagere school in Bovensmilde de gijzeling van ruim honderd schoolkinderen en hun leerkrachten. De kinderen werden later vrijgelaten, maar de onderwijzers niet. De gijzelaars bij De Punt verbleven in een trein, waarvan de ramen waren dichtgeplakt en de hygiënische toestand verslechterde en dat drie weken onder grote spanning, ja zelfs in doodsangst. Onderhandelingen over een vreedzaam einde liepen vast. Alleen geweld kon een einde aan die onhoudbare toestand mogelijk maken, al was het besluit daartoe voor de vijf betrokken ministers een duivels dilemma.

In Bovensmilde vielen geen slachtoffers, in de trein wel. En dan op grond van dat onvermijdelijke besluit in 1977 Van Agt het recht ontzeggen om op te komen voor het Palestijnse volk dat in verdrukking leeft: je moet maar durven.

Delft

Verwey-lezing

Lezen blijft avontuur

Bibi Dumon Tak leerde ooit ‘avontuurlijk’ lezen toen ze haar oma voorlas uit Ot en Sien (Wipneus en zijn schimmelige vriendje Pim, 25/6). Toch ziet ze het propageren van eigentijdse boeken als de remedie tegen de twee leesproblemen van deze tijd: slecht en behoudend lezen. Zou ze echt denken dat haar eigen boeken meer bijdragen aan de oplossing dan klassiekers als die van Swift, Defoe, Lewis Carroll?

Dumon Tak weet ook precies waardoor we niet ‘avontuurlijk’ lezen: de leesmethode Veilig Leren Lezen is hiervoor verantwoordelijk! Zou ze echt niet weten dat de meeste kinderen hun avonturen liever al lezende in veiligheid beleven? De invloed van een leesmethode wordt door haar mateloos overschat.

Haar aanval doet denken aan de al te gemakkelijke seksistische verdenking die Jip en Janneke onlangs ten deel is gevallen. Het leesprobleem en zijn gevolgen zullen wereldverbeteraars als Dumon Tak nooit als een kip-en-ei-kwestie onder ogen kunnen zien. Jammer wellicht voor de Partij voor de Dieren.

Lezen blijft een avontuur, met welke methode het ook ooit is geleerd. Kortom, de traditie van de Verwey-lezing die in het verleden zulke prachtige bijdragen heeft gekend (van Reve tot Hertmans), heeft met deze beschamend zwakke bijdrage zwaar aan prestige ingeboet.

Nijmegen

Correctie (30 juni 2021): in een eerdere versie van de brief ‘Lezen blijft avontuur’ is de naam van [Stefan] Hertmans per abuis veranderd in [W.F.] Hermans. Hierboven is dat in de tekst aangepast.