Opinie

Het is te vroeg om Macron voor 2022 af te schrijven

Frankrijk De regioverkiezingen waren een teleurstelling, maar ziet kansen voor een tweede termijn voor president Emmanuel Macron.
De Franse president Emmanuel Macron vertrekt van zijn huis in Le Touquet op de dag van de tweede ronde van de regioverkiezingen, afgelopen zondag.
De Franse president Emmanuel Macron vertrekt van zijn huis in Le Touquet op de dag van de tweede ronde van de regioverkiezingen, afgelopen zondag. Foto Ludovic Marin / AFP

De Franse regionale verkiezingen van de afgelopen twee zondagen worden gezien als politieke thermometer voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar. De opkomst was historisch laag: 33 procent in de eerste ronde, 34 procent in de tweede. Macrons La République En Marche verloor flink; het liberaal-rechtse geluid van Les Républicains bleek populairder. Analisten buitelen nu over elkaar heen om het einde aan te kondigen van de huidige Franse president. Maar het is te vroeg om Macron af te schrijven.

Macron kan eenzelfde politiek wonder uithalen als waarmee hij in 2017 vanuit het niets razendsnel opklom in de politieke gelederen en op zijn 39ste president werd. Twee onderwerpen kunnen het komend jaar het verschil maken: te veel keuze voor kiezers aan de rechterkant van het politieke spectrum en de vraag of Macron de kiezer ervan kan overtuigen dat hij Frankrijk leider van Europa heeft gemaakt.

Marine Le Pen van de Rassemblement National wil zich graag presenteren als capabele, vrouwelijke leider voor conservatief-rechts. Met een nieuwe naam nam ze afstand van de extreem-rechtse partij van haar vader en tijdens de protesten van gilets jaunes liet ze zich zien als aimabele voorvechtster van het rurale en traditionele Frankrijk dat zich afzet tegen het snelle en mondiale Frankrijk van Macron. Dat haar kandidaten regionaal nu toch flink verloren hebben, laat zien dat ze dit Frankrijk nog niet overtuigd heeft.

Leidende macht

Huidige en voormalige leden van de rechts-liberale partij Les Républicains wisten de kiezers wel te overtuigen. Twee oud-ministers van Sarkozy, Xavier Bertrand en Valérie Pécresse, zijn favoriet om het volgend jaar op te nemen tegen Macron. Bertrand – geen lid meer van de Republikeinen – won ruim in de noordelijke regio Hauts-de-France; Pécresse rond Parijs. In de zijlijn loopt ook generaal Pierre de Villiers zich warm. Hij heeft als oud-commandant der strijdkrachten een persoonlijke vete met Macron na een conflict over defensiebezuinigingen.

Lees ook: Extreem-rechts breekt niet door in Franse regio’s, opkomst historisch laag

Terwijl de Republikeinen het onderling uitvechten en tegelijk hun kiezers moeten zien weg te houden bij Le Pen om überhaupt de tweede kiesronde te halen, kan Macron zich in het politieke midden volledig op herverkiezing richten.

Europa is een belangrijke troef. Het is Macron gelukt om Frankrijk weer als leidende macht in de EU zichtbaar te maken. Macron nam het voortouw tijdens verschillende crises in het Midden-Oosten, zoals in Libanon, Iraanse wateren en bij de vluchtelingencrisis. Waar Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in een afwachtende houding bleef staan in de crisis rond het EU-herstelfonds, nam Macron het initiatief om een oplossing te vinden. Dit slaat bij (een deel van) de Franse kiezers aan. Als 10 en 24 april volgend jaar de sterren goed staan en geen nieuwe crisis uitbreekt, dan heeft Emmanuel Macron de juiste kaarten in handen hebben voor een herverkiezing.

Macron gaat zich van zijn sterkste kant laten zien tijdens de debatten. Van dichtbij heb ik zelf tweemaal meegemaakt hoe hij met charisma en overtuiging een hele zaal kan opzwepen. Geen van de potentiële tegenkandidaten doet hem dat na. Terwijl politiek rechts (en klassiek links) het onderling eens moeten worden over een kandidaat, kan Macron zich in alle rust richten op het mobiliseren van het electoraat dat hem in 2017 aan zijn overwinning hielp.