Opinie

Gebruik tieners niet als immunologisch schild

Vaccinatie Volgens minister De Jonge is het veilig om gezonde tieners vaccineren tegen Covid-19. Maar dat is nog helemaal niet zeker, betogen en c.s.. Denk nog eens na.
Na het vaccineren desinfecteert degene die de vaccins zet ook de tafel en stoelen in haar prikruimte bij de GGD vaccinatielocatie voor het Covid-19 vaccin in de Jaarbeurs in Utrecht
Na het vaccineren desinfecteert degene die de vaccins zet ook de tafel en stoelen in haar prikruimte bij de GGD vaccinatielocatie voor het Covid-19 vaccin in de Jaarbeurs in Utrecht Foto Ilvy Njiokiktjien

De Gezondheidsraad komt naar verwachting deze dinsdag met een advies over het eventueel vaccineren van gezonde kinderen van 12 tot 18 jaar tegen Covid-19. Het is te hopen dat de leden van de raad zich laten leiden door de feiten: gezonde kinderen hebben nauwelijks een aandeel in de verspreiding van het coronavirus. Vaccinatie van deze groep zal daardoor waarschijnlijk slechts een „marginaal voordeel” opleveren voor anderen, volgens een recent Editorial in het vooraanstaande British Medical Journal.

Afgelopen week werd de druk op de raad fors opgevoerd. Aura Timen van het RIVM liet weten dat het OMT „in ieder geval voorstander” is van het vaccineren van tieners vanwege de gunstige invloed op het reproductiegetal (R-getal). Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) noemde het vaccineren van tieners „een onmisbare bijdrage” aan het bedwingen van het coronavirus in het najaar.

Het is niet alleen ongepast dat de minister een voorschot neemt („het is veilig”) op het advies van de Gezondheidsraad, maar wat hij beweert is bovendien bezijden de waarheid. Niemand weet hoe veilig het vaccineren van tieners is, omdat de praktijk dit nog volledig zal moeten uitwijzen.

Milde klachten

Bovendien: hoe ethisch is het om kinderen te gebruiken als immunologisch ‘schild’? Gezonde tieners krijgen meestal geen of slechts milde klachten van Covid-19. Als kinderen voor het eerst in de historie van het Rijksvaccinatieprogramma worden gevaccineerd met name „voor een ander”, dient de veiligheid van het vaccin voor kinderen onomstotelijk vast te staan. Ook hierover zal de Gezondheidsraad zich uitspreken.

Het Europees medicijnagentschap (EMA) heeft het Pfizer-vaccin ‘voorwaardelijk’ goedgekeurd voor tieners vanaf 12 jaar op basis van één onderzoek, waarin duizend gevaccineerde kinderen van 12 tot 15 jaar zijn vergeleken met duizend ongevaccineerde controles. Zo’n studie is te beperkt om eventuele bijwerkingen op de (middel-)lange termijn te kunnen opsporen. Over mogelijke schade op de lange duur weten we helemaal niets.

Lees ook: Wel of niet tieners vaccineren? Ouders en experts zijn verdeeld

Massavaccinatie na beperkte klinische testen gaat doorgaans gepaard met onaangename verrassingen. We zagen het ook bij het Mexicaanse griepvaccin, dat in 2009 eveneens razendsnel op de markt kwam. Daarna ontwikkelden ook Nederlandse kinderen narcolepsie, een invaliderende neurologische ziekte. Het was een bijwerking die pas gaandeweg aan het licht trad: zo’n negen maanden na de start van de vaccinatiecampagne.

En we zien het nu bij de vaccinatie van volwassenen. De coronavaccins geven in een aantal gevallen serieuze bijwerkingen. Variërend van – maar niet beperkt tot – anafylactische shock, verlammingen, vorming van bloedstolsels en overlijden. De meeste zijn pas gaandeweg aan het licht gekomen.

Over mogelijke schade op de lange duur van het Pfizer-vaccin weten we helemaal niets

Aan welke onbekende risico’s stellen we gezonde kinderen bloot als wordt besloten tot het vaccineren van 12- tot 18-jarigen? Wat we nu al weten, is dat hartontsteking (myocarditis) en ontsteking van het hartzakje (pericarditis) kunnen optreden bij jongeren na toediening van vooral het tweede Pfizer-vaccin. Ook in ons land zijn deze bijwerkingen al gemeld bij twintigers. Volgens Bijwerkingencentrum Lareb zijn er echter „nog niet genoeg gegevens om te kunnen bepalen of er een verband is met de prikken”.

Verhoogd risico

In de VS is men die fase al voorbij. Precies één dag voordat onze minister het Pfizer-vaccin alvast „veilig” verklaarde voor tieners, liet de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) een verklaring uitgaan, gebaseerd op de Amerikaanse bijwerkingendatabase (VAERS). Volgens de CDC is er een „waarschijnlijk verband” tussen de mRNA-vaccins (Pfizer en Moderna) en myocarditis/pericarditis bij tieners en jongvolwassenen. Vooral jongens hebben een verhoogd risico. En ja: deze bijwerkingen treden ook op in de groep 12 tot 17 jaar. Voor jongens van deze leeftijd waren op 11 juni zo’n 66 meldingen gedaan per miljoen doses van het tweede Pfizer- of Moderna-vaccin. Dat is één geval per vijftienduizend tweede prikken.

Liggen er meer verrassingen in het verschiet? Dat is best mogelijk. De Amerikaanse arts-onderzoeker Robert Malone – nota bene een van de uitvinders van de mRNA-vaccintechniek – is er niet gerust op. Op zijn Linkedin-pagina heeft hij een ondubbelzinnig statement geplaatst. Malone waarschuwt onder meer voor auto-immuunziekten die zich mogelijk pas na maanden of jaren kunnen manifesteren.

De vraag is: gaan we ‘geblinddoekt’ gezonde kinderen vaccineren, of hechten we (nog) waarde aan het aloude voorzorgsprincipe? Wat ons betreft is er bij massavaccinatie van tieners „ten behoeve van een ander” geen enkele ruimte voor vermijdbare schade.