Laatste nieuws coronacrisis

Politiebonden voeren actie voor minder evenementen

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC maandag 28 juni het laatste nieuws over de coronacrisis in Nederland en daarbuiten bij. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen die dag:

  • De afgelopen 24 uur zijn net als zaterdag geen nieuwe coronadoden gemeld bij het RIVM. Het aantal positieve tests kwam voor de derde dag op een rij onder de zeshonderd uit. Daarnaast nam het coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen is het afgelopen weekend verder af.
  • De burgemeesters van de 25 veiligheidsregio’s zijn maandagavond voorlopig voor het laatst bijeengekomen voor hun wekelijkse coronavergadering. Daarin werd besloten om half augustus weer af te spreken om met demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) om te bespreken wat er moet gebeuren met de anderhalve meterregel.
  • Duizenden mensen ondervinden maandag nog altijd problemen bij het ophalen van een vaccinatiebewijs in de CoronaCheck-app van de overheid. Verantwoordelijk demissionair minister Hugo de Jonge (CDA) beloofde vrijdag dat het probleem vóór maandag zal zijn opgelost, maar dat streven was volgens een persvoorlichter „iets te optimistisch”.
  • Tienduizenden werkgevers lopen het risico voorgeschoten noodsteun tijdens de coronapandemie te moeten terugbetalen aan het UWV, omdat zij geen definitieve berekening van de tegemoetkoming NOW hebben aangevraagd. De overheidsinstelling start een campagne om hen alsnog te informeren „zodat zij niet voor onaangename verrassingen komen te staan.”

Lees hier verderin het blog van dinsdag 29 juni

Burgemeesters praten half augustus over anderhalvemeterregel

Het Veiligheidsberaad van burgemeesters komt half augustus weer samen met demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) om te bespreken wat er moet gebeuren met de anderhalvemeterregel. Dat meldt persbureau ANP na afloop van de voorlopig laatste wekelijkse vergadering in Utrecht. Het afschaffen van die maatregel is een van de laatste stappen in het openingsplan.

Het overleg, waar 25 burgemeesters in zitten, komt daarnaast op 12 juli nog een keer online samen om te bespreken wat er moet gebeuren als er regionaal of lokaal een nieuwe corona-uitbraak is. Volgens Grapperhaus moet er in zo’n geval maatwerk worden toegepast, zodat de rest van het land er zo min mogelijk last van heeft. Hoe de burgemeesters en de demissionaire regering dat willen aanpakken, beslissen zij over een paar weken.

„De pandemie is nog steeds gaande”, zei voorzitter Hubert Bruls van het Veiligheidsberaad tegen ANP. „Er zijn best wat onzekerheden. Hoe gaat het straks met de varianten van het virus en hoe werken de vaccins hiertegen?” Bij een uitbraak in een verzorgingshuis bijvoorbeeld is maatwerk eenvoudig, volgens hem: dan gaat iedereen in quarantaine. Bij brandhaarden die zich snel kunnen verspreiden, moeten er lokale maatregelen komen en houdt het kabinet de landelijke regie.

Demissionair minister Ferd Grapperhaus voorafgaand aan het Veiligheidsberaad. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Politiebonden voeren actie voor minder evenementen

Een aantal politiebonden heeft maandagavond actiegevoerd voor minder evenementen. Dat deden ze voorafgaand aan het laatste Veiligheidsberaad van burgemeesters in Utrecht, meldt persbureau ANP. „Gun ons nu onze rust”, vroegen zij aan de burgemeesters.

Voorzitter Gerrit van de Kamp van politiebond ACP zegt dat politiemensen het niet alleen de komende maanden rustig aan willen doen, maar dat het gaat om een periode van twee tot drie jaar. De problemen spelen volgens hem al langer en hebben niet alleen met de drukte door de coronacrisis te maken. De bonden voelen zich gesteund door de burgemeesters, maar Van de Kamp vraagt zich af hoe lang de burgemeesters de rem erop kunnen houden. Nu worden nog veel evenementen afgeblazen of geven de burgemeesters geen vergunningen af. De capaciteit is een „enorm probleem”, zegt Van de Kamp tegen ANP. Hij maakt zich vooral zorgen om het najaar. „Stel dat het weer misgaat met het virus. Wat dan? Daar zijn we niet gerust op.”

De 25 burgemeesters die samen het Veiligheidsberaad vormen, komen maandag voorlopig voor de laatste keer samen voor een coronavergadering. Het is niet meer nodig om elke week te vergaderen, nu er zoveel coronamaatregelen zijn versoepeld. De burgemeesters blijven wel onderling contact houden, zodat er zo nodig snel ingegrepen kan worden.

Burgemeesters worden voorafgaand aan het beraad aangesproken door vertegenwoordigers van politiebonden. Foto Jeroen Jumelet/ANP

QR-codes voor horeca in Rusland, miljarden euro’s noodsteun in Maleisië

Een overzicht van het coronanieuws in het buitenland:

  • In een poging het aantal coronabesmettingen te verminderen, is het voor Russen sinds maandag verplicht om in de horeca te bewijzen dat ze gevaccineerd of immuun zijn tegen het virus, of een negatieve test hebben. Dat kunnen ze doen door het tonen van een QR-code op hun mobiel. Restaurants en cafés kunnen mensen op het terras nog serveren zonder dat ze een bewijs hoeven te laten zien. De maatregel geldt tot zeker 12 juli. Het aantal besmettingen stijgt de laatste tijd in Rusland. Vooral in Moskou is de situatie „extreem”, zei burgemeester Sergej Sobjanin volgens persbureau Reuters. Volgens hem zijn er nog nooit zoveel mensen opgenomen in het ziekenhuis door Covid-19 in het land. Maandag zijn 21.650 nieuwe positieve coronatests geregistreerd in Rusland, waarvan ruim 7.000 in Moskou.
  • Premier Muhyiddin Yassin van Maleisië trekt 36 miljard dollar (30 miljard euro) uit voor een coronasteunpakket. Er komt onder meer geld beschikbaar voor extra subsidies en belastingvoordelen. Ook gaat er meer geld naar het vaccinatieprogramma. De bekendmaking van de steun komt een dag nadat de lockdown in het land is verlengd voor onbepaalde tijd om een hardnekkige uitbraak van het coronavirus aan te pakken. De maatregelen worden pas weer versoepeld als het dagelijkse aantal gerapporteerde nieuwe besmettingen onder de 4.000 is gedaald, meldt persbureau Reuters. Maandag meldde het land 5.218 nieuw positieve coronatests.
  • Zweden versoepelt vanaf donderdag 1 juli de coronamaatregelen, heeft het ministerie van Volksgezondheid maandag bekendgemaakt. Restaurants en cafés hebben geen beperkte openingstijden meer en ook mogen er meer mensen binnen zitten. Het advies om alleen mensen binnen het eigen huishouden te zien, vervalt. Mondkapjes in het openbaar vervoer zijn vanaf donderdag ook niet meer verplicht. Volgens het ministerie zijn deze versoepelingen mogelijk nu de vaccinatiecampagne goed gaat. Meer dan 57 procent van de volwassen Zweedse bevolking heeft minstens één dosis van een vaccin gekregen. 33 procent is volledig gevaccineerd.

Russen moeten met een QR-code bewijzen dat ze gevaccineerd of negatief getest zijn. Foto Maxim Shipenkov/EPA

CoronaCheck-app werkt nog altijd niet naar behoren

Duizenden mensen ondervinden maandag nog altijd problemen bij het ophalen van een vaccinatiebewijs in de CoronaCheck-app van de overheid. Dat zegt een persvoorlichter van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) desgevraagd. Verantwoordelijk demissionair minister Hugo de Jonge (CDA) beloofde vrijdag dat het probleem vóór maandag zal zijn opgelost, maar dat streven was volgens de persvoorlichter „iets te optimistisch”.

Bij maximaal 200.000 mensen kan het vaccinatiebewijs in de app niet worden aangemaakt. Het gaat om een groep die een coronabesmetting heeft doorgemaakt en daarna één prik heeft gehad. Onduidelijk is wat precies het defect is, aldus de persvoorlichter, die zegt dat „hard wordt gewerkt” aan een oplossing. De app plukt informatie uit onder meer de systemen van het RIVM en de GGD en combineert deze gegevens voor het creëren van vaccinatiebewijzen. Bij het werken met verschillende systemen is er wel eens sprake van „miscommunicatie”.

Mensen die niet zijn geprikt bij een van de GGD’s maar bij een huisarts, krijgen overigens sowieso momenteel nog een foutmelding in de app. Het ophalen van een vaccinatiebewijs komt voor deze groep per 1 juli beschikbaar.

Vooralsnog hebben grofweg 2 miljoen mensen een vaccinatiebewijs aangemaakt in de CoronaCheck-app, liet De Jonge maandag weten via Twitter. Met zo’n certificaat, die is af te lezen als QR-code, kunnen mensen bijvoorbeeld naar een festival of café zonder zich vooraf te laten testen, en per 1 juli weer reizen binnen de Europese Unie.

Foto Bart Maat/ANP

Opnieuw nul nieuwe coronadoden, ziekenhuisbezetting neemt verder af

De afgelopen 24 uur zijn net als zaterdag geen nieuwe coronadoden geregistreerd, blijkt maandag uit cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In de voorgaande drie dagen is in totaal één iemand overleden aan de gevolgen van Covid-19. Tussen zondagochtend en maandagochtend werden bij het RIVM 580 positieve coronatests gemeld, 58 minder dan het etmaal daarvoor. Het is de derde dag op rij dat het aantal positieve tests onder de zeshonderd uitkomt.

Het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen is het afgelopen weekend verder afgenomen. Momenteel worden 331 mensen aan de gevolgen van Covid-19 behandeld in het ziekenhuis, 32 minder dan afgelopen vrijdag. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Van de opgenomen coronapatiënten liggen 142 op de intensive care, vijf minder dan vrijdag.

VWS moet vóór september besluiten over openbaarmaking coronadocumenten

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) moet binnen twee maanden reageren op een verzoek van de NOS en NTR om diverse interne documenten over het coronavirus en de bestrijding daarvan openbaar te maken. Dat heeft de rechtbank Midden-Nederland maandag bepaald. Als het departement de opgelegde termijn niet haalt, moet het een dwangsom van 250 euro betalen voor iedere daaropvolgende dag vertraging, met een maximum van 37.500 euro.

De NOS en NTR hebben in mei vorig jaar meerdere zogeheten Wob-verzoeken (Wet openbaarheid van bestuur) ingediend bij het ministerie van VWS. Het gaat onder meer om interne documentatie over de CoronaMelder-app, de besmettelijkheid van kinderen en memo’s over de communicatie tussen het ministerie en het Outbreak Management Team (OMT), het orgaan van experts dat het kabinet adviseert over de coronamaatregelen.

Het departement heeft niet binnen de daarvoor gestelde termijn gereageerd op de verzoeken van de publieke omroepen. In de Wob staat namelijk dat een overheidsorgaan binnen vier weken een beslissing moet vellen over eventuele openbaarmaking. Wel is er door de coronapandemie sprake van „bijzondere omstandigheden” en een grote hoeveelheid Wob-verzoeken, aldus de rechtbank, waardoor het ministerie nu iets langer de tijd krijgt om tot een besluit te komen.

Met een beroep op de Wob kan iedereen documenten opvragen van de overheid. De overheid moet deze stukken vrijgeven, tenzij er een belang is dat zwaarder weegt dan openbaarheid. Zo kan de veiligheid van een ambtenaar bijvoorbeeld in het geding komen als zijn persoonsgegevens openlijk worden gedeeld. In dat geval mag worden besloten om een document niet vrij te geven of delen van de tekst zwart te lakken. Voor journalisten is de Wob van belang om de overheid kritisch te kunnen volgen.

Ministerie VWS koopt nog eens zes miljoen Moderna-vaccins

Het ministerie van Volksgezondheid, Wetenschap en Sport heeft nog eens zes miljoen vaccins van Moderna gekocht. De vaccins worden verdeeld over de vier kwartalen van 2022 geleverd, in batches van 750.000. Dat maakte het ministerie op maandagmiddag bekend.

Voor wie de vaccins zijn, is nog niet bekend omdat de vaccinatiestrategie voor komend jaar nog uitgetekend moet worden. Maar mogelijk zijn de doses voor mensen die pas later beslissen dat ze gevaccineerd willen worden, of voor jongeren in de leeftijdscategorie 12 tot en met 17 jaar oud. Of die laatste groep daadwerkelijk geprikt gaat worden, is nog niet duidelijk – de Gezondheidsraad werkt nog aan een advies.

Er is gekozen voor Moderna omdat het vaccin, net als het Pfizer-vaccin, goed beschermt tegen de op dit moment bekende virusvarianten en „waarschijnlijk relatief snel” kan worden aangepast bij de opkomst van een nieuwe variant. Dit jaar nog krijgt Nederland 12 miljoen doses van Moderna, ongeveer 8 miljoen daarvan zijn bedoeld voor de huidige vaccinatiecampagne. De overige vaccins waarvan de houdbaarheid dit jaar verloopt, worden gedoneerd aan „landen die ze hard nodig hebben”, schrijft het ministerie.

Naast 6 miljoen doses Moderna wil het ministerie voor komend jaar ook nog 17,5 miljoen doses van het vaccin van Pfizer/BioNTech binnenhalen, 1 miljoen doses Janssen en meer dan 2 miljoen vaccins van Novavax/Sanofi, dat nog goedgekeurd moet worden.

Foto Kim Kyung-Hoon/Reuters

Griekse jongeren krijgen bij vaccinatie tegoedbon van 150 euro

Griekse jongeren tussen de 18 en 25 jaar oud krijgen een tegoedbon van 150 euro als zij zich laten vaccineren tegen het coronavirus. Dat heeft de Griekse regering maandag bekendgemaakt, melden Griekse media. De tegoedbon, die ingezet kan worden in de reis- en entertainmentsector, moet ervoor zorgen dat zij zich sneller laten vaccineren. Op dit moment is slechts een derde van de bevolking volledig gevaccineerd, terwijl er zorgen zijn over de opkomst van de Deltavariant van het virus.

Naast de tegoedbon, door de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis omgedoopt tot ‘vrijheidspas’, krijgen de gevaccineerde jongeren ook onbeperkt mobiel internet in de maand augustus. Volgens Mitsoktakis is het een „dankbetuiging voor hun geduld en doorzettingsvermogen” tijdens de pandemie. Onlangs kondigde Griekenland nieuwe versoepelingen aan, omdat het aantal besmettingen blijft dalen. Inmiddels worden er dagelijks nog tussen de twee- en vijfhonderd nieuwe besmettingen geregistreerd. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft voor reizen naar het land code geel afgegeven, wat betekent dat bij terugkeer geen negatieve coronatestuitslag hoeft te worden overlegd. Ook hoeven toeristen bij terugkomst niet in quarantaine.

De Griekse stranden zijn sinds mei weer geopend voor publiek. Foto Costas Baltas/File Photo

Verdachte: plan voor aanslag op vaccinatielocatie Den Helder was grap

De man die vastzit op verdenking van het beramen van een aanslag op een vaccinatielocatie in Den Helder zegt dat hij nooit daadwerkelijk de intentie heeft gehad om een misdrijf te plegen. De appjes die deze 38-jarige Ralph K. stuurde en die hem in de ogen van justitie verdacht maakten, moeten worden gezien als onderdeel van een uit de hand gelopen grap. Dat betoogde zijn advocaat maandag in de rechtbank in Haarlem, aldus persbureau ANP, dat de zaak bijwoonde. Het Openbaar Ministerie weerspreekt K.’s verklaring. De verdenkingen tegen hem zijn „veel te zwaar” en deze moeten niet worden „gebagatelliseerd”, aldus de officier van justitie.

K., zelf een inwoner van Den Helder, werd op 18 maart aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Volgens het OM wilde hij in zijn eigen woonplaats met een vuurwerkbom een aanslag plegen op het voormalige gemeentehuis, dat momenteel dienstdoet als vaccinatielocatie.

De verdachte had „volop” informatie verzameld over de beveiliging van het pand, waarbij hij meermaals (digitaal) contact had met een beveiliger, aldus justitie. In deze WhatsApp-berichten zou K. onder meer hebben gevraagd om drie portofoons en zou hij hebben geschreven dat hij dacht aan een combinatie van zwaar vuurwerk, een baksteen en benzine. „Die vaccinatiestraat gaat gewoon in de fik”, aldus K. in een van de WhatsApp-gesprekken. Daarnaast hield hij zich bezig met het inzamelen van geld in het kader van „een verzetsactie”, aldus het OM.

De verdediging van K. weerspreekt de verdenkingen tegen hem. De portofoons waren bedoeld voor „een speurtocht met kinderen” en de geldinzamelingsactie was bedoeld voor „een vreedzame spandoekactie”, betoogde zijn advocaat, die de rechtbank heeft gevraagd zijn cliënt vrij te spreken. De rechtbank beslist dinsdag of K. langer moet blijven vastzitten, waarna op 1 oktober een inhoudelijk vonnis volgt.

K. zou een aanslag hebben willen plegen op een vaccinatielocatie in het voormalige gemeentehuis van Den Helder. Foto Ramon van Flymen/EPA

UWV: bedrijven moeten eindafrekening NOW indienen, anders dreigt terugbetaling

Tienduizenden werkgevers lopen het risico voorgeschoten noodsteun tijdens de coronapandemie te moeten terugbetalen aan het UWV, omdat zij geen definitieve berekening van de tegemoetkoming NOW hebben aangevraagd. Van alle 139.000 bedrijven die tussen maart en mei 2020 gebruikmaakten van eerste ronde van de regeling, hebben rond de 84.000 nog geen aanvraag ingediend, meldt het UWV maandag. De overheidsinstelling start een campagne om hen alsnog te informeren, „zodat zij niet voor onaangename verrassingen komen te staan.”

Het UWV stelt op basis van eigen onderzoek dat van de 84.000 werkgevers die tot op heden geen aanvraag indienden, 37 procent (zo’n 31.000 werkgevers) zegt überhaupt niet op de hoogte te zijn van het feit dat zij zelf actie moeten ondernemen. 44 procent is bezig de financiële documentatie voor de aanvraag rond te krijgen, terwijl 15 procent bewust afwacht. Alle werkgevers worden door het UWV vóór 1 augustus rechtstreeks benaderd, zodat zij tijdig de aanvraag kunnen opstellen. Een definitieve berekening kan nog tot en met 31 oktober 2021 worden aangevraagd.

De NOW is bedoeld als tegemoetkoming in de loonkosten van personeel van bedrijven die geraakt zijn door de coronapandemie. Sinds 7 oktober 2020 kunnen werkgevers een definitieve berekening aanvragen. Het UWV bepaalt vervolgens op basis van de daadwerkelijke loonsom en het omzetverlies hoe hoog de tegemoetkoming is waar een werkgever recht op heeft.

Werknemers van het UWV bekijken aanvragen die binnenkomen bij het loket overbrugging werkbehoud (NOW-regeling). Foto Evert Elzinga/ANP

‘Grote bedrijven houden werknemers nog grotendeels thuis’

Grote werkgevers als Unilever, ABN Amro en ING houden hun werknemers voorlopig nog grotendeels thuis, ondanks de recente verruiming van het thuiswerkadvies. Dat meldt radiozender BNR maandag op basis van een rondgang. Unilever, Aegon en ABN Amro zouden opschalen tot 25 procent van de reguliere bezetting op kantoor, ING tot tien. Achmea wil van de door BNR benaderde bedrijven het snelst weer open; werknemers kunnen nu 30 procent van hun werkweek op het kantoor doorbrengen.

Op 26 juni is het nieuwe thuiswerkadvies ingegaan. Werk thuis, tenzij het niet anders kan, het advies dat sinds maart 2020 heeft gegolden, is vervangen door het advies werknemers 50 procent van hun werkweek op kantoor te laten zijn. Veel bedrijven stellen de werkvloer wel iets meer open dan voor de verruiming, maar nog niet voor de helft.

De meeste corporaties zeggen tegen BNR dat ze liever experimenteren, rustig opbouwen, zodat ze in september kunnen beginnen met halve werkweken op kantoor. Een voorwaarde voor het nieuwe advies is dat werknemers anderhalve meter afstand houden; niet alle kantoren hebben daar nu ruimte voor. Alle bedrijven die BNR sprak, gaven aan dat ze niet meer terug willen naar 100 procent van de bezetting voor de uitbraak van het coronavirus.

Veel bedrijven laten hun werknemers ook na de corona-uitbraak uit huis werken. Foto Sem van der Wal/ANP

Vorig jaar grootste daling goederen van en naar de Nederlandse havens sinds 2009

De aan- en afvoer van goederen in de Nederlandse havens daalde vorig jaar het sterkst sinds de economische crisis van 2009. In totaal werd 558 miljoen ton aan goederen af- en aangevoerd in de zeehavens; dat is 8,2 procent minder dan in 2019. Dat blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het goederenverkeer daalde met name vanwege de coronacrisis, aldus het CBS.

Met name de aanvoer van zogeheten droge bulkgoederen nam vorig jaar af (19,9 procent). Zo was er minder vraag naar steenkool (een afname van 34,7 procent) en ertsen (22,1 procent) vanwege de afgenomen staalproductie in Duitsland. Ook de aan- en afvoer van natte bulkgoederen daalde; zo kwamen er minder olieproducten (een daling van 14,7 procent) en ruwe olie (8,4 procent) binnen.

Vanwege de coronacrisis kwam er volgens het CBS minder olie en diesel binnen, onder meer veroorzaakt doordat wereldwijd minder per auto en vliegtuig gereisd werd door de coronacrisis. Vorig jaar kelderde het wereldwijde olieverbruik en stokte de productie ervan. Daardoor zakte ook de olieprijs in elkaar; een tijd stond de leidende Brent-olieprijs onder de 20 Amerikaanse dollar per vat, het laagste punt sinds 2001.

De Rotterdamse haven. Foto ANP / Koen van Weel

Welkom in dit blog

In dit blog houdt NRC het laatste nieuws over de coronacrisis in Nederland en daarbuiten bij. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen van zaterdag 26 en zondag 27 juni:

  • In Rusland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk stijgen de aantallen coronabesmettingen hard door de Deltavariant. Zo werden zaterdag in Rusland ruim 21.000 nieuwe coronabesmettingen gemeld, het hoogste dagelijkse aantal in ruim vier maanden, waar in het VK ruim 18.000 besmettingen geregistreerd werden, het hoogste aantal sinds begin februari.
  • Het RIVM kreeg zaterdag, voor het eerst sinds 7 september 2020, 24 uur lang geen enkele melding van een sterfgeval door Covid-19 binnen. Een dag later kwam er melding binnen van één sterfgeval door de gevolgen van het coronavirus.
  • Het ministerie van Volksgezondheid (VWS) gaat 175.000 extra doses van het Janssen-vaccin beschikbaar stellen na massale belangstelling. In totaal kunnen 375.000 mensen kiezen voor een prik met Janssen, waarvan één dosis voldoende is voor vaccinatie.

Lees ook: Lees hier het blog terug van zaterdag 26 en zondag 27 juni