Zuidasadvocaat die John de Mol adviseert over fusie RTL werkte eerst tégen hem

Mededinging Zuidasadvocaat Freshfields trad tien jaar geleden namens tv-producenten op tegen John de Mol. Nu werkt het kantoor vóór hem. Kan dat zomaar?

Talpa-baas en mediamagnaat John de Mol.
Talpa-baas en mediamagnaat John de Mol. Robin van Lonkhuijsen/ANP

De vereniging van Nederlandse Content Producenten (NCP) wil opheldering over de rol van advocatenkantoor Freshfields Bruckhaus Deringer. De Zuidasadvocaat ondersteunt Talpa Network van John de Mol bij de beoogde fusie met RTL, waarbij mededingingsaspecten cruciaal zijn. Eerder stond het kantoor de NCP juist bij in een vergelijkbare zaak tégen Talpa. Freshfields laat desgevraagd weten het probleem niet te zien.

De belangenbehartiger van tv-producenten is verbaasd dat een Freshfieldsteam nu optreedt voor het mediaconcern van De Mol. Freshfields adviseert Talpa met veertien juristen over de beoogde fusie met RTL Nederland, die eerder deze maand is aangekondigd. De krachtenbundeling behoeft instemming van mededingingsautoriteit ACM, omdat Talpa en RTL samen mogelijk een te grote speler worden op de Nederlandse televisiemarkt.

Talpa (uitbater van tv-zenders SBS, Net 5 en Veronica) en RTL Nederland (exploitant van RTL 4, 5, 7 en 8) trekken samen ruim 40 procent van de Nederlandse tv-kijkers. Fuseren zou gezonde concurrentie kunnen schaden. Niet alleen producenten kunnen het tegenover zo’n grote partij moeilijker krijgen, ook adverteerders hebben minder keuzemogelijkheden.

Freshfields’ positie is opmerkelijk. In 2011 stond het kantoor de Onafhankelijke Televisie Producenten (OTP) bij, rechtsvoorganger van de NCP, toen tv-producent John de Mol een belang wilde nemen in SBS. De Mol, die toen met Talpa tv-formats leverde aan RTL en SBS, had al 26,5 procent in RTL en zou 33 procent in SBS krijgen. De angst van de onafhankelijke producenten was dat de maker van Big Brother en The Voice daarmee ook invloed zou verwerven op de programmering bij RTL en SBS en zo andere producenten zou dwarsbomen. Mededingingsautoriteit NMa, voorganger van de ACM, erkende die dreiging en verbood De Mol in RTL en SBS samen te participeren. De Mol gaf daarop zijn belang in RTL op.

Lees ook: Wat is De Mol? De zenderbaas is liever producent

Eng idee

Freshfields, een internationaal opererend advocatenkantoor, was als adviseur van de andere producenten achter de schermen zeer betrokken bij die kwestie. Dat blijkt uit documenten die NRC in bezit heeft. Freshfields-advocaat Winfred Knibbeler was bij zeker twee sessies aanwezig om de ongeruste producenten bij te staan. Knibbeler is nu bij Freshfields verantwoordelijk voor de mededingingspraktijk. Uit de documenten blijkt dat de advocaat bij gesprekken met producenten toegang kreeg tot vertrouwelijke stukken en meedacht over strategieën om te voorkomen dat John de Mol een te grote machtspositie zou opbouwen.

Roel Kooi, toen OTP-voorzitter, herinnert zich de kwestie. „Heel veel producenten waren doodsbang voor John de Mol. Die zou betrokken raken bij SBS en RTL en zelf ook nog formats kunnen aanleveren. Dat leek ons een ongezonde positie, aan beide kanten van de tafel zitten. En velen vonden het een eng idee.”

Dit onbehagen kwam tot uiting in overleg tussen directieleden van de tv-producenten Endemol, IDTV, Eyeworks en Tuvalu, waarbij ook Knibbeler aanwezig was. Hij had met een collega van Freshfields een vertrouwelijk memorandum opgesteld om de vereniging in de strijd tegen Talpa te helpen bij de NMa.

Tijdens dat overleg werd onder meer een reactie bedacht op vragen van de toezichthouder over de machtspositie van De Mol. De producenten waren achterdochtig over diens intenties, zelfs wanneer De Mol zou toezeggen dat Talpa geen voorkeurspositie opeist. „De formele macht is aan banden gelegd, maar de informele macht blijft onveranderd”, zou volgens het verslag de reactie zijn.

Knibbeler hielp met formuleren van het antwoord en vergezelde OTP-vertegenwoordiger Ton F. van Dijk naar de NMa in Den Haag. Van Dijk was er uitgenodigd om een mondelinge toelichting te geven over de kwestie.

Vertrouwelijke informatie

Van Dijk, nu in ruste, is verbaasd dat uitgerekend Freshfields optreedt namens de producent die het eerder bestreed. „Ik verwonder me erover dat ditzelfde kantoor nu betrokken is bij de samenwerking tussen Talpa en RTL, en vraag me af of dit wenselijk is omdat ik destijds veel vertrouwelijke informatie met Freshfields heb gedeeld.”

Ook bij de NCP heerst ongemak over de dubbelrol van Freshfields. Directeur Arie Landsmeer: „We zijn verbaasd en wisten niet dat dit speelde.”

De belangenbehartiger van onafhankelijke producenten gaat de kwestie in ieder geval voorleggen aan de Amsterdamse deken van de Orde van Advocaten, Evert-Jan Henrichs. De deken houdt toezicht op het gedrag van advocaten.

Henrichs wil desgevraagd niet inhoudelijk reageren op de kwestie. Wel wijst hij op de Gedragsregels advocatuur. Artikel 15 daarvan schrijft onder meer voor dat een kantoor geen vertrouwelijke informatie van oud-cliënten mag gebruiken in een identieke zaak tegen dezelfde klant voor een wederpartij. In de gedragsregels staat ook dat een oud-cliënt een advocaat toestemming moet geven een zaak aan te nemen waarbij deze een tegengesteld belang dient.

Freshfields heeft die toestemming niet gevraagd bij de NCP. Oud-OTP-voorzitter Kooi vindt de rol van Freshfields „saillant” en „heel bijzonder”. „Ik ben geen jurist, maar ik zou het nooit doen. Het zal misschien via de kleine lettertjes wel mogen, maar je kunt het ook niet doen, hè. Dat zou ik zuiver vinden.”

Freshfields-partner Knibbeler zegt geen bezwaar te zien om met zijn kantoor op te treden voor John de Mol, ondanks zijn persoonlijke bemoeienis bij de eerdere zaak. Hij vindt de situatie onvergelijkbaar, omdat de afgelopen tien jaar andere marktpartijen zijn toegetreden tot de tv-markt, zoals Netflix, Amazon en Disney +.

En de vertrouwelijk informatie dan? „Die informatie ligt achter slot en grendel en speelt geen rol in deze zaak. Ik heb me met deze lopende zaak niet bemoeid, vind het geen issue en niet nieuwswaardig.”