Awura Abene Simpew

Foto Stacii Samidin

‘Wat is nou een echte Amsterdammer?’

Amsterdam is kleurrijk en divers, vrijzinnig, getekend door zijn inwoners. Amsterdam Stroomt toont met hun persoonlijke verhalen het belang van migratie.

„Ik voelde mij gewoon Nederlands maar werd er wel opmerkzaam op gemaakt dat ik anders was omdat ik er anders uit zag”, zegt Edu Dumasy (1948) terwijl hij door familiealbums bladert. In een intiem videoportret, opgenomen bij hem thuis in Amsterdam-Zuid, vertelt hij over zijn afkomst en aankomst in Nederland, gevlucht vanuit een Nederlandse enclave in West-Java (zijn „gemartelde vader” zat in het Nederlandse koloniale leger, het KNIL).Een paar muisklikken verder vertelt „nieuwe Noordeling” Roos Burger hoe zij in 2013 het IJ overstak („op zoek naar een tuintje voor de kinderen”), „het griezelige en verwaaide” Zonneplein in Tuindorp Oostzaan ontdekte en er met behulp van crowdfunding een „buurtcafétje” oprichtte.Klik. Amsterdam-Oost. De in ’52 geboren Urmy Macnack blikt terug hoe het was om op twintigjarige leeftijd Suriname met twee vriendinnen te verlaten om in Nederland „noodgedwongen” verder te studeren – spoiler alert: „heel erg” – en vertelt hoe zij haar plek vond in de Surinaams-Amsterdamse gemeenschap.

Het is slechts een greep uit de migratieverhalen van Amsterdammers met verschillende achtergronden. „Verhalen uit het verleden, over het heden en de toekomst”, zoals valt te lezen en beluisteren op de website van Amsterdam Stroomt, een project in opdracht van de gemeente Amsterdam in het kader van Amsterdam Migratiestad. Want Amsterdam en migratie zijn „onlosmakelijk met elkaar verbonden” volgens de initiatiefnemers: „Migratieverhalen uit de talrijke gemeenschappen en culturen die de stad rijk is, stromen door de aderen van de stad, verbinden wijken en stadsdelen.”

Stacii Samidin

Urmy Macnack Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Roos Burger Foto Stacii Samidin

Stads-DNA

Een kwestie van „stads-DNA”. Dat beaamt ook Rutger Groot Wassink (GroenLinks), wethouder Antidiscriminatie en Diversiteit: „De reputatie van Amsterdam als een vrijzinnige en tolerante stad is te danken aan het vermogen van de stad om door de eeuwen heen nieuwe groepen op te nemen en op te laten gaan in een Amsterdam, waar iedereen Amsterdammer is.” Want hoewel migratie „niet altijd soepel” verloopt volgens de vertellers, is ze belangrijk voor „de ontwikkeling van de stad”. „Ze zorgt ervoor dat ze de dynamische, open en veelkleurige wereldstad is die zij is.” In de openluchtexpositie Amsterdam Stroomt werden afgelopen maand portretten getoond – verspreid over de stad en gemaakt door fotograaf Stacii Samidin – van bekende en onbekende Amsterdammers, met hun unieke migratieverhaal. Uiteenlopend van immigratie, emigratie en binnenlandse migratie vanaf de Tweede Wereldoorlog tot nu.

Maar er is meer. Online zijn de verhalen te bekijken en te beluisteren in de vorm van videoportretten en podcasts van verschillende lengtes. Daarbij staat één vraag centraal: wat is nou een echte Amsterdammer? „Iemand die van Ajax en André Hazes houdt en in Amsterdam is geboren en getogen? Maar wat als je die vraag aan de stad zelf stelt”, vraagt storyteller Sahand Sahebdivani zich af. Terwijl (drone)beelden langs het Centraal Station en het IJ, de Jordaan, de Zuidas, over de grachten, langs muurschilderingen van Anne Frank en Johan Cruijff zoeven en inzoomen op een opfladderende duif op de Dam, verkent Sahebdivani het migratieverleden van de stad.

Van de Brabantse Antwerpenaren in de Warmoesstraat, de Portugese Joden in de Nieuwmarktbuurt en de Franse Hugenoten in de Jordaan tot gastarbeiders en oorlogsvluchtelingen uit Europa en ver daarbuiten – waarbij het koloniale- en slavernijverleden en WOII als „littekens van de stad” niet gespaard blijven – lijkt vrijheid, van handel, denken en geloof, „Amsterdams magische formule” te zijn. Een formule die de grote identiteitsvraag ontcijfert. Maar de echte sleutel van het DNA van Amsterdam zit in de persoonlijke anekdotes van haar inwoners – van Noord tot Oost, Zuidoost en Nieuw-West. „Op de schouders van mijn vader, gevlucht voor de oorlog in Iran, lopend over de grachten, hij een broodje haring in de hand, een bak patat voor mij…”, mijmert Sahebdivani. „Amsterdamser dan dat krijg je het niet.”

Voor Amsterdam Migratiestad werkt de gemeente samen met scholen, bewoners, kennisinstituten, culturele, maatschappelijke en ‘grassroots’ organisaties zoals de OBA, het Amsterdam Museum en Stadsarchief Amsterdam. Project Amsterdam Stroomt is bedacht en uitgevoerd door Zouka. Alle verhalen van de geportretteerde Amsterdammers zijn te bekijken op www.amsterdamstroomt.nl

Stacii Samidin

Awura Abene Simpew Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Eben Badu Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Kees van Vloten Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Naz Topdemir Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Leeroy Molly Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Yasemin Gülbar Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Lincy Veen Foto Stacii Samidin

Stacii Samidin

Mitchell Esajas Foto Stacii Samidin

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.