Recensie

Recensie Boeken

Voor Ronke lijkt de nacht op een kiwi: fris en zoet

Kinderboek Schrijver Jef Aerts trakteert de lezer op ritmische zinnen en goedgekozen beelden, vanuit het perspectief van een blind meisje.

Illustratie Marit Törnqvist (uitsnede van het omslag)

Ronke houdt van hardlopen. Alleen doet ze dat niet meer sinds ze op het strand over een klein kind struikelde. Ze hoorde de arm van het meisje breken. ‘“Niet huilen, liefje”, had de moeder tegen haar kind gezegd, nadat ze de hulppost had gewaarschuwd. “Dat meisje kan er ook niks aan doen dat ze zo is.” Echt. Ze zei het letterlijk. “Dat ze zo is.”’ Ronke is namelijk blind. Het voorval zit Ronke zo dwars dat ze alleen nog in gedachten door de duinen rent.

Tot ze op sterrenkundekamp is en Nouri haar buddy wordt. Nouri lijkt eerst alleen maar geïnteresseerd in zijn telefoon, maar al snel ontwikkelt zich een vriendschap. Hij helpt Ronke om weer op zichzelf te vertrouwen. Zij biedt hem een luisterend oor. Nouri’s grootvader heeft ongeneeslijke kanker en daarom wil zijn moeder samen met Nouri naar Zagreb vliegen, maar Nouri voelt daar weinig voor. Hij heeft zijn grootvader nog nooit gezien en voelt zich afgewezen. Veel liever speelt hij Star Crash Robots op zijn telefoon, met een mysterieuze onbekende die zichzelf Stardust noemt.

Yoghurt gegeten

Jef Aerts is een begenadigd stilist. Hij trakteert de lezer op ritmische zinnen die langzaam een wereld opbouwen, bezien vanuit een blinde hoofdpersoon. Hij gebruikt goedgekozen beelden, zoals wanneer Ronke uitlegt hoe het is om blind te zijn: ‘“Maar natuurlijk is het in mijn hoofd niet donker. Ik zie al mijn hele leven niets en dat is niet hetzelfde als zwart of donker. Niets is gewoon niets. En de nacht? Die lijkt voor mij op een kiwi.” “Een wat?!” riepen twee jongens tegelijk. “’s Nachts smaakt de lucht fris en soms een beetje zoet, net als een kiwi.”’

Ronke beweegt zich met een vanzelfsprekendheid door de wereld en de research die Aerts hiervoor heeft gedaan brengt hij op een zeer natuurlijke wijze naar voren in zijn tekst. Hier en daar voelt het wat geforceerd, als Ronke voor de zoveelste keer aangeeft dat ze weet dat iemand dichterbij komt omdat ze ruikt dat-ie yoghurt of chocola heeft gegeten, maar dat mag Aerts vergeven worden. Hij vertelt zijn verhaal met smaak en wisselt mooie beschrijvingen af met weetjes over de sterren. De Plejaden krijgen daarbij, met al hun symboliek, de grootste rol. Aerts haalt de Griekse mythen aan met een glansrol voor de in nevelen gehulde Merope. Die op een bepaald moment de benen neemt, wat Ronke later zelf ook zal doen. Symboliek zit eveneens in de naam Nouri, die licht betekent. Het moge duidelijk zijn dat Aerts zich geen moeite gespaard heeft en de vele lagen die hij aanbracht maken van De nacht van Ronke een rijk boek dat zich niettemin makkelijk lezen laat.

Net zo goed

Alleen is het daadwerkelijke verhaal wat braaf en voorspelbaar. De boodschap dat mensen met een visuele beperking net zo goed zijn als mensen zonder visuele beperking ligt er duimendik bovenop. En praten met vreemden op internet is verkeerd, legt Ronke meerdere malen uit aan Nouri, die graag gamet met Stardust. Rara, wie zijn vriend Stardust uiteindelijk blijkt te zijn. Zo hoor je als lezer de plot met klompen over een plavuizen vloer aankomen. Het avontuur ligt in dit verhaal voornamelijk in de zintuiglijke taal, die secuur en gelaagd is opgebouwd. En in het geslaagde experiment om te schrijven vanuit een blinde hoofdpersoon. Daarin zien we een mooie gooi naar de sterren.