Twee koppen koffie of 310 gram tofu: dan wordt het oppassen (voor zwangere vrouwen)

Advies Een nieuw advies van de Gezondheidsraad houdt rekening met hoe zwangere vrouwen nu eten. Mag je nog elke dag een sojacappu? 7 tips.

Foto Getty Images

Er zijn genoeg kinderen volkomen gezond volwassen geworden met een moeder die tijdens de zwangerschap het advies kreeg om geregeld een stukje lever te bakken.

Zwangere vrouwen van nu weten beter. Maar hoewel er in 2015 nieuwe voedingsrichtlijnen kwamen voor de hele bevolking, bracht de Gezondheidsraad pas deze week een advies voor zwangere vrouwen uit.

Vrouwen van nu eten anders dan hun moeders en oma’s. Ze eten vaker veganistisch, weinig brood en ze drinken hun latte met sojamelk. De meeste adviezen zijn van alle tijden en voor iedereen. En dat je moet uitkijken met vieze vaatdoekjes, rauwe kip en gecremeerd barbecuevlees weten we ook. Toch legt de Gezondheidsraad het nog maar een keer uit: slik foliumzuur en vitamine D, eet liever geen lever, kijk uit voor ziekmakende bacteriën en parasieten. Tegelijkertijd zijn de adviezen soms opmerkelijk geruststellend. Hieronder een aantal van de belangrijkste en opvallendste tips.

Twee keer vis

Bij zwangere vrouwen hangt twee tot drie keer per week vis eten samen met een 10 procent lager risico op vroeggeboorte. Aan de andere kant: in vette vis zoals makreel en paling zitten vaak gifstoffen. En heel duurzaam is vis niet. Het compromis is: één keer per week magere vis (schol of wijting) en één keer per week vette vis met minder gif (forel of zalm). En haring? Ja, maar geen verse (zoute), daar kunnen ziekmakende bacteriën in zitten. Over het beetje gif in een toastje makreel hoef je je geen zorgen te maken, volgens de Gezondheidsraad.

Lees ook: Zwangere vrouw zoekt gids in de voedingsjungle

Let op lood

Loden leidingen zitten soms nog in huizen van voor 1960, maar ook uit nieuwe leidingen en kranen kun je de eerste drie maanden beter geen water drinken. Gebruik dan flessenwater, ook voor koffie, thee, soep en het koken van pasta of rijst.

Er zijn landen waarin vrouwen kalebaskalk tegen de misselijkheid gebruiken. Slecht advies. Zwangerschapsklei, kalebaskalk, bevat naast ander gif ook lood.

Soja en vruchtbaarheid

In soja zitten isoflavonen, ofwel fyto-oestrogenen. Tijdens de zwangerschap kunnen die de rijping van geslachtsorganen en de vruchtbaarheid beïnvloeden. Maar je moet wel heel veel soja eten voordat het gevaarlijk wordt. Veiligheidshalve wordt voor zwangere vrouwen een grens van 1 milligram per kilo lichaamsgewicht aangehouden. Bij 64 kilo is dat 310 gram tofu, 230 gram edamameboontjes of 610 milliliter sojamelk per dag. Een scheutje sojasaus bij je poké bowl stelt niets voor.

Koffie en thee

Met maximaal twee koppen koffie per dag zit je goed, als je verder geen cafeïne drinkt. Meer dan 200 mg cafeïne per dag verhoogt het risico op verminderde groei of een miskraam. In thee zit ook cafeïne, maar drie koppen groene of zwarte thee is voor iedereen goed, ook voor zwangeren. Zoethoutthee kan net als drop de bloeddruk opjagen. En in kruidenthee zitten plantengifstoffen. Om die reden worden ook kruidensupplementen afgeraden.

Even niet vegan?

Als je vlees, vis, eieren en zuivel eet, krijg je heel veel voedingsstoffen vanzelf binnen. Wie plantaardig eet moet iets meer moeite doen, maar het kan best. Vitamine B12 slikken veel veganisten sowieso al. Visvetzuur kun je bijslikken. En ijzer, calcium en vitaminen zitten behalve in pillen ook in groenten, fruit en granen. Jodium zit in brood. Moet je wel brood eten, want jonge vrouwen doen dat relatief weinig.

Listeria en Toxoplasma

Weinig jaagt zwangere vrouwen zoveel angst aan als de bacterie listeria en de parasiet Toxoplasma. Die laatste zit bijvoorbeeld in kattenpoep en misschien dus ook op de sla uit je moestuin. Bevriezen of verhitten maakt Toxoplasma onschadelijk. Listeria kan voedselinfecties veroorzaken in rauw eten en in slordig bewaarde kliekjes. Maar in harde rauwe kaas is het risico ‘aanvaardbaar’. En een biefstuk die vier dagen ingevroren is geweest en rondom aangebraden hoeft niet grijsdoorbakken te worden: de Toxoplasma is doodgevroren en listeria zit alleen aan de buitenkant. Dat geldt niet voor ‘plakvlees’: aan elkaar gelijmde stukjes die één stuk lijken. Koudgerookte vis geldt trouwens nog steeds als rauw.

Tot slot

Niet lijnen.