Windows 11: een opgefrist bureaublad met Android-apps

Technologie Microsoft brengt Windows 11 uit: een opgefriste versie van ‘s werelds meest gebruikte besturingssysteem, dat straks ook met Android-apps overweg kan.

Illustratie Peter Lipton

Ruim vijf jaar na de introductie van Windows 10 kondigt Microsoft een nieuwe versie van zijn besturingssysteem aan. Donderdag presenteerde het Amerikaanse softwarebedrijf Windows 11. Een verrassing, want in 2015 zou ‘10’ de laatste Windows-versie ooit zou zijn, zo nu en dan uitgebreid met online upgrades.

Toch besloot Microsoft om Windows weer te voorzien van een nieuw jasje en rugnummer. Het bedrijf beloofde voorafgaand aan de presentatie ‘de grootste upgrade van het decennium’. Maar voorzichtigheid is geboden als je een besturingssysteem aanpast dat al op 1,3 miljard apparaten staat.

Dat blijkt ook als je de uitgelekte – voorlopige – Windows 11-versie bekijkt die sinds enkele weken op internet circuleert. Onder de motorkap lijkt Windows 11 identiek aan Windows 10. Als gebruiker valt het startmenu op: dat bevindt zich midden op het scherm, dus niet langer in de linkerhoek. De Live Tiles, bewegende tegels, zijn uit het menu verdwenen.

Deze tegels zijn een erfenis van Windows 8 (2012), ontworpen voor tablet-pc’s met aanraakbedieningen. Windows 8 sloeg niet aan, omdat gebruikers de weg kwijtraakten in het startmenu. Microsoft sloeg nummer 9 over en beloofde met Windows 10 weer ‘the desktop you know and love’.

Overigens is het startmenu van Windows 11 met één klik weer terug in zijn oorspronkelijke linkerhoek.

De nieuwe desktop van Windows 11 (voorlopige versie) screenshot

Andere esthetische aanpassingen, zoals iconen met afgeronde hoeken, geven Windows 11 – beschikbaar vanaf het najaar - een meer eigentijdse aanblik. Ingrijpender is de keuze om ook Android-apps te gaan ondersteunen, in samenwerking met Amazon en Intel. Straks kun je ook tiktokken op je laptop; dat was een van de verrassingen van de presentatie op donderdag.

Windows 10 X was radicaler

Windows 11 krijgt een nieuwe downloadwinkel en heeft een centrale plek voor videobellen via Microsoft Teams. ‘Widgets’ komen erbij om nieuws op het bureaublad te presenteren.
Echt radicale wijzigingen, in de kern van het Windows-systeem, schuift Microsoft voor zich uit. De softwaremaker annuleerde vorige maand een Windows-versie die meer afstand neemt van de traditionele Windows-programmatuur. Zulke programma’s zouden in een afgesloten gedeelte van het besturingssysteem draaien. Dat maakt de weg vrij voor meer vernieuwingen.

Dat project werd – enigszins verwarrend – Windows 10X genoemd en was bedoeld voor apparaten met dubbele schermen die werken met andere processors dan de gebruikelijke Intel en AMD-chips. Microsoft wil Windows graag op meer verschillende soorten elektronica laten draaien.

Lees ook: Hoe Apple zich losknipte van de Intel-chip

Apples besturingssysteem Mac OS, dat alleen Mac-computers ondersteunt, maakt op dit moment zo’n overstap – van Intel naar Apple’s eigen chips. Die aanpassing maakt de systemen sneller en goedkoper.

Voor Microsoft is zo’n ingreep complex. Windows heeft last van de wet van de remmende voorsprong: het besturingssysteem draait al decennia op miljarden computers en diverse soorten hardware. Grote veranderingen veroorzaken al snel foutmeldingen.

Chrome OS wint terrein

Microsoft (jaaromzet 143 miljard dollar) ontwikkelt met name software die in de cloud draait, op afstand. Windows draait op bijna 90 procent van alle computers, maar is allang geen grote winstmaker meer. De meeste upgrades voor consumenten zijn gratis en dat geldt ook voor Windows 11. Toch blijft het Microsofts belangrijkste visitekaartje.

De pc-markt is wel weer in de lift: tijdens de pandemie kocht een groot aantal thuiswerkers nieuwe laptops. Het is de verwachting dat die opleving tijdelijk is.

De opkomende concurrentie dwingt Microsoft tot actie. Apple wint in het hogere segment, Google rukt op met chromebooks, goedkope laptops met Chrome OS. Misschien dat een betaalbare, enigszins uitgeklede versie van Windows 11 de opmars van Google kan afremmen. Ondersteuning voor Android apps is daarbij mooi meegenomen.

De Windows 11-reclame speelt in op de thuiswerkhausse, met als motto ‘welcome home’.