Opinie

Haast heeft Rutte niet meer met Rutte IV

Petra de Koning

In de Tweede Kamer zei Mariëtte Hamer dinsdag tegen journalisten dat de onderhandelingen over een nieuwe regering pas half augustus beginnen. De politieke leiders, zei ze, moeten eerst „op adem komen”. Op het ministerie van Algemene Zaken, zo’n honderd meter verderop, had Mark Rutte die middag de Belgische premier Alexander De Croo op bezoek en als ze ergens weten hoe moeizaam een formatie kan verlopen, is het in België – dat er zelf een keer 541 dagen over deed. Maar dat je dan ook nog wekenlang met vakantie gaat? De Croo zei tegen Rutte dat het hem verbaasde van die hardwerkende Hollanders.

Rutte heeft al lang geen haast meer en op het Binnenhof hoor ik bij partijen dat kiezers zich ook niet druk maken over de formatie. Als je ernaar vraagt, ja – dan wel. Maar wat mensen veel belangrijker vinden: dat ze weer op het terras kunnen zitten en met vakantie gaan, en het EK-voetbal.

Op de vrijdag dat informateur Hamer nog één keer probeert om de leiders van VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie wat dichter bij elkaar te brengen, vraag ik ernaar bij mensen die bij de deur van de Stadhouderskamer staan te kijken. En opnieuw als de partijleiders op maandag weer langskomen bij Hamer. En op de dinsdag dat Rutte De Croo ontvangt.

Eerst denk ik: het verhaal uit de wandelgangen van de Tweede Kamer klopt. Wie ik ook aanspreek en hoe ik ook begin, ik hoor bijna elke keer dat het „een keer tijd wordt” dat ze eruit komen in de formatie. En, heel vaak, dat „het land wél geregeerd moet worden”. Er moeten „problemen worden opgelost”, en „besluiten” worden genomen. Ik hoor dat Nederland „in een impasse” zit, dat er veel „hapert”. Maar als ik vraag wat er hapert, welk besluit niet kan wachten, wat de grootste problemen zijn, moet bijna iedereen even nadenken. „Nou... eh”.

Ben Jansen (57) uit Winterswijk, manager bij een handelsbedrijf, moet er zelf om lachen. „Waarom het erg is als het lang duurt?” Hij wijst op zijn tas van Panorama Mesdag, net gekocht. „Ja zeg, ik heb hier een ontspannen middagje.”

Maar na drie dagen denk ik: is het écht niet erg?

De meesten die op het Binnenhof staan te kijken, vinden politiek belangrijk. „Ik hou ervan dat het netjes gaat in Den Haag”, zegt Maja Heesakkers (62) uit Den Bosch, sorteerder bij PostNL. „Ik hou niet van het onderlinge gezeur. Ze zijn er voor het landsbelang.” Ik hoor kiezers van partijen als VVD, D66 en ChristenUnie klagen over „gekonkel” in de politiek, de „ons-kent-ons-cultuur”, „het pluche” waar politici zo van houden.

Na zijn gesprek met Rutte zegt Alexander De Croo dat een land natuurlijk ook wel functioneert met een demissionaire regering. Maar als de formatie lang duurt, zien kiezers „onbestuurbaarheid”. En denken ze dat politici hun werk niet doen. „Dat beeld”, zegt De Croo, „is nefast.”

Petra de Koning (p.dekoning@nrc.nl; @pdekoning) schrijft elke donderdag op deze plek een column.