Als RTL en Talpa fuseren, zijn vrijwel alle commerciële tv-zenders in handen van één bedrijf

Mediafusie Mediabedrijven RTL en Talpa willen samen verder. Als de toezichthouder de fusie goedkeurt, zijn nagenoeg alle commerciële zenders van één bedrijf.

Kantoor van Talpa.
Kantoor van Talpa. Foto Berlinda van Dam/ANP

RTL en Talpa zijn van plan vanaf begin 2022 samen op te trekken. Als de fusie doorgang vindt, dan zijn straks nagenoeg alle commerciële tv-zenders in handen van één bedrijf. Een bedrijf waar de publieke omroep maar moeilijk tegenop lijkt te kunnen boksen.

De fusie kwam niet uit de lucht vallen, toch ging er een kleine schok door medialand. Al maanden gonst het immers van de geruchten. Wat is RTL Group, marktleider op de Europese mediamarkt met belangen in 67 tv-kanalen, 10 streamingkanalen en 38 radiozenders, van plan met haar Nederlandse tak? Tot voor kort gingen de meeste gedachten nog uit naar een verkoop. VodafoneZiggo zou op de markt zijn voor de zender, maar het meest concreet leek DPG, het Vlaamse mediabedrijf dat een groot deel van de Nederlandse krantenmarkt in zijn bezit heeft en vorig jaar nog Sanoma verwierf.

Dinsdag bracht de Belgische zakenkrant De Tijd naar buiten zeker te weten dat DPG een bod zou hebben uitgebracht op RTL. Toen NRC dat bevestigd probeerde te krijgen, noemde hoofdredacteur Harm Taselaar van RTL Nieuws het nieuws al „extreem voorbarig”.

Later die avond, bij het sluiten van de beurs, bleek waarom. Het lot van RTL blijkt een andere wending te nemen. De omroep kondigde aan voornemens te zijn te fuseren met Talpa, het bedrijf van John de Mol, waar onder meer SBS onder valt. De fusie moet nog worden goedgekeurd door de mededingingsautoriteiten. Als dit gebeurt verwachten de bedrijven in de eerste helft van 2022 als een geheel verder te gaan.

‘Nederlaag en opluchting’

Volgens De Mols biograaf, journalist Mark Koster, is de fusie voor de 66-jarige mediamagnaat een nederlaag die niettemin als een opluchting zal voelen. Want noch met tv-zenders als SBS, noch met zijn streaminginitiatieven ging het qua cijfers van een leien dakje. Koster ziet een patroon. „Eerst had hij Sport 7, toen Talpa de tv-zender, nu verliest hij in feite de controle over SBS.” Het valt Koster op dat De Mol na ieder einde zegt dat hij er „geen zin meer in heeft”. Ook dinsdag gaf De Mol aan er naar uit te kijken zijn handen weer vrij te hebben voor wat hij het liefste doet: het ontwikkelen van nieuwe programma’s.

Samen groter dan publieke omroep

De bedrijven weiden niet uit over de bedragen die zijn gemoeid met de fusie. Wel is duidelijk dat RTL Nederland 70 procent van de aandelen krijgt en Talpa 30 procent. Het nieuwe concern komt onder leiding te staan van RTL-topman Sven Sauvé. Talpa-oprichter John de Mol gaat in het nieuwe bedrijf verder als aandeelhouder en producent.

Een van de ambities achter de fusie is het uitbreiden van RTL’s streamingdienst Videoland, zei aankomend topman Sauvé dinsdagavond tegen RTL Nieuws. De topman stelt dat de concurrentie op het gebied van streamingdiensten toeneemt, onder meer doordat HBO en Viaplay naar Nederland komen. Door samen te werken met Talpa kan volgens hem meer worden geïnvesteerd in onderscheidende Nederlandse content.

Goedkeuring nog onzeker

Een essentiële vraag is welke markt mededingingsautoriteit ACM als de relevante definieert voor de voorgenomen fusie, zegt UvA-hoogleraar economie Maarten Pieter Schinkel. „Partijen met fusieplannen proberen die markten altijd zo breed mogelijk voor te stellen. Ik lees dat John de Mol voordelen ziet in de internationale strijd met Google, Facebook en Netflix. Maar mij lijkt toch ook apart genomen de Nederlandse trouwe kijker relevant, die naar hun programma’s kijkt.”

Het is daarbij volgens Schinkel ook maar de vraag in hoeverre de NPO in dit mededingingsvraagstuk als echte concurrent zal worden gezien door de ACM. „Dan zou je dus in de analyse een mediabedrijf over kunnen houden met marktmacht op de advertentiemarkt. En ook over de vaste kijker die het type amusement zoekt dat deze commerciëlen nu nog in concurrentie met elkaar aanbieden.”

Of de fusie doorgang vindt of niet, zeker is dat – in navolging van de overnamegolf in de kranten- en tijdschriftenmarkt – nu ook tv- en radiozenders zich aan het wapenen zijn tegen de echt grote spelers als Google, Apple, Netflix en Disney+. „Laten we wel wezen”, zegt Koster daarover: „Dit is toch een beetje de Spar en de Sligro die fuseren. De Walmarts van de wereld zullen daar nauwelijks wakker van liggen.”