Nederland wil meer justitiële samenwerking met Dubai

Georganiseerde misdaad In de strijd tegen de georganiseerde misdaad wil Nederland een verdrag sluiten met de Verenigde Arabische Emiraten, werd maandag bekend.

Het iconische hotel Burj al Arab in Dubai, Verenigde Arabische Emiraten.
Het iconische hotel Burj al Arab in Dubai, Verenigde Arabische Emiraten. Foto Ali Haider/EPA

Op 15 juli 2017 is het iconische hotel Burj al Arab in Dubai het toneel van een bijzondere feest: op die dag trouwt de Ierse bokspromotor Daniel Kinahan zijn geliefde Caoimhe Robinson. De gastenlijst van Robinson en Kinahan, zoon van de beruchte Ierse drugscrimineel Christy, heeft de aandacht getrokken van de Amerikaanse drugsbestrijdingsorganisatie. De DEA heeft een eigen fotograaf gestuurd die de gasten stuk voor stuk op de foto zet.

Onder hen Ridouan Taghi, die dan nog vrij rondloopt in Dubai. Ook geen onbekende in het Nederlandse criminele milieu is Raffaele Imperiale, een Italiaan die jarenlang in Amsterdam woonde en daar bevriend raakte met weer een andere onderwereldfiguur: Richard R., alias Rico de Chileen.

Het trouwfeest van Daniel Kinahan, die volgens de Ierse politie het criminele rijk van zijn vader heeft overgenomen, past bij het beeld van Dubai dat na de financiële crisis van 2008 is ontstaan: het Emiraat is een trekpleister voor kopstukken van de mondiale cocaïnemaffia. Met zijn vrijhandelszones is het voor buitenlandse investeerders makkelijk in Dubai geld te parkeren buiten het zicht van de autoriteiten, meldt de internationale Financial Action Task Force al in 2008.

In enkele jaren groeit Dubai uit tot een vrijplaats waar drugscriminelen zich met graagte vestigen. Geen ingewikkelde vragen stellen, is een belangrijke pijler van het economische beleid. In 2018 wordt vastgesteld dat in Dubai fout geld nog altijd met gemak kan worden geïnvesteerd in vastgoed, diamanten of edelmetalen.

Machteloos

Wat het vestigingsklimaat voor criminelen nog aantrekkelijker maakt is dat Dubai als onderdeel van de Verenigde Arabische Emiraten geen uitleveringsverdragen heeft met de meeste Europese landen. Daarom kan iemand als Kinahan probleemloos al zijn vrienden en zakenrelaties uitnodigen voor een trouwfeestje. In Dubai staat zelfs een machtige opsporingsorganisatie als de Amerikaanse DEA relatief machteloos; het bleef tot voor kort veelal bij foto’s maken.

Als de klopjacht op Ridouan Taghi na de brute moord op advocaat Derk Wiersum in september 2019 wordt geïntensiveerd blijkt dat Nederlandse opsporingsdiensten ook in Dubai zaken kunnen doen. Taghi wordt er in december 2019 aangehouden en binnen enkele dagen als ongewenste vreemdeling overgedragen. Eenmaal in Nederland stelt een onderzoeksrechter vast dat het lichaam van Taghi sporen vertoont van ernstige mishandeling. Want ook dat is Dubai: de rechtsstaat in het Emiraat kent nogal wat gebreken, blijkt uit rapporten van Amnesty International. Oneerlijke rechtszaken, onderdrukking van politieke dissidenten of de doodstraf: in de Emiraten gebeurt het allemaal.

Lees ook: Topcrimineel Taghi zegt na arrestatie te zijn gemarteld in Dubai

Uitleveringsverdrag

Met diezelfde Verenigde Arabische Emiraten wil Nederland juridische banden aangaan. Minister Grapperhaus (Justitie, CDA) kondigde maandag per Kamerbrief aan dat er op ambtelijk niveau overeenstemming is bereikt over een bilateraal verdrag voor „wederzijdse rechtshulp in strafzaken en uitlevering”. Op dit moment wordt gewerkt aan het opstellen van de verdragsteksten die na ondertekening vermoedelijk na het zomerreces aan de Tweede Kamer zullen worden voorgelegd ter goedkeuring. De gesprekken over intensivering zijn begin 2020 aangeknoopt, niet toevallig enkele weken nadat Taghi vanuit Dubai naar Nederland werd gebracht.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Justitie impliceert de samenwerking dat Nederlandse verdachten ook kunnen worden uitgeleverd aan de Emiraten. Maar tijdens een uitleveringsprocedure kunnen daar voorwaarden aan worden gekoppeld. Zo eist Nederland bij uitlevering aan landen die de doodstraf kennen dat die straf niet mag worden opgelegd of uitgevoerd. Dat is voor Dubai niet anders dan voor de Verenigde Staten, aldus een woordvoerder van het ministerie.

Naast uitlevering van verdachten kan ook rechtshulp worden gevraagd voor strafrechtelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar het witwassen van crimineel geld. En dat is interessant voor het Openbaar Ministerie gezien het grote aantal bekende criminelen dat vanuit Nederland naar Dubai is getrokken. Zo draait het conflict achter de martelcontainers die vorig jaar in Brabant zijn aangetroffen om diefstal van ruim 100 miljoen euro van de Rotterdammer Roger P., beter bekend als Piet Costa. Het vermoeden is dat het hier gaat om drugsgeld dat werd verdiend met grootschalige cocaïnesmokkel en is geïnvesteerd in Dubai.