SCP: burgers vinden dat overheid andere klimaatmaatregelen moet nemen

Klimaatverandering Nederlanders zijn kritisch over klimaatbeleid van het kabinet. Dat blijkt uit een dinsdag verschenen SCP-rapport.

De Groningse wijk Paddepoel, waar woningen van het gas worden gehaald als onderdeel van het klimaatakkoord.
De Groningse wijk Paddepoel, waar woningen van het gas worden gehaald als onderdeel van het klimaatakkoord. Foto Kees van de Veen

Nederlanders zijn kritisch over het huidige klimaatbeleid van de Nederlandse regering. Ze vrezen voor de gevolgen voor hun portemonnee en vinden de lastenverdeling tussen bedrijven en burgers onrechtvaardig. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dinsdag in het rapport Klimaataanpak: toekomstbepalende keuzes voor onze samenleving, waarvoor steekproefsgewijs 2.384 volwassenen zijn ondervraagd.

De overtuiging dat klimaatverandering plaatsvindt, de bezorgdheid daarover en belang van het tegengaan van klimaatverandering worden breed gedragen in de samenleving. Een meerderheid van de ondervraagden (65 procent) vindt dat snel ingrijpen noodzakelijk is omdat het „anders te laat is”. Maatregelen als het besparen van energie en het omschakelen van fossiele brandstoffen naar groene energie worden door driekwart van de respondenten gesteund. Bovendien is een kleine meerderheid van de ondervraagden ook bereid om binnen hun eigen huishouden stappen te zetten tegen klimaatverandering.

Ondanks die welwillendheid lijken veel burgers momenteel ontevreden over het Nederlandse klimaatbeleid. Ongeveer driekwart van de ondervraagden vreest dat de huidige maatregelen onvoldoende zijn om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Een ongeveer even grote groep is bezorgd er financieel op achteruit te gaan door het klimaatbeleid. Ook is bijna twee derde van de respondenten het niet eens met de lastenverdeling. Zij vinden dat bedrijven relatief minder zwaar worden belast dan burgers in de klimaatkwestie.

Lees ook: DNB: nieuw kabinet moet het klimaatbeleid fors aanscherpen

Onvoldoende betrokken

Daarnaast vinden vier op de tien ondervraagden dat „een kleine groep Nederlanders klimaatmaatregelen opdringt aan de rest”. Zij hebben bijvoorbeeld het gevoel dat ze onvoldoende zijn betrokken bij de totstandkoming van het beleid. Een even zo grote groep burgers vindt dat de klimaataanpak bepaalde vrijheden inperkt, waardoor ze „nergens meer van mogen genieten”. Volgens het SCP komt dat sentiment mogelijk door de nadruk in klimaatdiscussies op gedragsbeperkingen, zoals minder autorijden, minder vliegen en minder vlees eten.

De maatregelen die klimaatverandering moeten tegengaan, worden in het onderzoek verschillend ontvangen. Ondervraagden zijn met name voorstander van woningverduurzaming (circa acht op de tien), gevolgd door het verhogen van de belasting voor bedrijven die fossiele brandstoffen gebruiken (bijna driekwart). Ook lijken veel Nederlanders (bijna zes op de tien) voorstander van een subsidie op de aanschaf van elektrische auto's. Ongeveer de helft van de ondervraagden steunt de invoering van een vliegtaks. Er is beduidend meer steun voor het extra belasten van bedrijven dan voor het belasten van burgers, bijvoorbeeld middels prijsverhogingen op vliegtickets.

De lidstaten van de EU hebben onlangs een akkoord bereikt over een vermindering van 55 procent van broeikasgassen in het jaar 2030. Volgens het SCP illustreert het rapport dat het tegengaan van klimaatverandering niet alleen een technische of economische, maar ook een sociaal-maatschappelijke uitdaging is.