EU-toezichthouders willen verbod op gezichtsherkenning

Identificatie In een Europees wetsvoorstel staat dat overheden kunstmatige intelligentie zoals gezichtsherkenning mogen inzetten om bijvoorbeeld criminaliteit tegen te gaan.
Systemen maken gebruik van gezichtsherkenning bij een menigte in de Amerikaanse stad Las Vegas.
Systemen maken gebruik van gezichtsherkenning bij een menigte in de Amerikaanse stad Las Vegas. Foto David Mcnew/AFP

Gezichtsherkenning en andere identificatiemiddelen via unieke lichaamskenmerken (zoals stemherkenning) moeten verboden worden in de openbare ruimte. Ook dient een streep te worden gezet door systemen die emoties herkennen of die mensen indelen op basis van bijvoorbeeld etniciteit, geslacht of seksuele voorkeur. Daarvoor pleiten alle Europese toezichthouders maandag, aldus de Autoriteit Persoonsgegevens. Aanleiding is een Europees wetsvoorstel over kunstmatige intelligentie. Daarin staat dat overheden dit soort technieken mogen inzetten om bijvoorbeeld criminaliteit tegen te gaan.

De risico’s van gezichtsherkenning en vergelijkbare technieken zijn te groot om deze toe te staan in de openbare ruimte, schrijven de EDPB (Europees Comité voor gegevensbescherming) en EDPS (Europees toezichthouder voor gegevensbescherming) in een advies aan de Europese Commissie. „Een camera met gezichtsherkenning ziet niet alleen wat je doet, maar die identificeert jou meteen ook. Die ziet meteen wie je bént”, aldus Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens en vicevoorzitter van de EDPB.

De toezichthouders vrezen onder meer voor een „surveillancemaatschappij”, waarbij iedereen de hele dag door systemen wordt herkend en gevolgd. „De beheerder van die systemen kan mij geautomatiseerd volgen: die kan precies zien wanneer ik de deur uit ga, waar ik mijn boodschappen doe, wanneer ik een afspraak bij de dokter heb, welke vrienden ik bezoek en waar ik uit eten ga”, aldus Wolfsen, die zich afvraagt of de voordelen van zo’n systeem opwegen tegen de nadelen. „We leven in een vrije, open samenleving. Dat is een groot goed, dat moeten we beschermen.”

Lees ook: Herkend door de camera en niemand die het ziet

‘Nog veel onduidelijk’

In het wetsvoorstel van de Europese Commissie staat dat kunstmatige intelligentiesystemen verplicht moeten worden geregistreerd en gecertificeerd. Hierdoor kan worden gecontroleerd of de privacywet wordt nageleefd. Deze voorwaarden hebben de Europese toezichthouders echter nog niet gerustgesteld. Volgens de instanties bevat het wetsvoorstel nog veel onduidelijkheden, onder meer wie de regels moet gaan handhaven en wat er gebeurt met data die wordt doorgegeven aan landen buiten de EU.

De EDPB en de EDPS schreven het advies op verzoek van de Europese Commissie. De EU-lidstaten moeten zich nog over het wetsvoorstel buigen, evenals het Europees Parlement.