De wingbacks van Oranje zijn cruciaal, maar de bondscoach moet ze nog een handje helpen

Wingbacks Nederland wint weer. De wingbacks, vooral Denzel Dumfries, krijgen lof. Maar hun passing is slordig. Het moet beter dit EK, vindt bondscoach Frank de Boer.

Denzel Dumfries (rechts) wil koppen, maar wordt gehinderd door Goran Pandev van Noord-Macedonië.
Denzel Dumfries (rechts) wil koppen, maar wordt gehinderd door Goran Pandev van Noord-Macedonië. Foto Koen van Weel/AFP

Inworp voor Noord-Macedonië. Een totaal ongevaarlijk moment, ergens halverwege het veld. Ineens springt de bondscoach, Frank de Boer, op. Hij schreeuwt, merkt dat niemand reageert, fluit dan hard op zijn vingers. Patrick van Aanholt kijkt op. De Boer gebaart. Drie meter naar links, dichterbij de man staan. Van Aanholt knikt. Zoals hij dat steeds doet als hij aanwijzingen krijgt. Van De Boer of van de assistent-trainers – ze zijn veel met hem bezig.

Lees ook: Zorgeloze derde zege voor Oranje

Er werd gewonnen van Noord-Macedonië (3-0), maar daar ging het niet om. Feitelijk speelt het Nederlands elftal pas een paar weken in de opstelling met vijf verdedigers, drie middenvelders en twee aanvallers (5-3-2). Nog altijd wennen. Vooral voor twee spelers die een geheel nieuwe functie kregen: Patrick van Aanholt en Denzel Dumfries. In hun normale voetballeven ‘gewoon’ rechts- en linksachter. Nu wingback – vleugelspeler. Verdediger én middenvelder én aanvaller.

Cruciale posities, vindt Frank de Boer. Excelleren zij niet, dan wordt het lastig om ver te komen dit EK. Vandaar dus die gedetailleerde coaching langs de lijn. „Het is ook een gecompliceerde positie, dus een helpende hand is niet overbodig”, zei De Boer.

‘Ik ben gewoon Denzel’

Denzel Dumfries was er rustig onder gebleven. Het leek wel alsof de hele wereld hem op het schild hees, de afgelopen week. De speler die lang bij de amateurs speelde en stapje voor stapje hogerop klom tot de EK-held die hij voorlopig is – dat is een mooi verhaal. Acht goals maakte het Nederlands elftal dit toernooi – hij maakte er twee en was bij drie andere treffers betrokken.

„Hij mist alleen nog een cape die bij zijn oranje uitrusting past”, schreef Het Laatste Nieuws in België. „Eén van de verrassingen van dit EK”, vond de Spaanse krant Marca. Het Italiaanse Gazzetta dello Sport vergeleek Dumfries met de bitcoin: eerst was iedereen sceptisch, nu blijken ze bijzonder waardevol. Daar kon Dumfries wel om lachen. Maar, zei hij: „Ik ben gewoon Denzel, hoor.”

Lees ook: groei en focus, maar ook strijd tegen verveling en gemis. Oranje is op weg naar de achtste finale in Boedapest

De Boer begon aan een opsomming toen hem werd gevraagd wat zijn wingbacks kunnen verbeteren. Positie kiezen. Binnenkant dekken. Scherper meedoen als de tegenstander aan de bal is. Vaker bij de tweede paal verschijnen. Diep gaan. Ja, zei De Boer, „er kan veel beter”.

Vergelijk de prestaties van Dumfries en Van Aanholt met tien vleugelspelers van andere landen tijdens dit EK en het wordt duidelijk waarom De Boer dit zegt. Sleutelen aan de vleugels is noodzakelijk. Dumfries rende volgens UEFA-cijfers 21 kilometer in de eerste twee wedstrijden (data van de derde groepsduels zijn nog niet compleet voor alle poules). Hij kwam tot een topsnelheid van 32,8 kilometer per uur. Van Aanholt legde 13,8 kilometer af (hij speelde minder minuten) en haalde 30,6 kilometer per uur. Met die cijfers doen de Oranje-spelers mee met de beste backs van het toernooi.

Matige backs van matige landen

In balbezit is het anders. Dumfries gaf in de eerste twee duels 56 passes, waarvan er 43 aankwamen (76 procent) – dat verbeterde niet tegen Noord-Macedonië. Van Aanholt heeft vergelijkbare data: 77 procent van zijn passes ging goed. Bij Italië, Frankrijk, Spanje en België komt niet één vleugelspeler onder de tachtig procent als het gaat om accuratesse in de passing.

Vergelijken is niet altijd eenvoudig, omdat de spelers soms net andere tactische rollen hebben. Maar over het algemeen zijn spelers met vrijwel dezelfde positie in het veld veel betrouwbaarder in hun passing dan de Oranje-backs. Ze leveren ook méér passes af, gekwantificeerd naar het aantal speelminuten. De Belg Thorgen Hazard gaf bijvoorbeeld 153 passes, 91 procent ging naar een medespeler. De passing van Dumfries en Van Aanholt is beter vergelijkbaar met matige backs van matige landen. Het valt ook weer op tegen Noord-Macedonië. Het lijkt wel alsof Van Aanholt haast heeft zodra hij de bal krijgt. Zijn ballen vooruit zijn soms ronduit wild.

Patrick van Aanholt (links) in duel met Ivan Trichkovski van Noord-Macedonië.

Foto Koen van Weel/AP

Duidelijk is ook dat vooral Dumfries verdedigend nog niet veel heeft hoeven doen. Precies één bal pakte hij af in de eerste twee wedstrijden. Van Aanholt deed dat vier keer – ook niet veel voor een speler op zijn positie. Leonardo Spinazzola, de bejubelde vleugelspeler van Italië, veroverde dertien ballen in twee duels. Jordi Alba van Spanje twaalf. Ook ná Noord-Macedonië komen de vleugelspelers van Oranje daar lang niet aan.

Het zegt ook veel over de tegenstand die het Nederlands elftal had. Oekraïne, Oostenrijk, Noord-Macedonië. Dumfries zag maandagavond Aleksandar Trajkovski tegenover zich. Die speelt op het tweede niveau van Spanje. Hij kon weer de jongen zijn die we allemaal kennen van het buurtpleintje. Eigenlijk alleen zichtbaar als er een goal te maken is, of even opduiken voor een belangrijke voorzet. In de eerste helft is hij er weer, ineens, alleen voor de keeper na een goede bal van Malen. Bíjna zijn derde EK-goal.

In Boedapest, waar Oranje zondag de achtste finale speelt, zal Dumfries wél moeten verdedigen. Dan wacht misschien wel Diogo Jota van Portugal, adjudant van Cristiano Ronaldo en speler van Liverpool.

Pas dan zal blijken of de wingbacks van Oranje goed genoeg zijn voor het grote werk. Tegen Noord-Macedonië probeerde Frank de Boer vast een ander spelsysteem: 4-3-3. Dumfries kreeg rust – net als veel anderen. In dát systeem wordt Noord-Macedonië pas echt opgerold. Zónder wingbacks.

Kroatië - Schotland

  • #31
  • Groep D
  • Glasgow (Schotland)

Tsjechië - Engeland

  • #32
  • Groep D
  • Londen (Engeland)