Laatste nieuws coronacrisis

Onderzoek: ouders hardhandiger met peuter tijdens eerste lockdown

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit coronablog is gesloten

Hier verzamelde NRC op maandag 21 juni het laatste nieuws over de coronacrisis, in Nederland en het buitenland. Een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen:

  • Vanwege de overbelaste zorg tijdens de coronapandemie zijn er honderden extra doden gevallen omdat patiënten met andere problemen niet opgenomen konden worden. Dat is gebleken uit een onderzoek van de Samenwerkende Kwaliteitsregistraties (SKR) op basis van de gegevens van miljoenen patiënten in Nederland.
  • Volgens de laatste cijfers lagen er maandag minder dan vijfhonderd coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen. 197 van hen lagen op de intensive care. Daarnaast werden er 585 nieuwe positieve coronatests geregistreerd.
  • Er mogen maximaal tienduizend toeschouwers in de stadions komen tijdens de Olympische Spelen in Tokio. Alleen Japanse toeschouwers zijn welkom bij wedstrijden. Autoriteiten kunnen tijdens de Spelen nog beslissen het aantal toeschouwers verder af te schalen.
Lees ook: Volg hier het blog van dinsdag 22 juni

LCPS: minder dan 500 coronapatiënten in ziekenhuizen

Het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen is tussen zondag- en maandagmiddag verder gedaald. Momenteel worden in de ziekenhuizen 491 patiënten verzorgd vanwege een besmetting met het coronavirus, 42 minder dan een dag eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Van de coronapatiënten in de ziekenhuizen worden er 197 op de intensive care verzorgd, 21 minder dan zondag. Sinds eind april daalt het aantal ziekenhuispatiënten gestaag. Op het hoogtepunt van de laatste coronagolf lagen er ongeveer 2.700 mensen met Covid-19 in het ziekenhuis.

Verder heeft het RIVM tussen zondag- en maandagmiddag 585 positieve coronatests geregistreerd. Daarnaast kreeg het één melding van een sterfgeval als gevolg van Covid-19. Deze persoon overleed niet noodzakelijkerwijs op zondag of maandag. Sterfgevallen als gevolg van het virus worden soms met enige vertraging doorgegeven aan het instituut.

‘Honderden extra doden in de zorg door coronadrukte’

Tijdens de coronapandemie zijn honderden patiënten meer dan gebruikelijk overleden vanwege de overbelaste zorg. Dat blijkt uit onderzoek van de Samenwerkende Kwaliteitsregistraties (SKR), een organisatie die beschikt over de gegevens van meer dan 10 miljoen patiënten in Nederland. De analyse van de zorgkwaliteit onder verschillende geregistreerde groepen patiënten wordt maandagavond gepubliceerd; het AD bracht in de ochtend al de eerste conclusies naar buiten.

De onderzoekers konden in ieder geval één groep aanwijzen waarbinnen meer doden vielen: mensen die bij een ongeval lichte tot matige hersenschade opliepen. Jaarlijks worden ongeveer 80.000 patiënten met zulk letsel in het ziekenhuis opgenomen, bijvoorbeeld na een verkeersongeval of een botsing op het sportveld. Vorig jaar overleed 2,9 procent van die patiënten: 0,5 procentpunt meer dan in 2018 en 2019. Dat komt neer op een toename van zo’n vierhonderd sterfgevallen.

„Normaliter worden deze mensen opgenomen op de intensive care om beter in de gaten te worden gehouden. Door de Covid-zorg verliep die patiëntenselectie anders”, licht trauma-arts Loek Leenen de conclusies uit de traumaregistratie toe. Omdat de IC’s goeddeels vol lagen met coronapatiënten, is het aannemelijk dat op die afdelingen geen plek was voor de mensen met licht hersenletsel.

Een arts op de Spoedeisende Hulp in een Haags ziekenhuis. Foto Remko de Waal/ANP

Nierpatiënten
Op de IC’s werd in de eerste golf sowieso 20 procent minder acute trauma-opnames geregistreerd. Volgens Leenen komt uit de analyse naar voren dat het krap was op de trauma-afdelingen van de ziekenhuizen - een probleem dat overigens ook vóór de crisis al speelde. Leenen zegt zich zorgen te maken over het inhalen van de uitgestelde zorg voor patiënten die tijdens de coronacrisis niet terechtkonden in het ziekenhuis. „Zorgpersoneel loopt sowieso al op de tenen, nog los van de epidemie.”

Een andere groep patiënten waarbij de onderzoekers een duidelijk effect in de dagelijkse zorg ontwaren, zijn de nierpatiënten. In 2020 overleden er 1.270 dialysepatiënten, een toename van 15 procent in vergelijking met 2018 en 2019. Nierpatiënten zijn extra kwetsbaar voor het coronavirus; de toename in het aantal overlijdens in deze groep is dus deels te verklaren door de epidemie zelf.

Onderzoek: ouders hardhandiger met peuter tijdens eerste lockdown

Tijdens de eerste lockdown in april en mei 2020 reageerden ouders met een peuter vaker hardhandig op hun kind dan daarvoor. Dat blijkt uit een maandag verschenen publicatie van wetenschappers van de Radboud Universiteit, het Erasmus Medisch Centrum en de Vrije Universiteit Amsterdam. Volgens de wetenschappers toont dit aan dat er een groter risico op emotionele en fysieke kindermishandeling is tijdens een lockdownsituatie.

Voor het onderzoek werden ruim tweehonderd ouders, van wie het merendeel moeders, met een peuter van drie jaar gevraagd naar hun opvoedingsgedrag. Deze gegevens werden vergeleken met antwoorden van een vergelijkbare groep van duizend ouders die voor de coronapandemie een vragenlijst hadden ingevuld. Het aantal ouders dat hun kind in de twee weken voorafgaand aan het onderzoek één keer door elkaar had geschud, steeg met 9 procent. Ook schold een grotere groep ouders hun peuter tijdens de lockdown één keer uit; dit steeg van 2,2 procent naar 17 procent van alle ouders.

Het gedrag valt volgens de onderzoekers onder kindermishandeling en kan negatieve consequenties hebben voor het welzijn en de ontwikkeling van kinderen. De resultaten laten volgens hen zien „dat de impact van maatregelen, zoals de sluiting van kinderopvang en scholen, moet worden meegenomen in de vorming van beleid.” De wetenschappers pleiten voor ondersteuning van kwetsbare gezinnen tijdens een lockdown.

Archiefbeeld van twee ouders met hun 2-jarige kind. Foto Patricia Rehe/ANP

GGD Haaglanden gaat de wijk in om meer prikken te zetten

In Den Haag creëert de GGD een aantal tijdelijke, extra vaccinatielocaties in wijken waar de vaccinatiebereidheid laag ligt. Ook wordt er een zogenoemde prikbus ingezet. Het doel is om inwoners van de wijken te informeren over de voordelen van het vaccineren tegen Covid-19. Ook kunnen zij een afspraak maken voor een vaccinatie of ter plekke geprikt worden. Dat laatste gebeurt dan met het vaccin van Janssen, waarvan maar één dosis nodig is.

Het gaat in eerste instantie om de wijken Schilderswijk, Transvaal en Moerwijk/Zuiderpark. In die wijken ligt het percentage gevaccineerden bij de leeftijdsgroepen boven de 65 jaar lager dan 70 procent en daarmee onder het gemiddelde van heel Den Haag. De GGD werkt samen met de gemeente Den Haag, huiartsen en vertegenwoordigers van diverse doelgroepen. Als de extra locaties leiden tot een grotere vaccinatiebereidheid, kan deze aanpak ook in andere wijken toegepast worden.

Lees ook deze reportage uit Rotterdam: Op de zaterdagmarkt in Rotterdam nemen huisartsen de angst voor vaccins weg

Ook in Rotterdam is een project geweest om mensen over te halen zich te laten vaccineren. Foto David van Dam

10.000 toeschouwers welkom in stadions bij Olympische Spelen

Tijdens de Olympische Spelen in Tokio zijn maximaal 10.000 toeschouwers per keer toegestaan, of maximaal de helft van de capaciteit van het stadion. Dat heeft het Olympisch Comité maandag bekendgemaakt, meldt het Japanse persbureau Kyodo News.

Mocht de situatie met betrekking tot de coronapandemie in Japan verslechteren en het aantal besmettingen toenemen, dan blijft de mogelijkheid om wedstrijden te spelen zonder toeschouwers. Alleen Japanners mogen plaatsnemen in de stadions - de aanwezigheid van buitenlandse sportfans was eerder al uitgesloten. Wie naar een wedstrijd gaat, wordt geadviseerd om van en naar de locatie te reizen zonder onderweg te stoppen om zo het risico op verspreiding van het virus te verminderen.

De Olympische Spelen beginnen op 23 juli en de wedstrijden vinden plaats op veertig locaties in Tokio en omgeving. De openingsceremonie is op 23 juli in het Nationaal Stadion, waar normaal gezien 68.000 mensen terecht kunnen. Japanners blijven nog altijd sceptisch tegenover het doorgaan van de Spelen. Uit een peiling van Kyodo News dit weekend blijkt dat 86 procent van de inwoners bang is dat het aantal coronabesmettingen zal stijgen door het toernooi.

De openingsceremonie van de Spelen is op 23 juli in het Nationaal Stadion. Foto Kimimasa Mayama/EPA

Bijna 4 op de 10 Nederlanders lieten zich testen op het coronavirus

Zo’n 6,7 miljoen mensen hebben zich tussen 1 augustus 2020 en medio april 2021 minimaal een keer laten testen op het coronavirus, goed voor 38 procent van de Nederlandse bevolking. Dat blijkt maandag uit een analyse door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van data van de GGD’s. Bij elkaar werden in Nederlandse testlocaties 11,3 miljoen tests afgenomen. Tests die buiten de GGD om werden afgenomen, zijn niet meegenomen in de analyse.

Jongeren lieten zich het vaakst testen, ouderen het minst. Dit komt deels door de heropening van de basisscholen in februari, sindsdien moeten hele klassen zich bij een coronabesmetting laten testen. Werknemers vroegen vaker een coronatest aan dan mensen met een bijstandsuitkering of die met pensioen zijn. In de beroepsgroep die werkt in het onderwijs was het percentage dat een test afnam het hoogst.

Voor de meeste mensen bleef het tussen augustus en medio april bij één coronatest. 24,5 procent ging twee keer langs een testlocatie, 15,9 procent drie of meerdere keren. Van al de bij de GGD’s geteste personen werd 17 procent minimaal één keer positief getest op het coronavirus.

Een vrouw laat zich testen in de teststraat bij de Keukenhof. Foto Ramon van Flymen/ANP

Welkom in een nieuw coronablog

Hier houdt NRC de hele dag het laatste nieuws bij over de coronacrisis, in Nederland en het buitenland. De belangrijkste ontwikkelingen van zondag 20 juni: het RIVM registreerde een lichte stijging in het aantal coronabesmettingen en Nederland stuurt 160.000 AstraZeneca-vaccins naar Suriname.

Lees ook: Lees hier het hele blog van zondag terug.