VN-rapporteurs: Rotterdam en Vestia schenden recht op huisvesting

Gentrificatie Speciale VN-rapporteurs vrezen dat mensen met lagere inkomens, onder wie mensen met een migratieachtergrond, slachtoffer worden van Rotterdams woonbeleid.
Buurtbewoners protesteren tegen de sloop van sociale huurwoningen in de Tweebosbuurt in Rotterdam.
Buurtbewoners protesteren tegen de sloop van sociale huurwoningen in de Tweebosbuurt in Rotterdam. Foto Walter Herfst

De herstructurering waarbij zo’n 535 sociale huurwoningen worden gesloopt in de Tweebosbuurt in Rotterdam is mogelijk in strijd met het recht op huisvesting. De huizen van woningcorporatie Vestia worden gesloopt, zonder goed overleg met bewoners of hulp bij het vinden van een nieuwe woning, schrijven vijf speciale rapporteurs van de Verenigde Naties (VN) in een brief aan de Nederlandse overheid in april. De brief is vrijdag onder de aandacht gebracht door Recht op de stad, een initiatief van bewonersgroepen uit verschillende buurten in Rotterdam.

In de Woonvisie Rotterdam 2030 die de gemeente opstelde in 2016 staat omschreven hoe er in de komende veertien jaar zo’n 16.000 nieuwe woningen bijkomen. Er komen meer woningen bij in de midden- en dure woningvoorraad, terwijl er juist woningen gesloopt worden in het goedkope segment. Naar eigen zeggen wil de gemeente dat er een beter evenwicht ontstaat tussen het goedkope, midden- en hoge segment. De speciale VN-rapporteurs denken echter dat dit ervoor kan zorgen dat mensen met lage inkomens, waaronder migranten en mensen met een migratieachtergrond, gedwongen worden de stad te verlaten. De gemeente Rotterdam zou afspraken hebben met naburige gemeentes om mensen met lage inkomens te huisvesten, maar de VN-rapporteurs zien dat er in de afgelopen jaren ook steeds minder sociale huurwoningen zijn in deze gemeentes.

Lees ook: Omarmt Rotterdam zijn diversiteit? Was dat maar zo, in de stad is geen ruimte voor mensen die het minder hebben.

Naast zorgen over de sloop van sociale huurwoningen, schrijven de rapporteurs dat de Rotterdamwet voor discriminatie in het woonbeleid zorgt. „De wet geeft gemeenten extra mogelijkheden om problemen in bepaalde wijken en/of buurten te verbeteren”, schrijven de Rotterdamse woningcorporaties. Op basis van deze Rotterdamwet kunnen potentiële huurders afgewezen worden voor een woning. Reden voor weigering kan zijn dat het inkomen afkomstig is uit een WW-uitkering of bijstandsuitkering óf dat een bewoner niet minimaal zes jaar achter elkaar in de regio Rotterdam heeft gewoond. Bovendien wordt iedere bewoner ouder dan zestien jaar vooraf gescreend op slecht gedrag. Als er overlast bekend is bij de gemeente, kan het zijn dat het College van B en W toestemming weigert voor het huren van een sociale woning. Volgens de speciale VN-rapporteurs kunnen deze voorwaarden in de Rotterdamwet ervoor zorgen dat mensen worden uitgesloten van een woning op basis van hun afkomst of sociale klasse.

De gemeente Rotterdam en Vestia kunnen zich niet vinden in de analyse van de VN, zegt een woordvoerder van de gemeente. De vragen zijn volgens de gemeente grotendeels gebaseerd op „feitelijke onjuistheden en onvolledige informatie”. Rotterdam heeft het Rijk gevraagd om de Nederlandse mensenrechtenambassadeur Bahia Tahzib-Li uit te nodigen een werkbezoek te brengen aan de stad om een toelichting te geven.