Recensie

Recensie Theater

Untitled_2021 sleept je mee in het onbekende en onkenbare

Nineties Productions Met het interessante audiovisuele experiment Untitled_2021 laat Nineties Productions de bezoeker voelen hoe nietig de mens is. Durf weg uit de menselijke comfortzone.

Muzikant Frank Rosaly (links) en acteur Yannick Noomen in Untitled_2021 van theatercollectief Nineties Productions.
Muzikant Frank Rosaly (links) en acteur Yannick Noomen in Untitled_2021 van theatercollectief Nineties Productions. Foto Julian Maiwald

Theatercollectief Nineties Productions was tijdens de coronalockdown een voorloper in het onderzoek naar nieuwe digitale mogelijkheden voor de podiumkunsten. Met hun Nineties Lab creëerden ze een online omgeving die de ervaring van theaterbezoek zo dicht mogelijk benaderde: met muis, webcam en microfoon stond je in de rij om je kaartje te laten zien en kon je na afloop vrij bewegen tussen de bar, een kampvuur en een ‘open mic’-ruimte. De theatermakers die ondertussen in het lab optraden, konden met moderne digitale technieken virtuele podia creëren.

Op basis van de opgedane kennis komt het gezelschap nu met Untitled_2021, dat donderdag in het kader van Oerol in première ging. De titel verwijst naar het eerdere Untitled, 2017, en de nieuwe voorstelling lijkt vooral met dat stuk gemeen te hebben dat gepoogd wordt om een tijdgeest te vangen. Waar in 2017 de filosofische stroming van het metamodernisme centraal werd gezet, richten de makers zich nu op het posthumanisme en het einde van het antropocentrisme.

Yannick Noomen in Untitled_2021. Foto Julian Maiwald

Dat gebeurt aan de hand van een monoloog die zich afspeelt in een bijzondere audiovisuele omgeving. Acteur Yannick Noomen en muzikant Frank Rosaly zijn in twee verschillende schermen zichtbaar, terwijl de eerste een verhaal probeert te vertellen dat nu eens niet het menselijk perspectief centraal stelt. We volgen achtereenvolgens de ervaring van een steen, een octopus en een kiemcel. De tekst is op zintuiglijke ervaring gericht en sleept ons zo mee in het onbekende, het onkenbare.

Ondertussen beginnen op het scherm allerlei beelden door elkaar te lopen. Afbeeldingen van passerende ammonieten zweven door het scherm, de silhouetten van de performers smelten samen met hun omgeving, de veelheid, verbondenheid en veranderlijkheid van ‘all things Earth’ worden inzichtelijk.

Uiteindelijk komt alles samen in een soort big bang op microniveau: een samenpersing van alles die dan weer tot een explosie van nieuwe mogelijkheden leidt.

Hannah van Wieringen maakt met haar toneeltekst op ontroerende wijze de nietigheid van de mens tastbaar

Toneelauteur Hannah van Wieringen, die al eerder posthumanistische elementen verwerkte in haar magistrale tekst All over – acts of love, maakt op ontroerende wijze de nietigheid van de mens tastbaar. Zowel in haar tekst als in de performance van Noomen staat het zoeken centraal, het weifelend tasten in een onbekende omgeving, ver weg van de menselijke comfortzone. Die open, onderzoekende houding, die ook blijkt uit de manier waarop tekst, muziek, spel, beeld en digitale trucage samenkomen, maakt dit afscheid van menselijk exceptionalisme tot een hoopvolle ervaring.