Niet gevaccineerd in Moskou? Dan geen salaris, zegt burgemeester

Rusland De burgemeester van Moskou gaat over tot vaccinatiedwang om corona in te dammen. Want veel Russen denken dat het virus niet zo’n kwaad kan.

Een man gaat naar een ziekenhuis met coronazorg in Kommunarka, ten zuiden van Moskou, afgelopen donderdag.
Een man gaat naar een ziekenhuis met coronazorg in Kommunarka, ten zuiden van Moskou, afgelopen donderdag. Foto Alexander Nemenov/AFP

Geen vaccinatie? Dan geen salaris. Zo ver wil burgemeester van Moskou Sergej Sobjanin gaan om onwillige Russen te dwingen tot vaccinatie tegen het coronavirus.

Deze week gaf Sobjanin werkgevers in sectoren als transport, zorg, onderwijs en horeca de opdracht om komende maand ten minste 60 procent van de werknemers te laten vaccineren. De eerste prik moet half juli zijn gezet, de tweede voor half augustus. Wie weigert kan voor onbepaalde tijd op non-actief worden gesteld met inhouding van salaris. Werkgevers kunnen boetes tegemoet zien.

De vaccinatieplicht is de extreemste van een reeks harde maatregelen van de burgemeester deze week. Vrijdag werden in Moskou bijna 10.000 besmettingen gemeld, een stijging van liefst 46 procent ten opzichte van de dag ervoor en het hoogste aantal sinds het begin van de pandemie. Een eerder ingestelde „vakantieperiode” werd verlengd tot het einde van deze maand. Evenementen met meer dan duizend deelnemers zijn geannuleerd. De horeca moet sluiten tussen ’s avonds elf uur en ’s ochtends zes uur.

Hoewel Rusland snel was met het ontwikkelen van vaccins, ligt de landelijke vaccinatiegraad met 12 procent veel lager dan in andere landen. Russen koesteren een groot wantrouwen tegen het vaccin. Omdat de Russische overheid al maanden de coronacijfers naar beneden bijstelt, menen velen dat het virus zo’n kwaad niet kan. Ook menen velen al een besmetting achter de rug te hebben, waardoor zij vaccinatie niet nodig achten. Volgens onafhankelijke deskundigen zijn in Rusland inmiddels bijna een half miljoen mensen aan het virus overleden, 40 tot 50 procent van de bevolking zou het virus hebben gehad.

Medeplichtig

In een poging Moskovieten op andere gedachten te brengen, noemde burgemeester Sobjanin mensen die zich ongevaccineerd in de openbare ruimte begeven „medeplichtig” aan de instandhouding van de pandemie. De invoering van vaccinatieplicht in de regio Moskou noemt hij „noodzakelijk gezien de ernstige situatie”.

Lees ook deze reportage: Russen zijn banger voor het vaccin dan voor het virus

Juristen plaatsen vraagtekens bij de grondwettelijkheid van de maatregel. Volgens de Russische wet is vaccinatie alleen mogelijk op vrijwillige basis. Er bestaat sinds 2016 weliswaar een lijst beroepen waarvoor bepaalde vaccinaties verplicht zijn, maar dat betreft een zeer specifieke groep werknemers in de zorg en in de dierensector. „Horeca en werknemers in de commercie staan niet op de lijst”, zei medisch jurist Polina Gabaj tegen nieuwssite Meduza. „Hun kan geen juridische repercussies worden opgelegd als ze weigeren zich te laten vaccineren.”

Gabaj verwacht niettemin dat autoriteiten en werkgevers de maatregel zullen doordrukken. Het is in Rusland heel gebruikelijk dat werknemers in geval van arbeidsconflicten gedwongen worden ‘vrijwillig’ ontslag te nemen. Daarnaast lijkt het aannemelijk dat de verkoop van valse vaccinatiebewijzen zal stijgen. Voor omgerekend zo’n 140 euro is een nepdocument te koop.

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zorgde woensdag voor verwarring door te stellen dat vaccinatie „altijd vrijwillig” moet zijn. Hij zei dat het Kremlin „ontevreden” is over de lage vaccinatiegraad. Tegelijk zei hij zelf niet gevaccineerd te zijn, omdat hij over voldoende antilichamen zou beschikken. Donderdag zei Peskov echter tegen radiostation Echo Moskvy de maatregel te steunen. „In deze situatie is het absoluut correct.”