‘Veel fouten bij defensie rond voortvluchtige militair Conings’

Rapport Communicatieproblemen, personeelstekort bij de inlichtingendienst en gebrek aan beleid tegen extremisme bij Defensie leidden ertoe dat Conings militaire wapens kon meenemen uit een depot.
Zwaarbewapende soldaten doorzoeken op 4 juni een gebied op de rand van Nationaal Park Hoge Kempen in de zoektocht naar Jürgen Conings.
Zwaarbewapende soldaten doorzoeken op 4 juni een gebied op de rand van Nationaal Park Hoge Kempen in de zoektocht naar Jürgen Conings. Foto Pino Misuraca/Belga

Het Belgische ministerie van Defensie heeft woensdag een intern rapport gedeeld met de Belgische Kamer over fouten die zijn gemaakt in aanloop naar de verdwijning van de nog altijd voortvluchtige militair Jürgen Conings. Dat er fouten gemaakt zijn, was al bekend. Nu blijkt volgens de Vlaamse zender VRT dat gebrekkige communicatie, personeelstekorten bij de inlichtingendienst en de afwezigheid van beleid binnen de Belgische defensie om extremisme tegen te gaan, ervoor hebben gezorgd dat Conings medio mei wapens kon meenemen uit het wapendepot van defensie terwijl dat niet mogelijk had moeten zijn. Met de wapens wilde Conings volgens zijn dreigbrieven een aanslag plegen op de vooraanstaande Vlaamse viroloog Marc Van Ranst.

Uit het 35 pagina’s tellende rapport zou volgens VRT blijken dat toen een klacht tegen Conings wegens racisme door de rechter geseponeerd werd, zijn meerderen binnen het defensie dit lazen alsof hij werd vrijgepleit. De rechter verwachtte daarentegen dat de man intern een tuchtstraf zou krijgen. Op 17 februari noemde het Belgische orgaan voor dreigingsanalyse OCAD Conings voor het eerst een „potentieel gevaarlijke terrorist”, maar vanwege personeelsgebrek was niemand van de militaire inlichtingendienst ADIV aanwezig op de betreffende vergadering. Pas op 2 maart belandde de informatie bij defensie. Waarom daarop niet direct actie is ondernomen, is op dit moment niet duidelijk.

Extreem-rechtse sympathieën

In 2020 werd Conings daarnaast al door ADIV in de gaten gehouden vanwege zijn sympathie voor extreem-rechtse ideologieën. Op 31 augustus van dat jaar besloot defensie zijn toegang tot geheime informatie in te trekken, maar pas op 17 september werd de veiligheidsofficier van de Landcomponent van het leger hierover geïnformeerd. Nog eens twee maanden later, op 12 november, kreeg Conings ook zelf pas te horen dat zijn zogeheten veiligheidsmachtiging was ingetrokken. Ontslagen werd hij echter niet. Een concreet beleid om extremisme binnen defensie aan te pakken ontbreekt, zo stelt het rapport volgens VRT.

De Belgische minister van Defensie Ludivine Dedonder zei woensdagavond in een reactie op het rapport de komende maanden duidelijke richtlijnen voor racisme en extremisme op te zullen stellen. Ook wordt de werving van tachtig personeelsleden bij inlichtingendienst ADIV versneld. Woensdag zochten nog zo’n 150 militairen naar 46-jarige Conings, die op de opsporingslijst staat van Interpol. De zoektocht heeft defensie intussen al 650.000 euro gekost, schreef de Belgische krant Le Soir eerder op woensdag.

Conings wordt sinds 17 mei gezocht door de Belgische politie en het leger, nadat in zijn huis brieven werden gevonden waarin hij dreigde met „een gewelddadige actie” tegen onder meer viroloog Van Ranst. Met een smoes nam hij voorafgaand aan zijn verdwijning onder meer een machinepistool, een gewoon pistool en meerdere raketwerpers mee uit een wapendepot van defensie. Een deel van de wapens werd teruggevonden in een auto aan de rand van de Belgisch-Limburgse bossen rond Dilsen. De afgelopen maand zochten speciale eenheden, politie en het leger in groten getale naar Conings in onder meer Nationaal Park Hoge Kempen, vlak bij de Nederlandse grens. Tot nu toe tevergeefs, hij is nog niet gevonden.