Wel of niet tieners vaccineren? Ouders en experts zijn verdeeld

Tieners vaccineren De Gezondheidsraad buigt zich over de vraag of gezonde tieners moeten worden ingeënt tegen corona. „Je neemt als tiener de prik alleen voor vaccinatiegraad, niet voor jezelf.”

De Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde vindt dat gezonde tieners voorlopig niet ingeënt moeten worden.
De Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde vindt dat gezonde tieners voorlopig niet ingeënt moeten worden. Foto David van Dam

Haar „gelukkig gezonde” tieners willen zélf gevaccineerd worden, zegt Gerdien Bertram-Troost. Zo ook die van verpleegkundige Elsbeth, die zich via Twitter meldt. „Mijn zoons willen zélf en ik sta erachter. Hoe hoger de vaccinatiegraad hoe beter.”

Moeten gezonde tieners worden ingeënt tegen corona? Over die vraag buigt de Gezondheidsraad zich, binnenkort volgt een advies. En miljoenen ouders. „Ja”, zegt Jos Vollebergh, als vader die toevallig ook medisch specialist is. Ja, vindt ook Nathalie de Weerd, die werkt bij een uitgever. „Zij komen op feesten en kunnen ouders en docenten makkelijk aansteken.”

Andere ouders twijfelen. „Ik heb mezelf uit volle overtuiging laten inenten”, zegt verpleegkundige Tjitske, moeder van drie die zich ook via Twitter meldt. „Voor mezelf vind ik de voordelen belangrijker dan de minieme kans op bijwerkingen. Maar als alle volwassenen zich vaccineren, hoeven kinderen ook die minieme kans niet te lopen, hoop ik.”

Zie hier hoe het nu met het vaccineren gaat.

Het meeste gehoorde bezwaar, ook van mensen die meestal vóór vaccinatie zijn: waarom zou je een tiener iets inspuiten als ze zelf geen risico lopen bij een coronabesmetting? Vanaf 16 jaar zijn tieners overigens officieel ‘wilsbekwaam’ en mogen ze zelf beslissen over medische behandelingen, tatoeages, piercings en vaccins.

Volwassenen ‘te beroerd’

Gezonde tieners moeten voorlopig niet worden ingeënt, vindt de Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde. Dat moet alleen als te weinig volwassenen zich laten vaccineren waardoor ‘groepsimmuniteit’ (ongeveer 85 procent van de volwassenen die is ingeënt of Covid-19 heeft doorgemaakt) niet binnen een paar maanden wordt bereikt, zegt voorzitter Károly Illy desgevraagd. „Ik zou het betreuren als we kinderen gaan inzetten omdat volwassenen te beroerd zijn zich te laten vaccineren.”

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zei woensdag te hopen dat met het zo snel mogelijk inenten van jongeren een nieuwe besmettingsgolf in het najaar kan worden voorkomen. Ook wil hij de kans op besmettingen in klassen terugdringen. Jongeren kunnen eraan bijdragen dat de samenleving „zo goed mogelijk beschermd” zal zijn, aldus de bewindsman.

Natuurlijk moeten tieners met gezondheidsproblemen wel worden ingeënt, zegt kinderarts Illy, zoals de Gezondheidsraad vorige week adviseerde. Dat gaat om 60.000 tot 100.000 kinderen, die nog deze maand worden opgeroepen. „En kinderen die in huis leven met iemand met een kwetsbare gezondheid ook. Dan is het risico van een besmetting groter dan het kleine risico van een vaccin. Maar gezonde tieners? Daar zou ik zo lang mogelijk mee wachten.”

Vertrouwt Illy de mRNA-vaccins niet? In de Verenigde Staten worden tieners er al sinds een maand mee ingeënt. Bijwerkingen worden nauwgezet bijgehouden. Illy: „Het besluit van de geneesmiddelenautoriteit EMA om het vaccin toe te laten voor tieners is genomen op basis van onderzoek naar 1.100 tieners. Dat is nog beperkt.”

Mag je het vragen van tieners?

Bij de standaardvaccins voor kleine kinderen gaat het altijd om bescherming van het kind zelf (tegen mazelen, polio, kinkhoest etc.) én van de groep als geheel. Hoe meer mensen zijn ingeënt, des te sneller een ziekte verdwijnt. Ook bij de nieuwere HPV- en meningokokken-vaccins voor tieners, die beschermen tegen baarmoederhalskanker en hersenvliesontsteking, wordt het kind zélf beschermd.

Bij corona doe je het als tiener echt voor de groep. Illy: „Je neemt als tiener de Covidprik alleen voor de vaccinatiegraad, niet voor jezelf.” Mag je dat niet vragen van tieners? Illy: „Ja, soms is het nodig. De sluiting van scholen en sportactiviteiten was ook niet goed voor kinderen, en ze werden zelf niet ziek van corona, maar tóch was het nodig om de verspreiding van het virus in te dammen.”

Sommige ouders wijzen erop dat een hoge vaccinatiegraad wel in het belang van kinderen is: daardoor blijven de scholen en sportvelden en andere activiteiten open. „Ik vind dat iedereen het zelf moet weten. Maar ik zou het wel erg vinden als we straks door te lage dekking in het najaar weer een golf en lockdown krijgen – niet per se voor mezelf, maar juist voor die jongeren die psychische schade erdoor kunnen oplopen. Dat is een argument voor ‘wel vaccineren’”, zegt psycholoog Nienke Wijnants, moeder van twee tieners.

Er is nog een praktisch argument om wel te vaccineren: dan kunnen tieners zonder zorgen op vakantie naar het buitenland.