Een toptransfer maken na dat ene doelpunt op een EK, dat is iets van vroeger

EK voetbal Het Nederlands elftal speelt donderdagavond tegen Oostenrijk. Kan één actie tijdens dit EK een toptransfer opleveren? „Als een speler van Oranje nu pas opvalt, hebben clubs zitten slapen.”

PSV-verdediger Denzel Dumfries wil naar het buitenland. Hij maakte zondag voor het Nederlands elftal tegen Oekraïne het winnende doelpunt (3-2).
PSV-verdediger Denzel Dumfries wil naar het buitenland. Hij maakte zondag voor het Nederlands elftal tegen Oekraïne het winnende doelpunt (3-2). Foto Olaf Krak/ANP

Een goed EK kan, volgens Memphis Depay, je leven veranderen. „Het bepaalt hoe de voetbalwereld naar jou kijkt als speler. Die kijk kan drastisch veranderen. Je kunt je dromen waarmaken. Een grote club kan binnen je bereik komen”, zegt de Oranje-aanvaller in het trainingskamp van het Nederlands elftal in Zeist.

Daley Blind, verdediger, gaat nog verder. Eén pass heeft zíjn leven beïnvloed, vertelt hij. Die crossbal tijdens het WK 2014, in de groepswedstrijd tegen Spanje (5-1). Op het zwevende hoofd van Robin van Persie. „Heel de wereld kijkt naar zo’n wedstrijd. Het heeft interesse aangewakkerd bij bepaalde clubs. Ik heb toen een prachtige stap gemaakt naar Manchester United. Niet per se alleen door die wedstrijd, maar het heeft veel invloed”, zegt Blind.

Voor veel spelers van het Nederlands elftal, dat donderdagavond tegen Oostenrijk speelt, is de toekomst ongewis. Het contract van Memphis Depay bij Olympique Lyon loopt af. FC Barcelona wordt het meest genoemd als nieuwe werkgever - „het wordt vanzelf duidelijk”, hield hij zich woensdag op de vlakte. Patrick van Aanholt is transfervrij. Steven Berghuis lijkt te gaan vertrekken bij Feyenoord. Owen Wijndal wil AZ verlaten. Denzel Dumfries hoopt op een buitenlands avontuur na succesvolle jaren bij PSV.

Kan een goed EK hen inderdaad helpen? Staan bij een toptoernooi betere clubs in de rij, met mooiere salarisvoorstellen?

Zaakwaarnemers geloven er niet in. Rob Jansen, die onder meer de internationals Maarten Stekelenburg en Joël Veltman begeleidt: „Dat een speler zich ‘in de kijker speelt’ is iets van vroeger. Zeker bij WK’s zagen scouts dan wel eens spelers uit bijvoorbeeld Afrika of Azië die ze nog nooit hadden gezien. Maar tegenwoordig hebben clubs zitten slapen als een speler van het Nederlands elftal ze nu pas opvalt. Ik heb nog nooit meegemaakt dat een club ineens interesse had in een speler na een EK, terwijl ze daarvoor nog nooit hadden geïnformeerd.”

Fulco van Kooperen is het met hem eens: „Clubs wachten echt niet op een EK met hun keuze.” De bekendste speler die Van Kooperen begeleidt, Steven Bergwijn van Tottenham Hotspur, viel vlak voor het EK af bij de Oranje-selectie. Van Kooperen denkt dat het geen grote invloed hoeft te hebben op zijn toekomst. „Voor hem wordt al ver voor zo’n toernooi gebeld. Clubs weten echt wel wat ze aan hem hebben. Daar hebben ze geen EK voor nodig.”

Lees ook: over de wereld van voetbalmakelaars en conflicten met Oranje-spelers

In Wijnaldums hoofd

Spelers willen zélf meestal ook een transfer afronden voor een eindronde. Vorige week, een paar dagen voor de eerste wedstrijd tegen Oekraïne, tekende Georginio Wijnaldum een contract bij Paris Saint-Germain. Vier weken lang onderhandelde zijn zaakwaarnemer met FC Barcelona, maar ze kwamen er niet uit. De Franse club was sneller en kwam met een beter aanbod, zei Wijnaldum. Het was een spannende week, vertelde hij: „Het begon in mijn hoofd te zitten en een rol te spelen in het team. Eerlijk gezegd ben ik wel opgelucht dat het nu allemaal rond is.” Wijnaldum maakte tegen Oekraïne het openingsdoelpunt voor Nederland. Na afloop schreven Spaanse kranten dat FC Barcelona-fans baalden. Hij speelde zó goed, en hun club had hem niet weten te kopen – ze konden het lastig verwerken.

Dat clubs niet hoeven te wachten op een toernooi heeft te maken met de moderne manier van scouting. Data spelen een grote rol. Fulco van Kooperen staat ook spelers bij die niet op het hoogste Nederlandse niveau spelen. Maar zelfs als buitenlandse teams – uit de Italiaanse tweede divisie bijvoorbeeld – voor zo’n speler bellen, weten ze eigenlijk alles al. „Hoeveel hij loopt, hoe hard hij sprint, hoeveel balverlies hij lijdt en hoeveel geslaagde passes hij per wedstrijd geeft. Alle clubs kunnen dat soort data nu verzamelen, waardoor ze veel gerichter kunnen scouten”, vertelt Van Kooperen.

Door het verzamelen van al die data kunnen clubs een veel completer beeld krijgen van een speler, gedurende tientallen wedstrijden in een seizoen. Veel betrouwbaarder dan prestaties op één groot toernooi. Clubs beginnen hun scouting tegenwoordig vaak met een verzoek aan een databedrijf. Voorbeeld: maak een lijst met tien spelers die jonger zijn dan twintig jaar en de beste sprint- en versnelstatistieken halen in Europa. Combineer die met hun doelpogingen en het aantal keren dat ze per wedstrijd in scoringspositie komen. De club stuurt scouts af op de spelers die het lijstje halen – grote kans dat een van hen wordt gekocht.

Georginio Wijnaldum viert zijn openingsdoelpunt tegen Oekraïne. Foto Olaf Kraak/EPA

Andersom gebeurt het ook. Bij Manchester United kwam Memphis Depay tussen 2015 en 2017 niet lekker in zijn spel. De tactiek van de club paste niet bij hem. Toen hij een nieuwe club zocht, vroeg het management van Depay aan databedrijf SciSports – waarmee ook de KNVB en de Eredivisie werken – om een analyse te maken van clubs die beter bij hem zouden passen.

Het bedrijf maakte een analyse van speelstijl van verschillende (sub-)topclubs in Europa en hun coaches en combineerde dat met persoonlijke wensen van Depay, zoals de vrijheid om zijn creativiteit te gebruiken in het veld. Depay wees op basis van die analyse clubs af zoals Everton (Engeland) en Fenerbahce (Turkije). Hij koos voor Olympique Lyon. Daar presteerde hij zo goed dat vrijwel alle topclubs in Europa hem nu willen hebben.

De goal van Dumfries

Maakt het dan helemaal niets uit dat Denzel Dumfries scoorde tegen Oekraïne en van alle Oranje-spelers de meeste balcontacten (11) had in het strafschopgebied van de tegenstander? Of dat Patrick van Aanholt onverwacht een basisplaats heeft veroverd bij Oranje, terwijl hij de laatste wedstrijden bankzitter was bij zijn club Crystal Palace? Of dat Jurriën Timber, nog maar kort speler van Ajax 1, nu al een EK speelt?

Van Kooperen: „Ik denk dat jongens die niet in de hoogste Europese clubcompetities spelen nog wel eens kunnen opvallen tijdens een EK. Maar dan gaat het echt om de minder bekende spelers.” Rob Jansen, die vlak voor het EK een contractverlenging begeleidde van doelman Maarten Stekelenburg bij Ajax: „Als een speler een toptoernooi speelt dan kan zijn marktwaarde stijgen. Hij wordt dan wat duurder en je hebt wat meer ruimte om te onderhandelen. Een beetje.”

De spelers van het Nederlands elftal proberen vooral niét bezig te zijn met een transfer – zo ziet bondscoach Frank de Boer het ook graag. Van Aanholt wil liever niet over zijn toekomst praten. „Ik focus me op het EK. Daarna gaat het gebeuren. Het komt wel”, zegt hij. Dat zegt ook Steven Berghuis, die besprekingen over een contract met Feyenoord „even on hold” heeft gezet. Hij heeft het „geparkeerd” tot na het EK.

Owen Wijndal werd tijdens het trainingskamp van Oranje een keer wakker met appjes van zijn broer en een goede vriend. Ze stuurden een bericht door van de Spaanse sportkrant AS. Die schreef dat FC Barcelona interesse in hem heeft. „Bijzonder”, zegt Wijndal. „Het streelt me, al weet je nooit of het waar is.”

Met zijn zaakwaarnemer Mino Raiola heeft Wijndal geen afspraken over mogelijke onderhandelingen tijdens het EK. Hij is dan wel zijn basisplaats kwijt, dat wil niet zeggen dat clubs hem niet willen aantrekken. Wijndal: „Als het echt serieus wordt, dan wil ik natuurlijk wel weten wat er speelt.”