Beeld uit de game Next Space Rebels die nog in ontwikkeling is.

Beeld Floris Kaayk

Interview

‘Als gamemaker stel je je dienstbaarder op dan als kunstenaar’

Floris Kaayk Internetkunstenaar Floris Kaayk verdween ruim vijf jaar van het toneel om nieuwe mogelijkheden te verkennen. Hij nam een sprong in het diepe van de gamewereld.

‘Ik kende de naam E3 wel, maar ik begreep pas toen ik er naar ging Googelen dat het een groot evenement is.” Kunstenaar Floris Kaayk mag nu vijf jaar bezig zijn met zijn eerste game, Next Space Rebels, aan de gamewereld moet hij nog wennen. „Zo’n hypercommercieel spektakel spreekt me niet aan, maar ik vind het wel spannend.”

Na jaren knokken om aandacht en subsidiegeld in de Nederlandse kunstwereld werd zijn werk dit weekend opeens gepresenteerd op het podium van de belangrijkste gamebeurs ter wereld, de Electronic Entertainment Expo (E3). En dat voelt vreemd. „Als gamemaker stel je je dienstbaar op, je laat mensen je spel testen en past constant aan zodat ze het leuk vinden. Soms vraag ik me af: diskwalificeer ik mezelf daardoor niet als kunstenaar?”

Lees ook dit zomeravondgesprek met internetkunstenaar Floris Kaayk en Rijksmuseumdirecteur Taco Dibbits: ‘Misschien had ik automonteur moeten worden’

Kaayks Human Birdwings, een filmpje van een man die ogenschijnlijk met zelfgemaakte vleugels het luchtruim in vloog, zorgde in 2012 voor reuring. Media konden het filmpje niet van echt onderscheiden; Kaayk bekende uiteindelijk zelf dat hij het allemaal in scène had gezet. Daarna volgde Modular Body, een videokunstwerk over het doe-het-zelven met menselijke lichamen.

En toen werd het stil.

In de game Next Space Rebels speel je een hobbyende raketbouwer. Beeld Floris Kaayk

„Modular Body bestond uit zo’n 56 filmpjes. Maar niemand had zicht op het totaal, en individuele video’s werden heel kort bekeken”, herinnert Kaayk zich. Het was een teleurstelling. „Ik besloot op zoek te gaan naar een medium waarmee je het publiek langer kan vasthouden.”

Veel geld

Het maken van een game had ook een ander doel. „Als kunstenaar val ik overal een beetje tussen”, zegt Kaayk. „Mijn werk wordt niet in galeries verkocht, want ik zet alles gratis online. Maar het is ook niet genoeg film voor de filmwereld. Ik had behoefte aan een duidelijker medium, met een ander inkomstenmodel.”

Toen Kaayk advies vroeg over de beste manier om een game te financieren, ging er een wereld voor hem open. „In de gamewereld heb je uitgevers, die heel veel geld investeren in projecten en helpen met het lanceren van een spel.”

Lees ook dit verslag van gamebeurs E3: De game-oogst van 2021 is karig

Die realisatie was nogal een schok. „In de kunst ben je maanden bezig met een subsidieaanvraag”, zegt hij. „Bij een game-uitgever is een goede pitch al genoeg. En dan krijg je zo een veelvoud van een subsidie.”

Beeld uit de game Next Space Rebels die nog in ontwikkeling is. Beeld Floris Kaayk

Raketbouwer

Next Space Rebels werd opgepikt door de onafhankelijke uitgever Humble Games, die vooral bekend is om zijn gamebundels voor goede doelen. Je speelt een hobbyende raketbouwer. Elke lancering komt op het fictieve videoplatform StarTube terecht, waar je de aandacht trekt van zowel commerciële als rebelse partijen.

Kaayk mixt hier 3D game-design en ‘gewone’ videobeelden, dat nog het meeste doet denken aan een samensmelting van ruimtevaartgame Kerbal Space Program en op video geënte spellen als Her Story. „Ik raak geïnspireerd door doe-het-zelfcultuur, mensen die hun eigen raketten bouwen”, zegt Kaayk. „Ik bedacht voor deze game een eigen ruimtevaartorganisatie, die de lage baan om de aarde wil democratiseren, zodat iedereen toegang krijgt tot de ruimte, niet alleen overheden en multinationals. Daar moet een eigen internet uit voortkomen zonder censuur.”

Hij wilde dat idee vanuit verschillende hoeken belichten. „Zodat het niet alleen een heroïsch verhaal wordt. Op basis van je keuzes kun je je nieuwe internet bijvoorbeeld ook aan een commerciële partij verkopen, of aan schimmige hackers.”

Floris Kaayk: „Ik raak geïnspireerd door doe-het-zelfcultuur, mensen die hun eigen raketten bouwen.” Beeld Floris Kaayk

Zelf is hij totaal geen gamer of programmeur. „Ik begon met een thema, dat heb ik visueel uitgewerkt.” Hij verzamelde een klein team, waaronder een programmeur. „Tijmen Meijer doet veel game-ontwerp, ik maak de eindkeuzes”, zegt Kaayk. „Mijn hoop is dat mensen op deze manier langer in mijn fantasiewereld willen leven.”

Next Space Rebels, voor pc, Nintendo Switch en Xbox One, najaar 2021.