Philips roept beademingsapparatuur terug; chemische deeltjes in longen gebruikers

Mankement Bedrijf zet 500 miljoen euro opzij voor reparatie of vervanging van de apparaten. Vermoedelijk gebruiken tienduizenden Nederlanders ze.

De zogeheten Dreamstation van Philips tegen slaapapneu. Deeltjes van het geluidsisolerende polyester-purschum dat erin verwerkt is, kunnen losraken.
De zogeheten Dreamstation van Philips tegen slaapapneu. Deeltjes van het geluidsisolerende polyester-purschum dat erin verwerkt is, kunnen losraken. Foto Philips

Philips reserveert maar liefst 500 miljoen euro om slaapapneu- en beademingsapparaten terug te roepen. Het bedrijf heeft er een zware dobber aan: het moet wereldwijd tussen de drie en vier miljoen apparaten vervangen of repareren. Uit onderzoek van Philips zelf is gebleken dat er bij gebruik chemische deeltjes in de longen van gebruikers terecht kunnen komen.

Bij ongeveer 80 procent van de apparaten die worden teruggeroepen, gaat het om de zogenoemde Dreamstation tegen slaapapneu. Die is in 2015 op de markt gekomen. De ApneuVereniging vermoedt op basis van een grootschalige enquête uit 2019 dat in Nederland tienduizenden mensen deze apparaten gebruiken.

De overige apparaten die worden teruggeroepen, zijn oude modellen beademingsapparatuur. Philips kon maandag niet zeggen hoeveel er daarvan in Nederland staan.

Philips wil de apparaten binnen een jaar repareren of vervangen en reserveert daarvoor 500 miljoen euro. Dat is een flinke domper voor het bedrijf, dat vorig jaar een nettowinst boekte van 1,2 miljard euro. De koers van Philips daalde maandag met ruim vier procent.

Gevaarlijk schuim

Het probleem zit ’m in de keuze voor zogeheten polyester-purschuim, dat gebruikt werd vanwege het geluiddempende effect. Philips meldt nu dat deeltjes van dit schuim kunnen gaan zwerven. Ook kunnen er potentieel gevaarlijke chemicaliën vanaf komen, die mogelijk kankerverwekkend zijn.

Philips onderzocht het apparaat vanwege klachten van gebruikers over misselijkheid, hoofdpijn en luchtweg irritaties. Ook zijn er deeltjes gevonden in het mondmasker met dezelfde grijszwarte kleur als het schuim. Het bedrijf benadrukt dat maar een heel klein deel van de gebruikers betreft: 0,03 procent diende een klacht in bij Philips.

Patiënten met slaapapneu hebben last van lange adempauzes tijdens hun slaap. Daardoor schrikken ze wakker en kampen ze met ernstig slaapgebrek. Het Dreamstation-apparaat blaast vanaf het nachtkastje extra lucht door een masker de longen in.

Aangezien de gebruiker ermee slaapt, is de bedoeling dat het apparaat geen herrie maakt. Daarom heeft Philips destijds gekozen voor het geluidsisolerende polyester-purschuim.

Het bedrijf denkt dat het schuim makkelijker los kan komen als het verkeerd schoongemaakt wordt of onder bijzondere omstandigheden, zoals een hoge luchtvochtigheid of temperatuur. Bij de tweede, recent verschenen serie Dreamstation-apparaten ontbreekt het gevaarlijke schuim. Deze nieuwere apparaten zijn uitgerust met siliconenschuim.

Philips roept ook honderdduizenden beademingsapparaten terug. Gebruikers daarvan hebben mogelijk minder last gehad van zwervende deeltjes, omdat er in deze apparaten ook een antibacterieel filter zit.

Wat betreft de slaapapneu-apparaten adviseert Philips gebruikers om het gebruik voorlopig te staken en te overleggen met een arts. Voorzitter Gerjan Heuver van de ApneuVereniging zegt dat gebruikers vaak niet ‘zomaar even’ kunnen stoppen. „Patiënten kampen zonder zo’n apparaat met concentratiestoornissen, of dommelen in slaap tijdens vervelende situaties. Ook geeft stoppen fysieke ongemakken en meer kans op een hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en diabetes. Wij hopen dat Philips vaart maakt met het herstellen van deze machines.”