Israël heeft voor het eerst in twaalf jaar een regering zonder Netanyahu

Israël De Knesset heeft ingestemd met een nieuw kabinet zonder Benjamin Netanyahu. De nieuwe premier is Naftali Bennett, leider van de rechtse partij Yamina.

De nieuwe Israëlische premier Naftali Bennett (rechts) gebaart naar zijn voorganger Benjamin Netanyahu, zondagavond in de Knesset in Jeruzalem.
De nieuwe Israëlische premier Naftali Bennett (rechts) gebaart naar zijn voorganger Benjamin Netanyahu, zondagavond in de Knesset in Jeruzalem. Foto Ronen Zvulun / Reuters

Het Israëlische parlement, de Knesset, heeft zondag met een nipte meerderheid van 60 tegen 59 stemmen ingestemd met de benoeming van een nieuw kabinet zonder premier Benjamin Netanyahu. De nieuwe premier is Naftali Bennett, leider van de rechtse partij Yamina.

Lees ook: Zonnekoning Netanyahu laat een verdeeld en wantrouwend Israël na

Het is voor het eerst in twaalf jaar dat in Israël een coalitie zonder Netanyahu aantreedt. Na twee jaar moet Yair Lapid, leider van centrumpartij Yesh Atid, Bennett opvolgen. Het is de vraag of de coalitie het zolang volhoudt. De coalitiepartijen hebben in de Knesset gezamenlijk een flinterdunne meerderheid van 61 van de 120 zetels.

De nieuwe coalitie telt acht zeer uiteenlopende partijen. De ideologisch tegengestelde blokken binnen de coalitie hebben wederzijds vetorecht over controversiële kwesties. Grote inhoudelijke veranderingen gaat de nieuwe regering naar verwachting niet brengen. De gemaakte afspraken gaan vooral over de verdeling van posten op ministeries en in parlementscommissies.

Yesh Atid is met zeventien zetels de grootste partij binnen de coalitie. Partijleider Lapid wordt de eerste twee jaar minister van buitenlandse zaken. Ayelet Shaked van Yamina wordt minister van binnenlandse zaken. Financiën komt in handen van Avigdor Lieberman, leider van de rechts-seculiere partij Yisrael Beitenu. Merav Michaeli van de Arbeidspartij zal het ministerie van transport leiden, Benny Gantz van Blauw-Wit blijft net als in het vorige kabinet minister van defensie. Nieuwe Hoop-leider Gideon Sa’ar, een voormalig Likudlid, wordt minister van justitie. Het linkse Meretz krijgt de ministeries van gezondheid en milieu. Ra’am, de conservatieve Arabisch-Israëlische partij waar dit kabinet mede op steunt, krijgt behalve een viceminister op binnenlandse zaken posities in diverse Knessetcommissies.

Corruptiezaken

Netanyahu was vanaf 2009 onafgebroken premier van Israël. Tussen 1996 en 1999 was hij ook al premier. Hij moet zich de komende tijd voor de rechter verantwoorden in drie corruptiezaken. Omdat zijn Likudpartij met dertig zetels de grootste is binnen de Knesset, wordt Netanyahu oppositieleider. In die rol zal hij proberen het wankele kabinet zo snel mogelijk ten val te brengen. ,,En dat zal sneller gebeuren dan jullie denken", zei hij in zijn voorlopig-laatste toespraak als premier voor de Knesset.

Lees ook dit profiel van Naftali Bennett: Rechtse kolonistenleider die poseert als verbroederaar

Netanyahu noemt de nieuwe coalitie ondanks een meerderheid aan rechtse coalitieleden consequent ‘links’. Hij zal naar verwachting wetten in stemming brengen waar rechtse partijen als Yamina eerder vóór hebben gestemd, om premier Bennett in verlegenheid te brengen en de verdeeldheid van de coalitie aan te tonen.

Er liggen meteen een aantal gevoelige dossiers op tafel, zoals een recent gebouwde illegale Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever waar inmiddels zo’n vijftig families wonen. Een deel van het kabinet wil de nederzetting ontruimen, een ander deel wil zijn kiezers in de nederzettingen niet afvallen. Ook moeten nog deze maand besluiten worden genomen over een aantal huizen in Oost-Jeruzalem waar Palestijnen wonen. Ook de afwikkeling van de recente escalatie Israël en de Hamasbeweging in de Gazastrook kan voor nieuwe spanningen opleveren.