Reportage

Een dik uur voor de wedstrijd wordt de tv buitengezet

Oranje kijken Samen voetbal op het plein kijken mocht niet. In Amersfoort keken mensen thuis, in de bios of op straat. „We hebben goed contact met de wijkagent.”

De Lobeliastraat in Soesterkwartier, Amersfoort, tijdens Nederland-Oekraïne.
De Lobeliastraat in Soesterkwartier, Amersfoort, tijdens Nederland-Oekraïne. Foto Bram Petraeus

Zestien vierkante meter groot was het scherm op het Onze Lieve Vrouwe Kerkhof in het centrum van Amersfoort, zeven jaar geleden. Een mensenmassa zag Nederland verliezen in de halve finale tegen Argentinië op het WK voetbal van 2014. „Vol is vol”, was toen de regel. En: „Vuurwerk is niet toegestaan.”

Lees ook: Winnend Oranje maakte het zich onnodig moeilijk

Ook nu zijn er regels. „Geen entertainment zoals televisieschermen”, aldus de site van rijksoverheid.nl. En al waren er wél tv-schermen toegestaan, dan nog druisen de regels in tegen alles wat je verstaat onder ‘samen naar voetbal kijken in een café’. Reserveer uw plek. Blijf op die plek zitten. Max. vier personen per tafel. Verplaatst u zich alleen als u moet plassen of betalen. En: vertrek om 22.00 uur ’s avonds. Na de eerste helft dus – in het geval van Oranje’s eerste groepswedstrijd van dit EK voetbal, deze zondagavond tegen Oekraïne.

Bijna niets op het Onze Lieve Vrouwe Kerkhof en omliggende pleinen doet deze avond aan voetbal denken. Op zich zitten de terrassen zo vol als de regels het toestaan. Maar: slechts een paar mensen dragen oranje. Het meest in het oog springen nog de één meter hoge oranje plantenbakken die het terras omzomen van café ’t Witte Konijn, op het Hof.

„Wij kijken gewoon hier thuis”, zegt Jeroen Berkouwer (26) vanaf een balkon achter het Eemplein, verderop in de stad. Twee vrienden in blote bast staan naast hem, ze drinken Corona, zonder ironie. „Normaal kijken we voetbal altijd bij Long John’s Pub in de stad.” Voor de EK-wedstrijden van Oranje heeft Long John’s wel iets inventiefs bedacht: je kunt er het voetbal volgen op de radio – ze hebben vorige week tientallen draagbare apparaatjes besteld bij bol.com. „Ik heb het gehoord van die radio’s ja”, zegt Berkouwer op zijn balkon. „Maar je wilt voetbal toch kíjken? Het is geen 1940!”

Het loopt geen storm, bij Long John’s. Kort voor de wedstrijd zitten buiten op het tuinterras Joann Nair (30) en de broers Martijn en Jeroen Schaap (30 en 27) aan een picnicktafel . „Heel leuk idee zo’n radio”, zeggen ze, biertjes tussen hen in. „Maar we gingen al thuis kijken. We wonen hier vijf minuten vandaan.” Misschien, zeggen ze, komen ze terug als ze ook de tweede helft kunnen luisteren.

Op de uitkijk voor excessen

Als Nederland-Oekraïne in minuut veertig is, zijn veel tafels leeg. Twee mannen praten en eten nacho’s – zonder radio. Twintig minuten later is iedereen weg: 22.00 uur, avondklok van het caféwezen.

Boa’s van gemeente Amersfoort Ellen en Henk („liever geen achternaam”) lopen in hun blauwzwart uniform deze avond door de binnenstad, op de uitkijk voor „excessen.” Zoals? „Heel grote groepen mensen.” Ze zijn deze avond nog op geen exces gestuit. De gemeente Amersfoort zegt horecaondernemers bij een overtreding eerst te zullen waarschuwen, en hen niet direct op de bon te slingeren. De contacten met de horeca zijn goed, de lijntjes kort, laat de woordvoerder weten. Sinds de heropening van de horeca heeft Amersfoort nog geen boete uitgedeeld.

Bij Long John’s Pub in Amersfoort konden gasten luisteren naar de wedstrijd van het Nederlands Elftal tegen Oekraïne. Foto Bram Petraeus

Bij de Pathé-bioscoop in Amersfoort – zoals bij veel Pathé-vestigingen in het land – kun je de wedstrijd opvallend genoeg wél zien. Zaal-entree om 20.45. De concurrentie rond dat tijdstip is onder meer van De Slag om de Schelde en Demon Slayer - Mugen Train. Vijftig mensen mogen naar Oranje kijken, in zaal 3. Maar er zijn maar zestien reserveringen, zegt servicemanager in de bioscoop Edo Schipper (26). „Ik denk door het weer. Of mensen kijken liever in de woonkamer.”

Lees ook: Oranje-verdediger Jurriën Timber: onverstoorbaar en met een sterke intuïtie

Ook buiten kijken

Buiten op een scherm naar de wedstrijd kijken, blijkt wel te kunnen op een kleine tien minuten fietsen van het centrum, in de Lobeliastraat in het Soesterkwartier, vermoedelijk de meest oranje straat van Amersfoort. Vlaggenlijntjes tussen de huizen, gouden ballonletters aan de zonneschermen, rood-wit-blauwe slingers aan de voordeuren. Bewoner Jan Koopman (49), in een oranje shirt met nummer 14, zet de tv van zijn overbuurman een dik uur voor de wedstrijd op het oranje beklede statafeltje in de voortuin. Zijn vrouw Monique Koopman-Van Thiel (46) zegt dat ze de EK’s en WK’s altijd hier in de straat kijken. En dit keer zijn zij de gastvrouw en gastheer van de straat. Zo komt buurvrouw Chantal de Ros (44) kijken, zegt ze met in haar nek net geen striemende vlaggenlijn. „Ja, we moeten ‘officieel’ anderhalve meter afstand houden”, zegt De Ros. Bij het woord officieel maakt ze van haar vingers aanhalingstekens. „We hebben goed contact met de wijkagent.”

In de tweede helft is de tv verplaatst naar de hoek van de voortuin: de bewoners, negen in getal, zitten in hun tuinstoelen en kijken gefocust. In minuut 58 veren ze op. 2-0. Chantal de Ros, met Nederlandse vlaggetjes geschminkt op haar wangen, kin en voorhoofd, roept: „Beter dan de oefenwedstrijden dit!’ Na de 2-1 van Oekraïne voegt een van haar buren eraan toe: „Flikker toch op man!”