Teek brengt zoveel meer dan lyme

Boek De ziekte van Lyme is niet de enige aandoening die je via een tekenbeet kunt oplopen.

De Week van de Teek is allang voorbij: die was in april. Maar de teek zelf trekt zich daar uiteraard niets van aan, en kan zich nog de hele zomer lang aan ons vastklampen.

In Lymeziekte beschrijft de Amsterdamse hoogleraar inwendige geneeskunde Joppe Hovius in samenwerking met enkele andere auteurs over teken, tekenbeten en de ziektes die daardoor kunnen ontstaan. Want de ziekte van Lyme (of: lymeziekte, zoals het in het boek staat) is niet de enige aandoening die je via een tekenbeet kunt oplopen. Zo kunnen schapenteken (de meest algemene teken in Nederland, die in weerwil van hun naam óók op mensen zitten) het encefalitisvirus met zich meedragen, dat hersenvliesontsteking kan veroorzaken. En sommige mensen worden allergisch voor rood vlees nadat ze gebeten zijn door een teek.

Het boek staat vol boeiende informatie. Zo dankt de schapenteek, Ixodes ricinus, zijn wetenschappelijke naam aan de wonderboom Ricinus communis, omdat volgezogen tekenvrouwtjes zo lijken op de bonen van die plant. En de reuzenteek, die ook in Nederland voorkomt, heeft microscopisch kleine ogen op de uithoeken van het schild om de gastheer op enkele meters afstand te kunnen opmerken en vervolgens actief te benaderen, schrijft Hovius. „De snelheid waarmee deze teek zich voortbeweegt, is vergelijkbaar met die van een pissebed.”

Jammer is dat het hele boek in nogal wetenschappelijke taal is opgeschreven. Afgezien van een enkele persoonlijke kadertekst over een patiënte die lymeziekte heeft opgelopen, blijft het daardoor een wat droge, afstandelijke tekst – eerder een interessant naslagwerk dan een prettig leesboek.

Toch is het boek wél een aanrader, want alleen al in Nederland worden er jaarlijks zo’n anderhalf miljoen tekenbeten en 27.000 gevallen van lymeziekte vastgesteld, schrijft Hovius in zijn inleiding. Gelet op alle nare, vaak chronische klachten die dat met zich mee kan brengen, kun je je als natuurliefhebber dus maar beter wapenen: niet alleen met tekenpincet, maar ook met dit informatieve boek.