Britten kijken uit naar 'Freedom Day' - of gooit de Deltavariant roet in het eten?

Verenigd Koninkrijk Premier Johnson maakt maandag bekend of de versoepelingen doorgaan. De stijging van ziekenhuisopnames maakt dat onzeker.

TOPSHOT - A pedestrian wearing a face covering walks over Westminster Bridge near the Houses of Parliament in central London on June 7, 2021. - The Delta variant of the coronavirus, first discovered in India, is estimated to be 40 percent more transmissible than the Alpha variant that caused the last wave of infections in the UK, Britain's health minister said Sunday. (Photo by Tolga Akmen / AFP)
TOPSHOT - A pedestrian wearing a face covering walks over Westminster Bridge near the Houses of Parliament in central London on June 7, 2021. - The Delta variant of the coronavirus, first discovered in India, is estimated to be 40 percent more transmissible than the Alpha variant that caused the last wave of infections in the UK, Britain's health minister said Sunday. (Photo by Tolga Akmen / AFP) TOLGA AKMEN

Terwijl premier Boris Johnson met collega-wereldleiders van de G7 in Cornwall spreekt over de verdediging van de vrije democratische samenleving, hebben de meeste Engelsen heel andere zorgen: wat besluit de premier dit weekend over hún vrijheid?

Maandag moet Johnson bekend maken of de resterende lockdown-maatregelen volgens plan per 21 juni opgeheven worden. Door de snelle uitbreiding van covid-besmettingen met de Deltavariant van het virus wordt dat met de dag onzekerder, ook al verloopt de vaccinatiecampagne zeer voorspoedig.

Nederland wees het Verenigd Koninkrijk vrijdagavond aan als zeer hoog risicogebied wegens de Deltavariant en voert vanaf dinsdag weer een quarantaineplicht voor reizigers in.

Britse virologen dringen aan op uitstel van de versoepelingen met twee weken, tot 5 juli. Bestuurders uit de Britse gezondheidszorg zouden zelfs een vertraging met vier weken toejuichen.

Minister van Gezondheidzorg Matt Hancock sloot begin deze week uitstel niet uit. Minister van Financiën Rishi Sunak zou volgens The Guardian al geld hebben gereserveerd om economische steunmaatregelen te verlengen. „Ik denk dat voor iedereen heel duidelijk is dat het aantal besmettingen stijgt en hier en daar ook het aantal ziekenhuisopnames”, zei Johnson.

Nachtclubs

De gedachte aan uitstel is ondernemers een gruwel. Na enkele optimistische weken werd reikhalzend uitgekeken naar Freedom Day, de dag dat het advies om thuis te werken zou vervallen en de laatste belemmeringen op grootschalige bijeenkomsten opgeheven zouden worden, evenals de plicht om afstand te houden. Ook nachtclubs zouden weer opengaan. Winkels, musea, pubs en restaurants zijn al open, maar zijn door de restricties nog lang niet op het oude niveau.

De reisbranche kreeg een tik toen Portugal, een van de weinige landen waar Engelsen sinds eind vorige maand op vakantie mochten zonder verplichte quarantaine bij terugkomst, onverwachts weer op de lijst voor zelf-quarantaine werd gezet. Engelsen die net aan het strand lagen probeerden halsoverkop terug te reizen om binnen te zijn voor het strengere regime van kracht werd. Engelsen die op het punten stonden een reis te boeken, begonnen te aarzelen.

Voor de goede orde: in vergelijking met andere Europese landen zijn de Britse coronacijfers nog altijd laag. Er liggen in het VK bijvoorbeeld bijvoorbeeld zo’n elfhonderd Covid-patiënten in het ziekenhuis. Dat is een vergelijkbaar niveau als in de zomer van 2020, toen veel van de coronamaatregelen konden worden opgeheven. Het zijn er bovendien niet eens zo gek veel meer dan in Nederland, waar zo’n 729 Covid-patiënten zijn opgenomen – wel heeft het VK vier keer zoveel inwoners.

Zorgelijk is: de afgelopen weken stijgt het aantal gestaag. Twee weken geleden lagen er nog geen negenhonderd Britten met Covid in het ziekenhuis. De grootste probleemregio is North West England, de regio rond Manchester. Die is als enige donkerblauw gekleurd in een kaart die de Britse overheid elke week updatet: er zijn de meeste positieve tests per hoofd van de bevolking. Sommige steden kleuren zelfs vuurrood, terwijl de rest van het land nog vriendelijk groen kleurt.

Dat het aantal positieve tests stijgt ondanks de hoge vaccinatiegraad in het VK – zo’n 77 procent van de volwassen bevolking kreeg een eerste prik – is zorgelijk. Maar dat ook het aantal ziekenhuisopnames stijgt, is buitengewoon verontrustend. Wat de precieze verklaring is, is nog onduidelijk. Het kan te maken hebben met de Deltavariant uit India, die in Noordwest-Engeland veel vaker voorkomt dan in de rest van het land: ongeveer de helft van de besmettingen wordt door die variant veroorzaakt. De Deltavariant lijkt besmettelijker te zijn dan eerdere varianten én breekt gemakkelijker door de barrière van de eerste vaccinatiedosis heen, blijkt uit eerste onderzoeken.

Tweede vaccin wél bescherming

Een tweede vaccin geeft wel een hoge bescherming, maar de helft van de Britten heeft nog geen tweede dosis gekregen. Bovendien is de vaccinatiegraad in het noordwesten wat lager dan in de rest van het land. Met name in Manchester, waar pas de helft van de volwassenen een eerste prik heeft gekregen.

Columniste Judith Woods schreef in The Telegraph een open brief aan Johnson waarin ze hem opriep in Cornwall niet te veel te drinken, zodat hij maandag met een helder hoofd de juiste beslissing kan nemen: beste premier, mogen we onze levens nú terug, please?