Reportage

Dat de ‘Diaoyu-eilanden’ van China zijn, lijdt geen enkele twijfel

Zeeslagje Een populaire attractie is het niet, de waterbak met plastic oorlogsscheepjes waarin bezoekers de ‘Chinese Diaoyu-eilanden’ kunnen verdedigen. Maar dat die eilanden niet van Japan zijn, staat voor parkbezoekers in Beijing vast.

Een attractie met oorlogsbootjes in het Shuangxiu-park in Beijing. „Kom patrouilleren rond de Chinese Diaoyu-eilanden”, staat op het bord.
Een attractie met oorlogsbootjes in het Shuangxiu-park in Beijing. „Kom patrouilleren rond de Chinese Diaoyu-eilanden”, staat op het bord. Foto Garrie van Pinxteren

Chen Miaojia is 13, ze zit in de eerste klas van de middelbare school. Vandaag is ze vrij, en het is een heerlijk zachte, zonnige dag. Ideaal om naar buiten te gaan dus. „We zijn naar het park gekomen om te volleyballen”, vertelt ze. „Maar dat mag hier niet, dus nu gaan we plezierritjes maken”, aldus Chen. Ze heeft vier vriendinnen meegenomen. Ze dragen allemaal het blauw-witte sportuniform van hun school.

Naast het loket waar ze hun kaartjes kopen voor een ritje met trapwagens over rails die op drie meter boven de grond lopen ligt nog een andere attractie: een grote waterbak met daarin zes miniatuur-oorlogsbootjes die met grote plastic stuurwielen vanaf de kant bediend kunnen worden. Bijna drie euro voor vijf minuten varen kost het.

„Laten we patrouilleren rondom de Chinese Diaoyu-eilanden”, staat er op een bord middenin de waterbak. Het blauwe zeil in de bak is niet goed meer te zien onder een laag groene algen. Er staat ook een bord met een foto van Chinese militairen. Ze salueren. Ze zijn afgebeeld naast de eilanden zelf, en om de eilanden varen Chinese patrouilleboten op het affiche. In het echt liggen de eilanden op zo’n 170 kilometer ten noordoosten van Taiwan. Zowel China als Japan claimen ze.

Chen vindt de attractie veel te kinderachtig voor iemand van haar leeftijd. Maar dat de eilanden aan China toebehoren, staat voor haar als een paal boven water. Dat heeft ze al op de basisschool geleerd en ze heeft het ook op Chinese kaarten gezien. Dat Japan de soevereiniteit over de eilanden ook claimt, weet ze wel „Niet van school, maar ik heb het zelf ergens gelezen”, vertelt ze.

Visserijgronden

Het is druk bij de meeste attracties in het Shuangxiu-park, maar bij de oorlogsbootjes blijft het stil: de meeste kinderen kiezen liever voor het schieten op ballonnen of voor het vissen in een soort ballenbak met plastic krabben. Een vader met een zoontje van drie dat met volle concentratie bezig is, vindt zijn kind nog te jong voor de bootjes. Dat de eilanden bij China horen staat ook voor hem vast.

In werkelijkheid vallen de eilanden al heel lang onder Japans bestuur. Japan noemt ze de Senkaku-eilanden, en bestuurt ze sinds 1895. Alleen van 1945 tot 1972 vielen ze onder Amerikaans gezag.

De eilanden liggen in de buurt van belangrijke scheepsroutes en visserijgronden, en er zijn waarschijnlijk ook substantiële voorraden olie en gas in het gebied. Volgens Japan waren de eilanden nog van niemand toen ze die claimden, maar China beweert dat ze toen al bij China hoorden. Ze zouden als oorlogsbuit na de eerste Chinees-Japanse oorlog (1894-1895) door Japan zijn ingepikt.

China claimt de eilanden pas sinds de tweede helft van de jaren zeventig, en sindsdien zijn er soms hoog oplopende conflicten over de eilanden met Japan. China zendt ook in het echt regelmatig patrouilleschepen naar het gebied, schepen die sinds februari dit jaar gemachtigd zijn om te schieten.

Maar dat weet Chen allemaal niet. Ze bedenkt zelf daarom een heel ingenieuze reden waarom de eilanden wel bij China moeten horen. „Japan is toch van plan om het vervuilde water van de kernramp in Fukushima in zee te laten lopen? Nou, als het gebied van hun was, dan zouden ze zoiets natuurlijk nooit doen”, vertelt ze.

Een gezin van vader, moeder en zoon van tien hebben allemaal dezelfde in rode T-shirts aan. Ze vinden hun zoon ook te oud voor de viezige plas water met de plastic bootjes. Maar de vader, die zijn naam niet wil geven, weet net als Chen zeker dat de eilanden van China zijn. „Waarom niet?”, vraagt hij licht agressief. Als hij hoort dat ook Japan ze claimt, wil dat er bij hem gewoon niet in. „Waar staat dat dan?”, vraagt hij. En dan wil hij er niet meer over praten. Boos stapt hij op naar de volgende attractie.

Lees ook Japanners geprikkeld door ‘landjepik’

Animaties en kaarten: Midas van Son en Roos Liefting, studio NRC.