Asielzoekers terugsturen naar EU-aankomstland lukt vaak niet

Dublinverordening Driekwart van de asielzoekers in Nederland die aanvankelijk in een ander Europees land arriveerden, gaat niet terug naar het land van aankomst.
Een schip met migranten arriveert in Pozzallo, Italië.
Een schip met migranten arriveert in Pozzallo, Italië. Foto Francesco Ruta/EPA

Het is het ministerie van Justitie en Veiligheid in de afgelopen zeven jaar meestal niet gelukt om asielzoekers terug te sturen naar het land van aankomst in de Europese Unie. Dat is volgens het Europese akkoord de Dublinverordening - gesloten in 2003 - wel de bedoeling. Uit cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid die NRC heeft ingezien na berichtgeving van De Telegraaf, blijkt dat de overdracht van de asielzoeker naar het EU-land van aankomst in meer dan drie kwart van de gevallen niet doorging. In totaal bleven ruim 40.000 asielzoekers die elders in Europa arriveerden, in Nederland.

Als een asielzoeker zich in Nederland wil vestigen, terwijl die via een ander land Europa bereikte, moet het Nederlandse ministerie van Justitie volgens de geldende procedure een claim indienen bij het aankomstland. Vervolgens is het aan het land in kwestie om de claim te accepteren, waarna een overdracht kan plaatsvinden. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft sinds 2014 60.040 claims bij Europese landen ingediend, waarvan er 42.780 zijn geaccepteerd. In 13.670 gevallen kwam de claim daadwerkelijk tot een overdracht.

De belangrijkste reden dat weinig asielzoekers daadwerkelijk terugkeren naar het Europese land waar ze aankwamen, is volgens het ministerie de zogeheten „vertrek met onbekende bestemming”. Dit houdt in dat een asielzoeker de opvang verlaat en vervolgens van de radar van de autoriteiten verdwijnt. Verder bemoeilijkt de coronapandemie de overdraagmogelijkheden naar het buitenland, schrijft het ministerie.

Griekenland accepteerde vijftig Nederlandse claims, maar er keerden tien asielzoekers terug. In totaal diende Nederland drieduizend claims in. Dat er zo weinig asielzoekers teruggaan, heeft volgens het ministerie onder meer te maken met een uitspraak van de Raad van State. Die bepaalde dat Nederland asielzoekers die al in Griekenland asiel hadden aangevraagd uitsluitend mag terugsturen als ze daar gegarandeerd rechtsbijstand kunnen krijgen. Hongarije nam in 2,5 procent van de gevallen asielzoekers terug en met Italië vond in 16,5 procent van de claimgevallen een overdracht plaats.