SER: stel kinderopvangtoeslag ook beschikbaar voor werkloze ouders

Nu maken vooral armere gezinnen geen gebruik van de kinderopvang, omdat ze die te duur vinden.
Nu maken vooral armere gezinnen geen gebruik van de kinderopvang, omdat ze die te duur vinden. Herman Wouters/Hollandse Hoogte

Werkloze ouders moeten ook recht krijgen op kinderopvangtoeslag, zo adviseert de Sociaal Economische Raad (SER) donderdag. Op die manier kunnen ook deze kinderen in elk geval twee dagen per week naar de crèche en dat maakt het voor hun ouders makkelijker om aan het werk te komen. Bovendien is de kinderopvang bevorderlijk voor de ontwikkeling van de kinderen. Het invloedrijke adviesorgaan richt zich met het rapport tot de partijen die een nieuw kabinet proberen te vormen en tot informateur Mariëtte Hamer, tevens voorzitter van de SER.

Op dit moment is kinderopvangtoeslag alleen beschikbaar voor ouders die werken, studeren, re-integreren of inburgeren. Onderzoekers van de SER stellen vast dat de arbeidseis voor het ontvangen van toeslag de maatschappelijke mogelijkheden van kinderen van niet-werkenden beperkt. Kinderen die nu niet naar de crèche gaan, komen veelal uit armere gezinnen die de opvang te duur vinden. Als de arbeidseis voor het krijgen van toeslag komt te vervallen, kost dat tussen de 0,5 en 0,8 miljard euro, berekende het ministerie van Sociale Zaken vorig jaar.

Een meer toegankelijke kinderopvang zorgt volgens de SER voor gelijkere kansen voor alle kinderen. De raad stelt daarom voor om de arbeidseis voor ouders van kinderen tot vier jaar te laten vervallen. Voor kinderen van vier tot dertien jaar moet de (buitenschoolse) opvang ook toegankelijker worden, omdat die de „brede talentontwikkeling” stimuleert. De beoogde hervormingen zijn niet alleen in het voordeel van de kinderen, beredeneert de SER, maar kunnen werken voor ouders ook aantrekkelijker maken. De raad stelt dat werken voor ouders nu niet altijd lonend is, omdat ze bij een hoger inkomen minder kinderopvangtoeslag ontvangen.

Lees ook: Somber en blut door fouten met kinderopvangtoeslag

Debat
Het SER-advies is een nieuwe suggestie in het politieke debat over hoe het systeem voor kinderopvangtoeslagen er in de toekomst uit moet komen te zien. Want dat die aan hervorming toe is, daar zijn de meeste partijen na de Toeslagenaffaire, waar het kabinet over viel, het wel over eens. Vooral progressieve partijen pleitten er in hun programma’s voor om kinderopvang volledig door de staat te laten betalen, zodat deze gratis wordt voor ouders. Uit de inventarisatie van Sociale Zaken blijkt dat een geheel door de staat betaalde kinderopvang zo’n 2,4 tot 3,2 miljard euro zal kosten. Daartegenover staat dat waarschijnlijk meer ouders gaan werken en de ontwikkeling van het kind erop vooruitgaat.

D66, GroenLinks, de PvdA en de Partij voor de Dieren zijn voor gratis opvang. Ook Denk is daarvoor, maar alleen voor lagere en middeninkomens. Andere partijen, zoals de ChristenUnie, VVD en SP, willen de crèche in elk geval een stuk goedkoper maken. Alleen vanaf tweeënhalf jaar moet de peuterspeelzaal helemaal gratis worden, vinden de socialisten. Het CDA pleit ervoor om de kinderopvang bekostigen via een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Ook zijn verschillende partijen, waaronder de PvdA, D66 en D66, ervoor om thuiswerken aantrekkelijker te maken om zo het ouderschap eenvoudiger te combineren met werken.

Donderdag spreken Wopke Hoekstra (CDA), Jesse Klaver (GroenLinks), Sigrid Kaag (D66), Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Mark Rutte (VVD), Lilianne Ploumen (PvdA) en Liane den Haan met informateur Hamer over het vervolg van het formatieproces. De gesprekken vinden - uitgezonderd van die van Den Haan - in duo’s plaats, die ideologisch ver uit elkaar liggen. D66 en ChristenUnie schuiven samen aan, net als GroenLinks en CDA en de VVD en PvdA.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: SER: stel kinderopvangtoeslag ook beschikbaar voor werkloze ouders