SER: kinderopvangtoeslag ook voor werkloze ouders

Sociaal beleid De kinderopvangtoeslag is nu alleen beschikbaar voor werkende ouders. Kinderen van niet-werkenden zijn daarvan de dupe.

Werkloze ouders moeten ook recht krijgen op kinderopvangtoeslag, zo adviseert de Sociaal-Economische Raad (SER) donderdag. Op die manier kunnen ook hun kinderen in elk geval twee dagen per week naar de crèche, wat het voor de ouders makkelijker maakt aan het werk te komen. Bovendien is de kinderopvang bevorderlijk voor de ontwikkeling van de kinderen.

Het invloedrijke adviesorgaan richt zich met het rapport tot de partijen die een nieuw kabinet proberen te vormen en tot informateur Mariëtte Hamer, tevens voorzitter van de SER.

Kinderopvangtoeslag is nu alleen beschikbaar voor ouders die werken, studeren, reïntegreren of inburgeren. Maar die arbeidseis voor het ontvangen van toeslag beperkt volgens de onderzoekers de maatschappelijke mogelijkheden van kinderen van niet-werkenden. Kinderen die niet naar de crèche gaan, komen veelal uit armere gezinnen die de opvang te duur vinden.

Als de arbeidseis voor het krijgen van toeslag vervalt, kost dat tussen de 0,5 en 0,8 miljard euro, berekende het ministerie van Sociale Zaken vorig jaar. Een meer toegankelijke kinderopvang zorgt volgens de SER voor gelijkere kansen voor alle kinderen. Het advies is daarom de arbeidseis voor ouders van kinderen tot vier jaar te laten vervallen. Voor kinderen van vier tot dertien jaar moet de (buitenschoolse) opvang ook toegankelijker worden, omdat die de „brede talentontwikkeling” stimuleert.

Het SER-advies is een nieuwe suggestie in het debat over de toekomst van het systeem voor kinderopvangtoeslagen. Dat het stelsel aan hervorming toe is, daar zijn de meeste partijen het na de Toeslagenaffaire over eens. Vooral progressieve partijen pleitten er in hun verkiezingsprogramma’s voor kinderopvang volledig door de staat te laten betalen, zodat deze gratis wordt voor ouders.

Meer werkenden

Het ministerie van Sociale Zaken berekende eerder dat een geheel door de staat betaalde kinderopvang zo’n 2,4 tot 3,2 miljard euro kost. Daar staat tegenover dat waarschijnlijk meer ouders gaan werken en de ontwikkeling van het kind erop vooruitgaat.

D66, GroenLinks, PvdA en Partij voor de Dieren zijn voor gratis opvang. Ook Denk is voor, maar alleen voor lagere en middeninkomens. Andere partijen, zoals de ChristenUnie, VVD en SP, willen de crèche in elk geval een stuk goedkoper maken. Alleen vanaf tweeënhalf jaar moet de peuterspeelzaal helemaal gratis worden, vinden de socialisten. Het CDA pleit ervoor de kinderopvang te bekostigen via een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Partijen als PvdA en D66 willen thuiswerken aantrekkelijker maken om zo de combinatie werken-ouderschap eenvoudiger te maken.

De gesprekken over het formatieproces gaan intussen verder. Informateur Hamer ontvangt deze donderdag Wopke Hoekstra (CDA), Jesse Klaver (GroenLinks), Sigrid Kaag (D66), Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Mark Rutte (VVD), Lilianne Ploumen (PvdA) en Liane den Haan.