Brieven

Kunstmest

Steun oppositie Wit-Rusland – voor onze voedselzekerheid

Foto Reuters

De kidnapping van Roman Pratasevitsj op het vliegveld van Minsk staat niet op zichzelf. In 2013 liet de Wit-Russische president Loekasjenko op dezelfde plek de ceo van een Russisch mijnbouwbedrijf arresteren. Hun conflict draaide om de strategische delfstof kalium. Kalium is een onmisbare grondstof voor landbouw en voedsel. Volgens de US Geological Survey beschikt Wit-Rusland over 21 procent van de mondiale reserves. Dat is minder dan Canada (28 procent), maar meer dan Rusland (17 procent) en aanzienlijk meer dan China, de VS en Duitsland. Recycling is duur. Daarom beschikt Wit-Rusland over een geopolitieke troefkaart. Geen wonder dat Russische oligarchen van het bedrijf Uralkali azen op staatsmijnbouwbedrijf Belaruskali. Ze hebben daarmee lange tijd een kartel gevormd dat beschikte over 38 procent van de mondiale kaliumreserves, voldoende om de wereldmarktprijs te manipuleren. In 2013 raakten de bedrijven in conflict omdat de Wit-Russen kalium aan China en India hadden verkocht tegen lagere prijzen. Uralkali wilde het kartel ontbinden, maar Loekasjenko ontbood de ceo naar Minsk om een deal te sluiten. Toen dat niet lukte, liet hij hem arresteren.

De Wit-Russische kaliumreserves zijn ook voor de EU van strategisch belang; voor Poetin extra reden deze troefkaart niet te laten schieten. Een schrikbeeld voor hem zal zijn dat Wit-Rusland en Canada een kartel gaan vormen dat de Russische producenten uit de markt kan prijzen. De mondiale kaliumreserves zijn nog lang niet uitgeput, maar sommige analisten verwachten al een productiepiek over veertig jaar. Ruim voor die tijd kunnen we geopolitieke powerplay verwachten, ook ten koste van de EU. Onze voedselzekerheid is dus een extra argument om de oppositie in Wit-Rusland te steunen. Maar Poetin zal juist liever zaken doen met een verzwakte Loekasjenko dan met een democratisch gekozen regering.


directeur stichting Centrum voor Landbouw en Milieu