Vrij baan voor paling en winde

Visdeurbel Een vis verandert niet zomaar van koers, leert .
De eerste visdeurbel ter wereld is in de eerste twee weken 30.000 keer ingedrukt.
De eerste visdeurbel ter wereld is in de eerste twee weken 30.000 keer ingedrukt. Foto Sander Koning / ANP / Hollandse Hoogte

Ding-dong. Who’s there? Een brasem, een paling, een blankvoorn en een snoek. Een slechte mop? Nee, het was een experiment aan de Oudegracht in Utrecht. Daar werd, naast de 220 jaar oude Weerdsluis, die enkel handmatig is te openen, eerder dit jaar ’s werelds eerste ‘visdeurbel’ geïnstalleerd.

Jaarlijks proberen duizenden vissen zich vanuit de Vecht stroomopwaarts dwars door de Oudegracht richting de Kromme Rijn te begeven om daar eitjes te kunnen leggen. Het probleem: de sluis aan het begin van de stad, die in het voorjaar niet vaak genoeg opengaat om de vissen doorgang te verlenen. Want als er geen boot komt, gaat de sluis niet open. Dat betekende tot voor kort dat vissen daar dagen, soms wéken lagen te wachten. Want als een vis eenmaal een richting in zijn kop heeft, heeft hij het niet in zijn kont. De oplossing: een digitale visdeurbel. En daar werd gretig gebruik van gemaakt.

‘Voor iedere vis is gebeld’

„Druk op de eerste visdeurbel ter wereld”, stond in koeienletters op een geveldoek dat bevestigd was aan het sluiswachterhuisje. Een QR-code bracht passanten direct in de wondere, en vanaf de sluis onzichtbare, wereld van de gracht. Door middel van een onderwatercamera was direct contact te leggen met de eventuele paling, baars, kolblei, winde, ruisvoorn, brasem of alver die daar rondhing. „Wachten er vissen voor de sluis? Druk op de online visdeurbel. Dan kan de sluiswachter de sluis openen.”

Maandag was de laatste dag van het experiment. De vismigratie is nu voorbij. En het was een succes: sluiswachter Rashied Saeed heeft meer dan honderdduizend keer een belletje af horen gaan om hem te laten weten dat hij een vis binnen moest laten. „Dat betekent dat er voor iedere vis persoonlijk op de bel is gedrukt”, laat de gemeente weten op de speciaal opgezette site visdeurbel.nl. De onderwaterbeelden zijn vanuit de hele wereld bekeken. „Daarom komen we in het voorjaar van 2022 terug.” Opdat de vis zich als een vis voelt in Utrechts water.