‘EU-sancties tegen Oekraïense ex-president niet goed onderbouwd’

Corruptie De EU ontzegde Viktor Janoekovitsj in 2014 toegang tot zijn tegoeden, omdat hij geld uit de staatskas zou hebben weggesluisd.
De Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj spreekt tijdens een perconferentie in november 2016.
De Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj spreekt tijdens een perconferentie in november 2016. Foto Alexander Blotnitsky / EPA

De EU-sancties tegen de verdreven ex-president van Oekraïne Viktor Janoekovitsj moeten worden geschrapt. Dat heeft het Europees Hof woensdag geoordeeld. In maart 2014 bevroor de EU alle tegoeden van Janoekovitsj en zijn zoon omdat hij in eigen land wordt vervolgd voor het wegsluizen van geld uit de Oekraïense staatskas. Volgens de Europese rechter heeft de EU onvoldoende onderbouwd dat de oud-president in Oekraïne een rechtvaardig proces krijgt.

Janoekovitsj en zijn zoon wachten sinds 2014 op de behandeling van de corruptiezaak. In dezelfde periode heeft de EU de sancties elk jaar vernieuwd, zodat het geld gemakkelijker kan worden teruggevorderd door de Oekraïense staat bij een definitieve veroordeling door de Oekraïense rechter. Janoekovitsj en zijn zoon hebben de sancties aangevochten en krijgen nu dus gelijk van de Europese rechter. Volgens het Hof heeft de EU niet genoeg onderzocht of Oekraïne de rechten van het tweetal waarborgt. Oekraïne zou de zaak mogelijk niet binnen een ‘redelijke tijd’ voor de verdachten laten voorkomen.

Ondanks het oordeel van de Europese rechter blijven de tegoeden van Janoekovitsj en zijn zoon volgens persbureau AFP voorlopig bevroren. In maart hernieuwde de EU de sancties voor het zevende jaar op rij, maar met een andere juridische grondslag dan die bij de rechter is aangevochten door Janoekovitsj.

Janoekovitsj kwam in februari 2014 wereldwijd in het nieuws toen hij door pro-westerse demonstranten werd afgezet als president. Hierop vluchtte hij naar Rusland. In januari 2019 veroordeelde een Oekraïense rechter hem bij verstek tot dertien jaar gevangenisstraf voor landverraad, omdat hij zou hebben geholpen bij de Russische annexatie van De Krim. Ook wordt Janoekovitsj verantwoordelijk gehouden voor de moord op demonstranten in Kiev.