VVD’ers ongerust over GroenLinks, ‘partij van drammers en actievoerders’

VVD De partij van Mark Rutte ontvangt deze week een petitie van verontruste kiezers: over GroenLinks. Maar of zo’n actie nodig is?

Mark Rutte, na afloop van een gesprek met informateur Hamer.
Mark Rutte, na afloop van een gesprek met informateur Hamer. Foto Lex van Lieshout/ANP

Je hebt VVD’ers die de petitie ‘Geen coalitie met GroenLinks’ ondertekenen en erbij schrijven dat ze „als overtuigd liberaal” samenwerking met de partij van Jesse Klaver „niet wenselijk” vinden. Of die „de principes” van de VVD „niet verenigbaar” noemen met die van GroenLinks.

Maar de meeste van de ruim achthonderd reacties zijn anders: ongerust, fel, soms wordt er gevloekt en gescholden. En duidelijk is dat VVD’ers niet zomaar denken dat bij Mark Rutte de afkeer van links net zo groot is als bij hen. „Rutte op rechts houden”, is de verklaring van Jack Bongers uit Nijmegen voor zijn handtekening. Marco Kreuger uit Muiden waarschuwt: „Liberale waarden zijn belangrijker dan behoud van macht.” Cor Lucassen uit Hengelo is „benieuwd hoeveel genadebrood Mark Rutte bereid is te eten om toch maar weer minister-president te worden van Nederland”. En: „Het moet toch een keer genoeg zijn.”

Tijdens deze formatie wil CDA-leider Wopke Hoekstra gezien worden als de nieuwe leider op rechts. Lees ook Hoekstra grijpt z’n kans, dat smaakt bij CDA naar meer

Door de telefoon zegt Ad Lagas, initiatiefnemer van de petitie en voorzitter van de groep VVD’ers die zich Klassiek Liberaal noemt, uit zichzelf: „Eén ding: wij staan volledig achter Rutte.”

Het gaat Klassiek Liberaal vooral om veiligheid, klimaat, migratie, huizenbouw – en dat GroenLinks daar heel anders over denkt dan de VVD. De petitie, zegt Lagas, is bedoeld als „slot op de deur” naar een coalitie met GroenLinks erbij.

Woensdagmiddag stopt de actie en worden de handtekeningen opgestuurd, of gebracht, naar het partijbureau van de VVD in Den Haag.

Elitair en bemoeizuchtig

Maar of het echt nodig is? Op het Binnenhof weten VVD’ers heel goed dat hun achterban GroenLinks ziet als Randstedelijk, elitair, bemoeizuchtig. Als die partij aan de macht komt, is het idee, dan mag je ineens van alles niet meer: autorijden, vliegen, vlees eten. En móét je wel van alles: met de trein, op de bakfiets. De PvdA wordt gezien als volkser, en ook als een ‘bestuurderspartij’.

„Samenwerking met de PvdA is minder een probleem”, zegt Ad Lagas van Klassiek Liberaal. „Dat ging in Rutte II best goed. In die partij heb je verstandige mensen als Lodewijk Asscher, Ahmed Aboutaleb, Ahmed Marcouch, Ronald Plasterk.”

Of er geen ‘verstandige mensen’ zijn in GroenLinks? „Vast wel. Maar dat is een partij van actievoerders. Die komen voort uit de communistische partij.” Lagas vindt GroenLinksers „doordrammerig”. Ze streven volgens hem „dwangmatig” naar zoveel mogelijk windmolens op het land.

Zo zien ook ondertekenaars van zijn petitie GroenLinks: als een partij van „communisten” die met „milieugedram” het land „niet verder helpen”.

Grappen over Jesse Klaver

Op het Binnenhof moeten VVD’ers al jaren weinig hebben van de manier waarop Jesse Klaver campagne voerde vóór corona: in zogenoemde meet-ups die om hém draaiden. In de wandelgangen van de Tweede Kamer kun je VVD’ers grappen horen maken over „de Vereniging Jesse Klaver Vooruit” – met één oprichter en één lid: Jesse Klaver.

Maar vooralsnog verzet de VVD zich in de formatiegesprekken vooral tegen het idee van een coalitie met twéé linkse partijen. Rutte zou opzien tegen de verhoudingen die je dan krijgt in de ministerraad: D66, GroenLinks en de PvdA tegenover VVD en CDA. En VVD’ers denken dat GroenLinks en de PvdA, als ze niet allebei nodig zijn voor een meerderheid in de Tweede Kamer, de neiging zullen hebben om het kabinetsbeleid soms níét te steunen. VVD, D66 en CDA hebben die luxe niet – als zíj tegen een voorstel van het eigen kabinet stemmen, is er geen meerderheid meer en gaat zo’n voorstel niet door.

Misschien moet je nog wel met GroenLinks aan tafel gaan zitten, zegt VVD-gemeenteraadslid Hans Faas uit de Gooise gemeente Laren. „Tactisch gezien is het slimmer om even te gaan onderhandelen.” Dan heb je het geprobeerd en is het mislukt. „Maar daar zitten ook risico’s aan. Jesse Klaver zal vast heel toeschietelijk zijn.” En stel je voor, bedoelt hij, dat het níét mislukt.

Faas, die de petitie van Klassiek Liberaal ondertekende, maakt zich daar al wel zorgen over. In veel dorpen en steden, ook in Laren, zijn partijen zich aan het voorbereiden op de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. En als de VVD dan wél regeert met GroenLinks, zegt Faas: „Hoe leg ik dat dan uit op de markt, als ik sta te flyeren? Als ik er zelf niet in geloof?”