Limburg stevent af op een CDA-loze coalitie, voor het eerst in honderd jaar

Voor het eerst in meer dan honderd jaar lijkt de provincie Limburg een college van Gedeputeerde Staten te krijgen zonder christen-democraten. De CDA-fractie trekt zich terug uit onderhandelingen, omdat de partij niet denkt dat haar deelname tot een stabiel bestuur gaat leiden. Ook in andere opzichten koerst Limburg af op een coalitie van uitzonderlijke samenstelling.

Het CDA en zijn voorlopers, de Roomsch-Katholieke Staatspartij en de Katholieke Volkspartij, haalden tot 1970 bij de Limburgse Statenverkiezingen percentages tussen 80 en 90 procent. In sommige plaatsen lag dat zelfs rond de 95 procent. Tot 1987 hadden de christen-democraten een absolute meerderheid. Vanaf 1966 stonden ze al wel toe dat één PvdA’er zitting nam in GS.

Bij de laatste verkiezingen werd het CDA nog altijd de grootste partij, met 18,5 procent van de stemmen – goed voor negen zetels. Daarna kwam er een extraparlementaire coalitie. De twee CDA-gedeputeerden daarin, Ger Koopmans en Hubert Mackus, traden in maart af na een publicatie in NRC over de landschapsorganisatie IKL en haar directeur, oud-gedeputeerde namens het CDA Herman Vrehen. Kort daarna vertrok ook de rest van het college, met inbegrip van de commissaris van de koning Theo Bovens (CDA).

Ook de partijen die als tweede en derde uit de bus kwamen bij de laatste verkiezingen, de PVV en FVD, lijken geen plek te krijgen in de nieuwe Limburgse coalitie. Zij vielen tijdens gesprekken onder leiding van verkenner Onno Hoes (VVD) al eerder af. Bij de partijen die het nieuwe college moeten steunen, zit wel Samen Voor Limburg (SVL), bestaande uit vier ex-FvD’ers., die eind vorig jaar een eigen fractie begonnen na rumoer over racistische en antisemitische berichten in de jongerenbeweging van Forum. SVL praat met VVD, D66, de PvdA, Groen Links, Lokaal-Limburg en 50PLUS. Ook zijn de SP en de Partij voor de Dieren in beeld. Als laatstgenoemde partij bestuursverantwoordelijkheid gaat dragen zou dat een primeur zijn. Op gemeentelijk, provinciaal en landelijk niveau gebeurde dit nog niet eerder.

De onderhandelingen in Limburg vinden plaats onder behoorlijke druk. Waarnemend commissaris van de koning Johan Remkes (VVD) wil dat uiterlijk begin volgende maand een nieuw college van GS aantreedt. Nog langer in zijn eentje het college vormen vindt Remkes onverantwoord. Als de partijen er niet uitkomen, zal hij zelf gedeputeerden voordragen, is zijn dreigement.