Recensie

Recensie Film

‘Blackbird’ is een film over de dood, vol van leven

Familieportret Mater familias Susan Sarandon roept in ‘Blackbird’ nog een keer haar familie bij elkaar voordat ze voor de zachte dood kiest.

Actrice Susan Sarandon: „ Blackbird gaat minder over euthanasie, en meer over het leven van deze mensen.”
Actrice Susan Sarandon: „ Blackbird gaat minder over euthanasie, en meer over het leven van deze mensen.”

‘Het is net een Agatha Christie, behalve dat je van tevoren weet wie er gaat sterven”, zo omschreef de Britse regisseur Roger Michell (bekend van Notting Hill) bijna twee jaar geleden op het filmfestival van Toronto zijn film Blackbird. „Je hebt een familie, je hebt een zomerhuis aan zee, je hebt die snelkookpan van emoties die altijd dreigt over te koken op het moment dat je mensen op een afgelegen plek bijeen brengt, en je hebt het nog steeds controversiële onderwerp van euthanasie, met het publiek als detective dat al die lijntjes aan elkaar moet knopen.”

En je hebt, vergat hij nog te vertellen, een sterrencast, met Susan Sarandon als de zieke mater familias die heeft besloten haar familie nog eenmaal bijeen te brengen voor een kerstfeest in de zomer voordat zij voor de zachte dood zal kiezen. Met name dochters Kate Winslet en Mia Wasikowska, middenin het leven en met hun eigen relatiesores, hebben nog wat moeder-dochter issues op te lossen. Sarandon: „Uiteindelijk gaat Blackbird minder over euthanasie, en meer over het leven van deze mensen. Het is een film over de dood die vol van leven is.” Eerder had ze tijdens de persconferentie al stellig gezegd dat ze vindt dat euthanasie een individuele keuze is, en dat familieleden daar nooit verantwoordelijk voor kunnen worden gehouden.”

Als het verhaal van Blackbird bekend klinkt, is dat niet alleen omdat de plot een geheide formule is. De film is een remake van de Deense film Silent Heart (2014), geregisseerd door Bille August en destijds een festivalsucces. Die film was misschien wat minder discreet over het thema van de zelfgekozen dood.

„Euthanasie is een heel ingewikkeld onderwerp”, vervolgt Michell. „Onze film speelt zich af in de Verenigde Staten, in een staat waar het niet geregeld is. In sommige staten is het legaal, in andere niet. Ik zou niet eens weten waar ik zou moeten beginnen om alle verschillende opvattingen en ervaringen met betrekking tot euthanasie met deze film te vertegenwoordigen. Maar films kunnen wel bijdragen aan gedachtevorming”, denkt Michell. „Vergeet niet dat levensbeëindiging bij terminaal zieke mensen, of het nu wettelijk mogelijk is of niet, al honderden zo niet duizenden jaren bestaat. Bovendien is het niet strafbaar om zelf je leven te beëindigen.”

„Elk personage vertegenwoordigt een andere stem in dit debat. En dat waren ook gesprekken die we op set hebben gevoerd”, voegt Sarandon daaraan toe. „Als verhalenvertellers zijn we gewend om verschillende perspectieven in te nemen. Wat hielp om dat allemaal bij elkaar te brengen was dat de set na verloop ook een soort familie werd.” Michell: „We hebben zelfs na afloop allemaal een kleine tatoeage van een merel laten zetten. Als herinnering. Dat zegt wel wat.”

Sarandon omschrijft haar personage als niet vanaf het begin af aan sympathiek. „Lily is al een paar stappen verder in het proces dan haar kinderen en hun partners, daardoor kan ze misschien behoorlijk gedecideerd overkomen. En nogal als een controlfreak.”

Onder het verhaal van vooruitgeschoven rouw en afscheid, speelt nog een ander thema. Terwijl haar dochters worstelen met hun eigen relaties, en die ook in een ander licht zien door het aanstaande verlies van hun moeder, komt er een familiegeheim aan het licht, dat het huwelijk van hun ouders een ander perspectief geeft. „Naarmate we langer leven denken we meer na over de dood. Dat maakt dat we denk ik meer openstaan voor ideeën over wat het leven de moeite waard maakt. Daar komen ook vragen de hoek om over de vriendschappen en de liefdes die we hebben. Die zijn misschien ook niet zo vastomlijnd als we dachten toen we jonger waren.”

Sarandon citeert de Griekse filosoof Heraclitus: „Alles stroomt, toch? Alles is in beweging. En in een film die uiteindelijk over het leven gaat, gaat het er ook om dat misschien wel niet alles precies kan worden uitgesproken en opgelost, maar dat we het wel kunnen accepteren.”