Standbeeld historische figuur neergehaald na vondst kindergraven in Canada

Massagraf Egerton Ryerson (1803–1882) was een van de grondleggers van het omstreden kostschoolsysteem in Canada.
Een standbeeld van Egerton Ryerson is zondag neergehaald door activisten.
Een standbeeld van Egerton Ryerson is zondag neergehaald door activisten. Olivier Monnier/AFP

Betogers hebben zondag een standbeeld van een omstreden historische figuur omvergeworpen bij een universiteit in de Canadese stad Toronto. Dat meldt de BBC. Aanleiding is de recente ontdekking van de stoffelijke resten van 215 kinderen bij een voormalige inheemse kostschool in het Canadese British Columbia. Ruim duizend activisten kwamen zondag samen bij de Ryerson University om het beeld van Egerton Ryerson te bekladden en neer te halen. Ze beschouwen hem als een van de grondleggers van het omstreden Canadese Indiaanse kostschoolsysteem, waarbij inheemse kinderen tot de jaren zeventig van de vorige eeuw structureel werden afgezonderd van de rest van de bevolking.

Op beelden op sociale media is te zien dat het standbeeld van zijn voetstuk wordt getrokken, onder luid gejuich van de menigte. De activisten eisen dat de naam van de naar Ryerson vernoemde universiteit wordt veranderd in ‘X University’. Het universiteitsbestuur heeft volgens de BBC laten weten dat het standbeeld niet zal worden hersteld of vervangen — over een eventuele naamswijziging is nog niets besloten. Het beeld was sinds enkele jaren voorzien van een begeleidende tekst. Daarop wordt Ryerson geëerd om zijn bijdragen aan het onderwijssysteem, maar wordt hij ook in verband gebracht met het plegen van „culturele genocide”.

‘Assimileren in witte maatschappij’

Ryerson (1803–1882) was een prominent figuur bij de totstandkoming van het openbare onderwijssysteem in de Canadese provincie Ontario in de 19e eeuw. Hij vond onder meer dat kinderen gratis naar school zouden moeten kunnen. Daarnaast was hij een van de grondleggers van het omstreden Indiaanse kostscholensysteem — hij vond dat inheemse kinderen moesten worden afgezonderd van de rest van de bevolking. Nabij een van die voormalige scholen, de Kamloops Indian Residential School in British Columbia, werd eind mei een massagraf met de lichamen van 215 inheemse kinderen ontdekt. De school ging in de jaren zeventig definitief dicht. Hoe de kinderen om het leven zijn gekomen, wordt onderzocht.

Tussen medio 1850 en de jaren zeventig van de vorige eeuw werden in Canada inheemse kinderen van hun families gescheiden en op een kostscholen geplaatst. Deze door christelijke kerken geleide internaten waren opgericht om kinderen te vervreemden van hun eigen cultuur en hen te assimileren in de witte maatschappij. Gedurende de ruim honderd jaar dat het systeem werd gepraktiseerd, zijn ongeveer 150.000 inheemse kinderen op deze kostscholen onderwezen. Veel van hen zijn psychologisch, fysiek en soms seksueel misbruikt. Geschat wordt dat zo’n vierduizend kinderen op de internaten om het leven zijn gekomen.

Trudeau: Vaticaan moet verantwoordelijkheid nemen’

De Canadese premier Justin Trudeau reageerde eind mei met afschuw op de ontdekking van de stoffelijke resten. „Dit hartverscheurende nieuws”, zo schreef hij op Twitter, „is een pijnlijke herinnering aan dat duistere en beschamende hoofdstuk in de geschiedenis van ons land.”

Trudeau betrekt ook het Vaticaan in de kwestie. Hij riep de Katholieke Kerk deze week op om „verantwoordelijkheid” te nemen. De kerk zou herhaaldelijk hebben geweigerd inzage te geven in kerkelijke registers die mogelijk meer duidelijkheid kunnen geven over de dood van de 4.100 leerlingen.