Opinie

Is de olielobby goed voor uw pensioen?

Menno Tamminga

De vraag stellen is ’m beantwoorden. Kan een prominente bestuurder van pensioengigant ABP (499 miljard euro beleggingen) voorzitter worden van het bestuur van de Vereniging Milieudefensie? En dan naast directeur Donald Pols in de rechtszaal zitten bij het hoger beroep van Shell in de historische klimaatzaak?

Of, andere vraag, kan die prominente ABP-bestuurder de senior advisor worden van de Nederlandse financiële actiegroep Follow This? En dan aanschuiven met directeur Mark van Baal bij de grote olie- en gasbedrijven om te lobbyen voor nieuwe, drastische klimaatmoties op hun aandeelhoudersvergaderingen? Bijeenkomsten van bedrijven waarin ABP (mogelijk) ook belegger is.

Lees ook dit interview met Mark van Baal van Follow This:‘Deze tijd kan de geschiedenis ingaan als het omslagpunt voor oliebedrijven

Het zijn hypothetische vragen. Maar toch relevant. Want Menno Snel, prominent bestuurder van ABP en voormalig staatssecretaris (Financiën, D66) is deze maand begonnen als voorzitter van de Nederlandse gas- en olielobby, de Nogepa. Zijn cv klinkt als een klok. Snel kent de ambtenarij, is lid van (toekomstig) regeringspartij D66, oud-bankbestuurder en hij was onze man bij het Internationaal Monetair Fonds.

Vanuit ABP gezien zijn er vast goede argumenten tegen de genoemde hypothetische nevenfuncties bij klimaatactivisten. Die functies scheppen verwarring. Zit hij daar als klimaatactivist of ook een beetje als ABP-bestuurder, hoewel de functies formeel zijn gescheiden?

Maar gelden die bezwaren niet ook voor een lobbyfunctie bij olie- en gasactivisten? Neem een hoorzitting in de Tweede Kamer over klimaatpolitiek en de oproep van het Internationaal Energieagentschap IEA om te stoppen met boringen naar nieuwe olie- en gasvelden. Verwoordt Snel dan de belangen van de olie- en gasbedrijven, terwijl de directie van ABP daar het duurzame beleggingsbeleid uitlegt?

Wat ABP doet, doet ertoe. ABP is een gigant. In Nederland en in de wereld. De beleggingen, moeten de aanvullende pensioenen van vier generaties betalen. Van de twintigers die nu beginnen bij de overheid en in het onderwijs tot honderdjarigen die al decennia met pensioen zijn.

ABP is lid van Climate Action-100+, een club internationale vermogensbeheerders die duurzaamheid propageert. CA-100+ publiceerde dit jaar een vernietigend rapport over het klimaatbeleid van 159 grote ondernemingen, waaronder olie- en gasbedrijven. Op de laatste aandeelhoudersvergadering van Shell onthield ABP zich van stemming over de klimaatmotie van Follow This die verder gaat dan het voorstel van de Shell-directie zelf. Dat laatste steunde ABP wel.

Past Snels functie bij zijn werk bij ABP? Het bestuur van ABP bestaat uit vertegenwoordigers van werkgevers (waaronder Snel), vakbonden en gepensioneerden. Het zijn deeltijdfuncties. Ze hebben nevenfuncties, blijkt uit het ABP-jaarverslag. In de pensioenwereld. In kunst en cultuur. Niet in direct gelobby.

Als ABP-bestuur hebben zij, zoals dat heet, een fiduciary duty tegenover de pensioengerechtigden. Ze werken op basis van het vertrouwen van de 3,1 miljoen pensioenfondsdeelnemers. Het is hun financiële toekomst. De deelnemers zijn via hun werkgevers verplicht bij ABP aangesloten. Zij hebben geen overstapmogelijkheid naar een ander fonds. Dat legt een extra zware plicht op het ABP-bestuur om vertrouwensverlies van (een deel van) hun belanghebbenden te voorkomen. Dat dreigt nu.

Juist omdat klimaatpolitiek en energietransitie maatschappelijk zo in beweging zijn én ABP daar een rol in speelt, ligt het niet voor de hand dat één bestuurder zo’n uitgesproken belang vertegenwoordigt als Snel nu.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.