Opinie

Onzichtbare kracht

Clarence Seedorf

Persoonlijke relaties. Ze kunnen een groot toernooi maken of breken. Ik hoef de voorbeelden niet te noemen, want we kennen ze allemaal. Gedonder over wissels. Twitteraffaires. Spelers die een toernooi voortijdig verlaten. Voorkomen kun je dat soort affaires niet, maar je kunt er wel alles aan doen om een hecht team te formeren.

De onzichtbare kracht, de onderlinge band tussen spelers, is cruciaal voor sportief succes. Als jeugdspeler bij Ajax genoot ik al van de chemie in de kleedkamer. Geheimen delen, elkaar plagen. Om het vervolgens met vereende kracht op te nemen tegen rivalen als Feyenoord, Barcelona of Anderlecht!

Ik heb me er altijd actief mee beziggehouden: hoe zorg je dat de band tussen spelers zó sterk is dat tegenstanders bij betreding van het veld al voelen: we lopen tegen een muur op. En wat doe je als de relatie tussen speler en coach verstoord raakt? Als speler heb ik tijdens mijn carrière vaker bemiddeld, onder meer toen een teamgenoot zich vreselijk stoorde aan coach Carlo Ancelotti, bij AC Milan. Het probleem was niet dat hij weinig werd opgesteld, maar dat Ancelotti niet goed communiceerde. Een explosieve situatie; ik zag de trofeeën al aan onze neus voorbijgaan.

Ik drukte Ancelotti op het hart met de speler in gesprek te gaan. Want hoe weinig mijn ploeggenoot ook speelde, hij was wél van grote waarde voor het team. Ancelotti deed wat je in zo’n situatie van een coach mag verwachten: hij trok de banden aan en betrok de speler bij zijn missie. Nog datzelfde jaar wonnen we de Champions League, met die betrokken speler in de basis.

Later, als coach van AC Milan, kreeg ik te maken met verschillende typen leiders: Kaka, Nigel de Jong, Amelia, Balotelli, Abbiati. Sommigen waren sociale leiders, anderen technische leiders. Maar wat ze gemeen hadden is een sterke persoonlijkheid. Aan mij als coach de taak om te anticiperen op botsingen en die te voorkomen.

Soms pakte ik de leiders hard aan, om acceptatie bij de rest af te dwingen. Zoals die keer dat ik Balotelli achterhield na een training van een uur, omdat hij het doel – 1.500 meter hardlopen met een snelheid van minstens 17 kilometer per uur – niet had gehaald. Toen hij doorhad dat het menens was, dat ik hem desnoods tot de schemering zou laten doorlopen, volbracht hij zijn taak. De rest van de ploeg volgde dit amusante, maar beslissende moment door de ramen van de kleedkamer. Het was de laatste keer dat een speler de trainingsdoelen niet haalde.

Juist bij een kort toernooi als het EK voetbal, dat komende week begint, kan die onzichtbare band tussen spelers het verschil maken. Afleidingen kunnen die band verstoren of zelfs kapotmaken, zoals we deze week zagen bij de ophef over het vaccineren van internationals. Wat Matthijs de Ligt voor de camera zei – „ik heb geen vaccinatie genomen, ik vind dat je baas moet zijn over je lichaam” – is op zichzelf geen verrassende uitspraak. Over de hele wereld doen mensen dat soort uitspraken, op basis van gebrekkige voorlichting.

Zonder vaccinaties zal deze pandemie doordenderen. En publieke figuren hebben een verantwoordelijkheid als rolmodel. Natuurlijk is het nieuw en eng, en is er nog veel onduidelijk, maar we móeten de wetenschap vertrouwen. Want het alternatief – het voortduren van de pandemie – is nóg enger. Vaccineren doe je niet alleen voor jezelf, ook voor de ander. Twijfelen is menselijk, maar uiteindelijk telt het algemeen belang.

Clarence Seedorf is oud-voetballer. Nu is hij ondernemer, filantroop en gastspreker.