Machinale stillevens

Kunsttips De Duitse kunstenaar Konrad Klapheck maakte stillevens van machines met menselijke trekjes.

Konrad Klapheck, Die Fragen der Sphinx (1984)
Konrad Klapheck, Die Fragen der Sphinx (1984) Foto Museum MORE

Ten opzichte van de „machines heeft Klappheck de houding van de tovenaar, die zijn trucs laat zien”. Zo omschreef surrealist André Breton in 1965 het werk van zijn vriend, de Duitse schilder en graficus Konrad Klapheck (1935). Hij schilderde machinestillevens; typemachines, naaimachines, strijkijzers of douchekoppen.

Zo huurde hij bij een speciaalzaak voor 6 mark per week ‘modelgeld’ een oude typemachine. In een schilderij van een Singer-naaimachine verwerkte hij het einde van een relatie. Die gekränkte Braut noemde hij het, en het heeft inderdaad iets eenzaams en agressiefs, in alleen de naald al. Ook zijn strijkbouten hebben iets menselijks, waar alleen al uit de stoom van het strijkijzer dagelijkse ergernis is af te lezen, een bijna letterlijke weergave van ‘de stoom komt uit mijn oren’.

„Ik kan het menselijke op een vereenvoudigde manier uit de machine trekken”, aldus Klapheck zelf. Andersom kon hij het ook: in zijn latere werk kregen zijn modellen door een vergaande vereenvoudiging iets mechanisch.

Konrad Klapheck, Venus Ex Machina t/m 26 sept. in MORE, Gorssel

Deze maand kunsttips door Toef Jaeger