Hamer heeft meer tijd nodig, maar ziet ‘niet veel inhoudelijke verschillen’

Beeld van een eerdere persconferentie van Mariëtte Hamer.
Beeld van een eerdere persconferentie van Mariëtte Hamer. Foto Sem van de Wal/ANP

Informateur Mariëtte Hamer gaat het niet redden om op zondag 6 juni een advies over de voortgang van de formatie te presenteren. Dat heeft ze vrijdag gezegd tijdens een persmoment. Hamer heeft extra tijd nodig dan ze aanvankelijk aan de Tweede Kamer had toegezegd. Ze weigerde een nieuwe datum te noemen. „Het zijn uiteindelijk de partijen die de snelheid bepalen, maar in de inhoud zie ik eigenlijk niet zo veel verschillen. Er zijn andere belemmeringen: hoe partijen over elkaar denken bijvoorbeeld.”

De informateur zei „niet zo somber” te zijn over hoe de partijen bijvoorbeeld het herstelbeleid na de coronacrisis willen vormgeven. Hamer zei het „veel te vroeg” te vinden om te spreken over „een impasse”. De komende week zullen er ook andere partijen dan de VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks en de ChristenUnie met haar in gesprek gaan. „Tegen iedereen zou ik willen zeggen: Nederland verdient snel een nieuw kabinet.”

Dat de formatie stroperig verloopt, werd deze week al duidelijk. Vandaag onderstreepte VVD-leider Mark Rutte nog maar eens dat hij – net als CDA-voorman Wopke Hoekstra – liever niet met GroenLinks én de PvdA regeert. De standpunten van de twee linkse partijen liggen te ver vandaan bij die van de VVD en het CDA, aldus beide partijleiders. GroenLinks en de PvdA zelf vinden die afwijzing een zwaktebod en opteren juist voor een inhoudelijke verkenning naar de overeenkomsten. Ook D66 is daar voor.

Het CDA en de VVD pleitten voor bijvoorbeeld de ChristenUnie als vierde potentiële coalitiepartner, samen met D66. Maar ook die combinatie heeft niet ieders voorkeur. ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers botste al voor de verkiezingen met D66-leider Sigrid Kaag over medisch-ethische thema’s. Daarnaast heeft Segers gezegd niet onder Rutte in een nieuw kabinet te stappen, al kwam hij daar later voorzichtig op terug. Gister bleef hij cryptisch over kabinetsdeelname: de ChristenUnie gooit de deur daarvoor niet bij voorbaat dicht, maar staat ook niet vooraan in de rij om aan te schuiven aan de formatietafel.

Een andere optie die Hoekstra vrijdag noemde, is Volt. De pan-Europese partij zit met drie zetels in de Tweede Kamer en daarmee zou een coalitie met de VVD, CDA en D66 op een meerderheid van 76 zetels kunnen leunen. Al snel na Hoekstra’s suggestie wees Volt-leider Laurens Dassen kabinetsdeelname echter van de hand. „Wij hebben duidelijk aangegeven dat het nu niet aan ons is om te gaan regeren”, aldus Dassen tegen persbureau ANP. „Er is een aantal grote middenpartijen dat wel kan en wil, en ook de verantwoordelijkheid heeft om een kabinet te vormen”, vindt hij.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Hamer heeft meer tijd nodig, maar ziet ‘niet veel inhoudelijke verschillen’