Opinie

Eendjes-amendement

Christiaan Weijts

Moet u uw parkiet straks vrijlaten uit zijn kooitje? Wie zal het zeggen. Burgers slaan zichzelf soms voor de kop zodra de rekening op de mat ploft van het kabinet dat ze zelf het pluche op stemden. Ditmaal nam het parlement zelf geruisloos een amendement aan met verstrekkende consequenties.

Een korte reconstructie. Op 21 april houdt Leonie Vestering (PvdD) haar maidenspeech. De rest van het land is in de ban van ‘nieuwe onthullingen’ over de Toeslagenaffaire. Rutte wederom ‘op het matje’ geroepen, mei-reces onderbroken. Maar toch, die maidenspeech. De voorzitter feliciteert Vestering: „Ik denk niet dat u een belangrijker onderwerp had kunnen kiezen dan dit.”

Dat onderwerp behelsde vooral: een wetsaanpassing die erop neerkomt dat je dieren niet langer moet aanpassen aan het ‘houderijsysteem’, maar dat de houderij zich aanpast aan het natuurlijke gedrag van het dier. Eenden moeten kunnen zwemmen, van varkens moet je de staart niet afsnijden, enzovoorts. Klinkt redelijk. Toch ontraadt minister Schouten (CU) het amendement die avond vluchtig: te ruim geformuleerd, praktisch onuitvoerbaar.

11 mei. Eerste vergaderdag na het reces. Iedereen is in de ban van de zoveelste persconferentie. Hoera, versoepelingen. Er ligt een Mount Everest aan opgehoopte stemmingen. Het amendement-Vestering wordt met 89 stemmen aangenomen. Tekenend detail: de anders zo alerte denkers van Forum verklaren na afloop „per ongeluk” vóór te hebben gestemd.

25 mei. De Eerste Kamer neemt het amendement zonder enige discussie aan. Hamerstuk. Bij de Partij voor de Dieren snijden ze een taart aan met marsepein-eendjes. Champagne vloeit.

1 juni. Alsof ze het niet echt kan geloven, informeert Esther Ouwehand (PvdD) in het vragenuurtje of minister Schouten inderdaad deze revolutionaire stap gaat uitvoeren. Ze bevestigt, zij het met juridische mitsen en maren. Pas in de dagen erna barst de maatschappelijke discussie los in de media.

Mag je honden straks nog aanlijnen? Mag je nog één konijntje hebben? De parkiet! Het armzalige oppervlakkige van deze discussie is al even ergerlijk als de desinteresse waardoor de wetswijziging er überhaupt kwam. Ter herinnering: diezelfde 1 juni kwamen bij een stalbrand 4.600 varkens om.

Lees de stukken en je weet meteen dat het gaat om het „permanent” ontnemen van natuurlijk gedrag. Zeker, daar is discussie over mogelijk. Wat als je als fokker je eendjes elke dinsdagochtend laat badderen? En als er inderdaad „geen belangrijker onderwerp” is, dan was het fijn geweest als zo’n debat vóór het aannemen van het wetsvoorstel was losgebarsten.

Over een paar jaar kan een rechtbank – net als bij de klimaat- en stikstofzaken – oordelen dat de overheid haar eigen dierenwetgeving niet goed uitvoert. „Dikastocratie!” zullen partijen dan roepen, terwijl zij zelf last hadden van narcolepsie.

Christiaan Weijts schrijft elke vrijdag op deze plek een column.