Kunnen vogels nog wel veilig boven Amsterdam vliegen met al die windmolens?

Talk of the Town Laatst een lammergier, eerder zeearenden: veel vogels vliegen zich dood tegen windmolens. Wat gaat Amsterdam, waar 17 reusachtige windturbines zullen worden geplaatst, daar aan doen?

Vogelbeschermers zijn bezorgd over de enorme windturbines die geplaatst kunnen worden bij vogelgebieden.
Vogelbeschermers zijn bezorgd over de enorme windturbines die geplaatst kunnen worden bij vogelgebieden. Foto Sijmen Hendriks/ANP

„Het is een duivels dilemma”, zegt Ruud van Beusekom van Vogelbescherming Nederland. „Windmolens vormen een nachtmerrie voor vogelliefhebbers, maar we zijn voorstanders van duurzame energie. Onze visie als belangenorganisatie is: ‘Plaats geen windmolens in belangrijke natuur- en vogelgebieden’. Voor plaatsing van elke windmolen moet een zorgvuldige afweging worden gemaakt. Windturbines veroorzaken niet alleen sterfte onder vogels, ze zorgen vooral voor verstoring. Vogels mijden ze, waardoor nog meer leefgebied verdwijnt.”

De fatale botsing van de uit Zuid-Frankrijk afkomstige lammergier vorige week met een turbine bij Wieringerwerf bracht een schok teweeg onder vogelaars. Deskundige Hans Pohlmann, voorzitter van de Vulture Conservation Foundation (VCF), noemt de dood van de voor ons land zeldzame vogel „een grote klap voor het introductieprogramma van deze giersoort”.

Lees ook: Lammergier zag de witte wieken te laat

De VCF, die zich sinds 1986 inzet voor de bescherming en het uitzetten van lammergieren, adviseert in landen als Spanje, Frankrijk en Portugal over windmolens en windmolenparken, zodat die vogels op hun trek- of vliegroutes zo min mogelijk schaden.

Nu in Amsterdam liefst 17 reusachtige windturbines geplaatst gaan worden en de gemeente zoeklocaties heeft vastgesteld, is de klemmende vraag dan ook: zijn vogels boven Amsterdam wel veilig?

‘Niet gerust op’

De Vogelwerkgroep Amsterdam (VWGA) „is er niet gerust op”, aldus Piet van der Werf, binnen VWGA lid van de Werkgroep Windturbines. „We hebben een kaart gepubliceerd, mede op basis van informatie van SOVON Vogelonderzoek, die onder meer trekroutes weergeeft. Wij kijken vanuit het perspectief van vogels naar de turbines.” Van der Werf verwijst naar onderzoek door Wageningen University & Research dat het aantal vogelslachtoffers wordt onderschat, en helaas gebagatelliseerd door voorstanders van turbines.

Toen de problematiek volop speelde werd de Werkgroep Windturbines opgericht en zocht men contact met wethouder Marieke van Doorninck (GroenLinks, Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid). De werkgroep verzoekt haar met plaatsing rekening te houden met Natura 2000-gebieden, trekroutes en rustplekken.

Al die parkeerdekken ’s nachts, de Zuidas; ik denk dan: als je de lichten uitdoet, scheelt dat wel twee of drie windmolens

Piet van der Werf Werkgroep Windturbines

Het is Van der Werfs persoonlijke mening dat er enorm veel stroom verspild wordt, met name al die parkeerdekken die dag en nacht verlicht worden, ook is de Zuidas een en al lichtverspilling. „Ik denk dan: als je de lichten uitdoet, scheelt dat wel twee of drie windmolens.”

Bij natuurgebied Buiteneiland

Een essentiële trekroute die SOVON en de Werkgroep hebben aangemerkt is die aan de oostzijde van IJburg, daar waar de gemeente natuurgebied Buiteneiland wil aanleggen voor „duizenden watervogels en steltlopers”. Desalniettemin behoren IJmeer bij Strandeiland en Buiteneiland tot de voorkeurgebieden. Hoe valt dit te rijmen? Een woordvoerder van Van Doorninck laat weten dat zowel Vogelbescherming als Vogelwerkgroep Amsterdam „tijdens de komende reflectiefase actief benaderd worden om mee te praten. Er wordt zorgvuldig nader onderzoek gedaan naar de effecten van een windmolen op de natuur. Als uit de onderzoeken van een locatie blijkt dat er onaanvaardbare schade aan de natuur te verwachten is, dan wordt op die locatie geen windturbine neergezet.”

Dat is voor de betrokkenen een hele opluchting, maar het gevaar is niet geweken. Het aantal windturbines zal alleen maar toenemen en daardoor de druk op het leefgebied van vogels. Indien er toch windmolens geplaatst worden, dan moeten goede technieken ervoor zorgen dat ze bij nadering van vogels uitgeschakeld worden. Ook helpt het als de punt van de wieken in contrasterende kleuren krijgen geverfd, aldus Pohlmann. „En een systeem met camera’s, zoals in Krammer-Volkerak in Zeeland, is al een hele winst.”

De Werkgroep Windturbines zegt „een stellig verzoek aan de gemeente te doen dat bij plaatsing gebruik wordt gemaakt van deze technieken.” De gemeente laat weten dat dit „inderdaad een van de maatregelen zal zijn als uit ecologisch onderzoek blijkt dat dit nodig is. Maar op dit moment kunnen wij geen toezeggingen doen.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.