Kabinet zegt toe Afghaanse tolken sneller naar Nederland te halen

Missie in Uruzgan De Kamer wil dat de Afghaanse tolken, die in levensgevaar verkeren omdat ze Nederlandse militairen hielpen, versneld naar Nederland worden gehaald. Via een motie wordt nu de druk op defensieminister Bijleveld opgevoerd.

Een militair van het Nederlandse Apache-team in Afghanistan onderhandelt via een tolk met een timmerman die in Nederland heeft gewoond, over de aankoop van kinderbedjes voor een kinderdagverblijf in Kabul.
Een militair van het Nederlandse Apache-team in Afghanistan onderhandelt via een tolk met een timmerman die in Nederland heeft gewoond, over de aankoop van kinderbedjes voor een kinderdagverblijf in Kabul. Foto Juan Vrijdag / ANP

Demissionair minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) geeft gehoor aan een oproep van de Tweede Kamer om lokale Afghaanse tolken die voor Nederland hebben gewerkt te evacueren voor de Nederlandse missie op 4 juli eindigt. Een Kamerbreed gesteunde motie van parlementariërs Kati Piri (PvdA) en anderen hoefde daarom niet in stemming te worden gebracht.

Nederlandse militairen en diplomaten hebben in de afgelopen twintig jaar intensief gebruikgemaakt van de diensten van lokale Afghaanse tolken. In totaal heeft Nederland 273 zogenoemde ‘tolkenpassen’ verstrekt. Nu westerse landen hun troepen terugtrekken uit Afghanistan lopen deze tolken en hun gezinnen gevaar. De Taliban heeft laten weten iedereen die heeft gewerkt voor buitenlandse ‘bezetters’ te beschouwen als een verrader. Hoewel harde cijfers ontbreken, zijn er aanhoudende berichten over moordaanslagen en executies.

Lees ook dit artikel: 273 tolken hielpen het Nederlandse leger in Afghanistan, wat gebeurt er met hen nu Nederland daar vertrekt?

Sinds 2019 zijn voormalige tolken aangemerkt als ‘systematisch vervolgde groep’ die automatisch recht heeft op asiel. De evacuatie van de tolken verloopt moeizaam: volgens de laatste stand van zaken van het ministerie van Defensie kwamen tot nu toe 68 tolken en hun gezinsleden aan in Nederland; 83 tolken wachten nog in Afghanistan op een visum. Voor hen begint de tijd te dringen: op 4 juli stopt de Nederlandse missie, voor 11 september moet de laatste Amerikaanse militair zijn teruggetrokken.

Kamer miste gevoel van urgentie

Afgelopen donderdag toonde de Kamer zich tijdens een overleg met Bijleveld ontevreden over de voortgang van de evacuatie. In de motie-Piri wordt minister Bijleveld daarom opgeroepen „voor het einde van de Nederlandse aanwezigheid” (dus voor 4 juli) „alle mogelijkheden te benutten om ervoor te zorgen dat de Afghaanse tolken en hun gezinnen in Nederland zijn”. Nederland moet daarvoor zelf tolken „benaderen”, hen „actief ondersteunen” in het regelen van de benodigde papieren en „desnoods” mensen zelf ophalen.

De Kamer miste „het gevoel van urgentie” bij Bijleveld, zo zegt Defensiewoordvoerder Jasper van Dijk (SP). De motie over de tolken is daarom zo gedetailleerd mogelijk opgesteld, zo zegt zijn PvdA-collega Kati Piri: „Anders zou de minister er te gemakkelijk mee weg kunnen komen.”

Minister Bijleveld bleek vrijdag bereid zich maximaal in te spannen, onder de voorwaarde dat de Nederlandse presentie in Afghanistan niet wordt verlengd. „Dat betekent echter niet dat er geen Hercules-vliegtuig gestuurd kan worden”, zo zei de minister.

Lees ook dit artikel: Geen zin om in Afghanistan te blijven, maar goede aftocht bestaat bijna niet